Tăng cường vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN

VHO - Sáng ngày 8.6, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, tại Hà Nội đã diễn ra Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng trong việc xây dựng Cộng đồng ASEAN” .

 Cột mốc ý nghĩa trong hợp tác ASEAN

Phát biểu tại Toạ đàm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Bộ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết tọa đàm đánh dấu một cột mốc có ý nghĩa trong hợp tác ASEAN, khi lần đầu tiên có sự tham gia của các chính đảng tại Đông Nam Á.

Toạ đàm diễn ra vào thời điểm khu vực và thế giới đang chứng kiến những thay đổi sâu rộng, mạnh mẽ và nhanh chóng. Những biến chuyển này đang tạo ra các tác động sâu sắc, ảnh hưởng đến mọi quốc gia và các chính đảng trong khu vực cũng như trên toàn cầu.

Dẫn lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La 2026, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh thế giới hiện đang đứng trước ba cuộc khủng hoảng lớn, bao gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Những thách thức này đang hội tụ ngày càng rõ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, các nước Đông Nam Á hiện đang đối mặt với nhiều khó khăn trên con đường phát triển. Những động lực tăng trưởng truyền thống gặp trở ngại, trong khi tự do hóa thương mại, toàn cầu hóa và liên kết kinh tế quốc tế đang chịu nhiều sức ép. Nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, bất ổn an ninh và các xung đột kéo dài tiếp tục tạo ra môi trường phát triển nhiều rủi ro.

Trong cả khu vực, phương cách ASEAN - yếu tố quan trọng giúp ASEAN duy trì đoàn kết và đồng thuận trong nhiều thập kỷ - đang đứng trước những thách thức mới.

Theo Bộ trưởng, dù bối cảnh hiện nay còn nhiều phức tạp, chúng ta vẫn có cơ sở để tin tưởng vào tương lai của ASEAN khi nhìn lại những thành tựu quan trọng mà ASEAN đã đạt được. Trong gần sáu thập kỷ hình thành và phát triển, ASEAN đã trở thành khu vực của hợp tác, phát triển, tin cậy, liên kết và thịnh vượng.

Yêu cầu mang tính chiến lược

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng, tương lai của ASEAN phụ thuộc vào hành động của mỗi chúng ta. Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 nhấn mạnh khát vọng chung xây dựng một ASEAN “tự cường, đổi mới sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm vào năm 2045”, đồng thời củng cố vai trò của ASEAN là trung tâm tăng trưởng của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Để vượt qua những thách thức này, đồng thời giữ vững đoàn kết và tự chủ chiến lược của ASEAN, hợp tác không thể chỉ giới hạn ở các kênh nhà nước, chính phủ hay nghị viện mà cần được củng cố từ nền tảng chính trị của mỗi quốc gia, trong đó có các chính đảng.

Vì vậy, tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á không chỉ đơn thuần là một sáng kiến nhằm thúc đẩy giao lưu, trao đổi, mà còn là một yêu cầu mang tính chiến lược.

Bộ trưởng cho rằng hợp tác giữa các chính đảng có thể góp phần đưa ASEAN đến gần hơn với người dân và phát huy sức mạnh của toàn xã hội.

Với vai trò là những tổ chức có quan hệ trực tiếp và sâu rộng với các tầng lớp nhân dân, các chính đảng đóng vai trò như một cầu nối hai chiều: chuyển hóa các quyết sách của ASEAN thành những lợi ích thiết thực cho người dân, đồng thời phản ánh tiếng nói, nguyện vọng và những quan tâm của người dân vào tiến trình hợp tác khu vực.

Các chính đảng cũng có thể góp phần xây dựng sự đồng thuận xã hội rộng rãi trong việc ứng phó với các thách thức chung, từ biến đổi khí hậu, an ninh mạng đến phát triển bền vững và kinh tế số.

Bên cạnh đó, hợp tác giữa các chính đảng có thể tạo nền tảng cho sự ổn định và tính liên tục của các cam kết chính trị dài hạn, đặc biệt trong quá trình triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Là một chương trình định hướng kéo dài hai thập kỷ, Tầm nhìn này đòi hỏi những nỗ lực bền bỉ và sự đồng thuận lâu dài giữa các chính đảng trong khu vực - yếu tố nền tảng bảo đảm tính kế thừa và liên tục của các cam kết ASEAN.

Đồng thời, hợp tác giữa các chính đảng có thể trở thành một kênh trao đổi bổ trợ linh hoạt cho các cơ chế hợp tác hiện có trong khu vực. Ở cấp độ châu Á, đã có những cơ chế như Hội nghị Quốc tế các Chính đảng châu Á (ICAPP) nhằm kết nối các chính đảng trong khu vực. 

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng ASEAN hiện vẫn chưa có một diễn đàn chuyên biệt để kết nối các chính đảng trong toàn khu vực. Đây là khoảng trống mà toạ đàm hôm nay có thể cùng nhau suy ngẫm và trao đổi, hướng tới việc tăng cường đoàn kết, thống nhất và củng cố tình cảm gắn bó trong đại gia đình ASEAN của chúng ta.

Cũng tại toạ đàm, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đã nhấn mạnh đến ba vấn đề quan trọng để các đại biểu cùng trao đổi, gồm tăng cường hợp tác và xây dựng lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á; thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm về quản trị và xây dựng đảng; đóng góp của các chính đảng đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Bộ trưởng kỳ vọng các cuộc trao đổi sẽ góp phần làm sâu sắc hơn tình đoàn kết khu vực, mở ra kênh đối thoại thường xuyên giữa các chính đảng Đông Nam Á và tăng cường đóng góp của các lực lượng chính trị vào tương lai phát triển của ASEAN.