Tăng cường kết nối, huy động nguồn lực và thúc đẩy hợp tác thực chất giữa các thành phố ASEAN

VHO - Chiều ngày 8.6, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN. Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc dự và phát biểu tại Hội nghị.

ASEAN luôn là lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết ASEAN đang bước vào giai đoạn bản lề để hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trong bối cảnh thế giới đang biến đổi sâu sắc.

Cạnh tranh chiến lược gia tăng, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới, những tác động của an ninh phi truyền thống, đòi hỏi ASEAN phải nâng cao hơn nữa năng lực tự cường của mình.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, mục tiêu đến năm 2045 của ASEAN là xây dựng “một Cộng đồng có khả năng giải quyết các thách thức của đô thị hóa trong tương lai thông qua việc tận dụng các công nghệ hiện đại, hạ tầng tiên tiến, đồng thời thúc đẩy phát triển các thành phố thông minh và bền vững”.

Để đạt được mục tiêu, các thành phố ASEAN không thể hành động đơn lẻ mà cần sự kề vai sát cánh của tất cả các đô thị, các thành phố trong ASEAN. Việc tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và thúc đẩy hợp tác thực chất giữa các thành phố ASEAN trở thành một ưu tiên quan trọng.

ASEAN luôn là lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Sau hơn 30 năm gia nhập ASEAN, với tinh thần chủ động, trách nhiệm, Việt Nam đã luôn sẵn sàng hợp tác chặt chẽ cùng các nước thành viên xây dựng một ASEAN thịnh vượng, phát triển bao trùm, bền vững và đặt người dân ASEAN ở vị trí trung tâm.

Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới với quyết tâm đạt tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030. Để hiện thực hoá mục tiêu, Việt Nam đang triển khai đồng bộ ba đột phá chiến lược, bao gồm hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng kết cấu hạ tầng hiện đại với vai trò đầu tàu dẫn dắt là các đô thị. 

“Từ thực tiễn phát triển đô thị, Việt Nam nhận thấy rằng chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và liên kết khu vực không phải là những mục tiêu tách rời, mà là những trụ cột bổ trợ lẫn nhau nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và tăng cường khả năng chống chịu trước những thách thức của tương lai”, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh.

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng Thường trực xác định bốn định hướng lớn để Hội nghị cùng thảo luận: kiến tạo các đô thị tự cường và lấy người dân làm trung tâm; huy động và kết nối các nguồn lực cho phát triển đô thị; xây dựng mạng lưới tri thức và đổi mới sáng tạo giữa các thành phố ASEAN; biến các cam kết thành hành động và kết quả thực chất. 

Tương lai của ASEAN sẽ được kiến tạo từ chính các thành phố 

Cũng tại Hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, ASEAN đang là một trong những khu vực phát triển năng động nhất thế giới. Quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ đã đưa các thành phố trở thành trung tâm tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và kết nối khu vực. 

Với chủ đề “Thúc đẩy tương lai từ các thành phố thông minh, bền vững và liên kết”, Hội nghị lần này là diễn đàn để các đô thị cùng chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi sáng kiến và xây dựng các mô hình hợp tác mới nhằm giải quyết những thách thức chung, đồng thời khai thác hiệu quả các cơ hội của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và kỷ nguyên số.  

Ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, Hà Nội luôn trân trọng những giá trị lịch sử và bản sắc văn hóa đặc sắc, đồng thời đang nỗ lực mạnh mẽ để xây dựng một thành phố xanh hơn, thông minh hơn, hiện đại hơn và đáng sống hơn. Hà Nội cũng xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển. 

“Chúng tôi đang thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, cung cấp dịch vụ công thuận tiện hơn và tạo môi trường phát triển tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp”, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Hà Nội cũng luôn nhất quán quan điểm rằng công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người. Người dân phải là trung tâm, là chủ thể và là đối tượng thụ hưởng của mọi chính sách phát triển đô thị. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng mà các thành phố ASEAN cùng chia sẻ và hướng tới.  

Bên cạnh đó, Hà Nội cam kết thúc đẩy tăng trưởng xanh, nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, phát triển hệ thống giao thông bền vững, mở rộng không gian xanh và bảo tồn các giá trị văn hóa trong tiến trình hiện đại hóa.

"Chúng tôi tin tưởng rằng tương lai của ASEAN sẽ được kiến tạo từ chính các thành phố - nơi hội tụ nguồn lực, tri thức, công nghệ và khát vọng đổi mới", Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội kỳ vọng các phiên thảo luận của Hội nghị sẽ mang lại nhiều sáng kiến thiết thực về quản trị đô thị thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số lấy người dân làm trung tâm, phát triển đô thị xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu; từ đó mở ra những cơ hội hợp tác mới giữa các thành phố ASEAN trong thời gian tới.  

Đồng thời bày tỏ mong muốn cùng các thành phố trong khu vực xây dựng một mạng lưới đô thị ASEAN ngày càng gắn kết, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững; đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực. 

Thúc đẩy hợp tác địa phương trở thành một trụ cột có chiều sâu hơn trong cấu trúc hợp tác ASEAN

Cũng tại Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường chia sẻ, Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) là sáng kiến do Việt Nam khởi xướng và đang từng bước khẳng định vai trò là nền tảng đối thoại chính sách quan trọng đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. 

AFF lần thứ ba năm nay có ý nghĩa đặc biệt: lần đầu tiên lãnh đạo các thành phố ASEAN có một diễn đàn đối thoại riêng trong khuôn khổ AFF và cũng là lần đầu tiên Việt Nam chủ trì sáng kiến đa phương dành riêng cho hợp tác địa phương cấp khu vực.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường, trong bối cảnh các thành phố ngày càng tham gia sâu hơn vào các vấn đề toàn cầu, từ chuyển đổi số, tăng trưởng xanh đến thích ứng biến đổi khí hậu, hợp tác giữa các thành phố đang trở thành một hình thức "ngoại giao đô thị" ngày càng quan trọng, bổ trợ hiệu quả cho hợp tác giữa các quốc gia và đóng góp thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

“Hội nghị lần này là bước đi có ý nghĩa trong thúc đẩy hợp tác địa phương trở thành một trụ cột có chiều sâu hơn trong cấu trúc hợp tác ASEAN - một không gian để các thành phố cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm giải pháp chung và đặt nền móng cho những hợp tác thực chất”, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường khẳng định.

Thứ trưởng cho biết hơn một nửa dân số ASEAN đang sinh sống tại các đô thị, và tỉ lệ này dự báo sẽ đạt gần 70% vào năm 2050. Đô thị hóa không chỉ diễn ra tại các siêu đô thị, mà ngày càng lan rộng tới các thành phố vừa và nhỏ trong khu vực.

Theo dự báo, gần nửa tỉ người dân ASEAN sẽ sinh sống tại các đô thị vào năm 2045, và các thành phố quy mô vừa dự kiến đóng góp tới 40% GDP khu vực. Các đô thị sẽ là nơi trực tiếp chuyển hóa mục tiêu và cam kết của ASEAN thành kết quả phát triển cụ thể, đồng thời là lực lượng đi đầu trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh. Tăng cường kết nối và hợp tác giữa các đô thị vì vậy không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi địa phương, mà còn là sự đầu tư xứng đáng cho tương lai ASEAN.

Theo Thứ trưởng, các thành phố ASEAN không chỉ là nơi chính sách được triển khai, mà còn là nơi niềm tin, bản sắc và sức sống của Cộng đồng ASEAN được nuôi dưỡng và lan tỏa.

Sự kết nối giữa các thành phố không chỉ được đo bằng hạ tầng hay công nghệ, mà còn bằng mức độ gắn kết giữa con người, đặc biệt là thế hệ trẻ, những người sẽ định hình tương lai ASEAN trong nhiều thập kỷ tới.

"Một ASEAN mạnh, tự cường và thực sự lấy người dân làm trung tâm cần được xây dựng đồng thời từ cả hai chiều: tầm nhìn chiến lược cấp khu vực và năng lực hành động cụ thể của từng thành phố, từng địa phương", Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh tại Hội nghị.