Mở màn Chiến dịch Biên giới (1950)

VHO - Sáng 16.9.1950, quân ta nổ súng tiến công cụm cứ điểm Đông Khê, mở màn Chiến dịch Biên giới Thu - Đông. Cùng dấu mốc ấy, nhiều sự kiện lịch sử, văn hóa và môi trường đáng chú ý trong nước và thế giới cũng được ghi nhớ.

Mở màn Chiến dịch Biên giới

Theo Báo Quân đội nhân dân, sáng 16.9.1950, quân ta nổ súng tiến công cụm cứ điểm Đông Khê, mở màn Chiến dịch Biên giới Thu - Đông. Sau hơn hai ngày đêm chiến đấu, đến sáng 18.9, quân và dân ta làm chủ hoàn toàn Đông Khê, tạo điều kiện để tiếp tục đánh quân tiếp viện và phá vỡ tuyến phòng thủ của Pháp trên Đường số 4.

Chiến dịch diễn ra đến 14.10.1950, góp phần giải phóng một vùng biên giới rộng lớn, khai thông đường liên lạc quốc tế và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc. Đây là chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên của quân đội ta trong kháng chiến chống thực dân Pháp.

Đặc biệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp ra mặt trận chỉ đạo chiến dịch. Ngày 16.9, Người lên núi Báo Đông quan sát trận đánh Đông Khê, để lại hình ảnh biểu tượng về vị lãnh tụ gắn bó với chiến trường.

Bác Hồ căn dặn thanh niên bằng bốn câu thơ nổi tiếng

Cũng theo Báo Quân đội nhân dân, ngày 16.9.1959, trong chuyến thăm và nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn 338 tại huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã làm bài thơ bốn câu để căn dặn thanh niên: “Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ Đào núi và lấp biển/ Quyết chí ắt làm nên”.

Bốn câu thơ ngắn gọn, giàu hình ảnh, thể hiện niềm tin của Bác vào ý chí, nghị lực và tinh thần vượt khó của tuổi trẻ. Người nhấn mạnh, khi có quyết tâm và sự bền bỉ, những nhiệm vụ tưởng như rất khó khăn đều có thể hoàn thành.

Đến nay, lời căn dặn ấy vẫn được nhắc lại như một thông điệp về ý chí và trách nhiệm của thế hệ trẻ. Bốn câu thơ cũng trở thành một trong những lời dạy của Bác được nhiều thế hệ thanh niên ghi nhớ, vận dụng trong học tập, lao động và cống hiến.

Ghi nhận cống hiến của người chiến sĩ

Theo tư liệu Bảo tàng Hồ Chí Minh, ngày 16.9.1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 52-LCT công bố Pháp lệnh đặt Huân chương và Huy chương Chiến sĩ vẻ vang. Văn bản nhằm động viên cán bộ, chiến sĩ trong xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân vũ trang, bảo vệ thành quả xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và sự nghiệp thống nhất đất nước.

Pháp lệnh quy định việc đặt Huân chương Chiến sĩ vẻ vang và Huy chương Chiến sĩ vẻ vang, làm cơ sở ghi nhận quá trình công tác, chiến đấu và phục vụ của cán bộ, chiến sĩ.

Dấu mốc này cho thấy công tác khen thưởng, ghi nhận cống hiến đã được Nhà nước chú trọng từ sớm, góp phần xây dựng truyền thống, động viên tinh thần thi đua và giáo dục trách nhiệm trong lực lượng vũ trang.

Khép lại 81 ngày đêm Thành cổ Quảng Trị

Ngày 16.9.1972 khép lại 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, diễn ra từ 28.6.1972. Trong cuộc chiến đấu đặc biệt khốc liệt này, quân và dân ta đã kiên cường bám trụ, giữ từng trận địa, từng khu vực trong thành và thị xã Quảng Trị.

Theo tư liệu của Bộ Quốc phòng, trong 81 ngày đêm, khu vực này hứng chịu khoảng 328.000 tấn bom, đạn. Hàng nghìn chiến sĩ đã hy sinh, để lại một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc.

Cuộc chiến tại Thành cổ Quảng Trị trở thành biểu tượng về ý chí và sự hy sinh của một thế hệ. Những giá trị lịch sử ấy tiếp tục được lan tỏa qua các hoạt động tưởng niệm, bảo tồn di tích và những tác phẩm văn hóa, nghệ thuật, trong đó có bộ phim “Mưa đỏ”.

Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà thành di sản thế giới

Ngày 16.9.2023, tại Riyadh, Ả Rập Xê Út, Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO công nhận Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà là Di sản Thiên nhiên Thế giới. Đây là di sản liên tỉnh, thành phố đầu tiên của Việt Nam được UNESCO ghi danh theo dạng quần thể liên kết.

Hồ sơ được đánh giá nổi bật bởi cảnh quan karst đá vôi trên biển, với các đảo, núi đá, hang động và những dạng địa mạo đặc trưng. Việc mở rộng từ Vịnh Hạ Long sang quần đảo Cát Bà tạo một không gian di sản có tính liên kết cao hơn về tự nhiên và quản lý.

Sự kiện tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của vùng biển đảo Đông Bắc, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo tồn gắn với quản lý du lịch, hệ sinh thái và phát triển bền vững.

Chung tay bảo vệ tầng ozone

Ngày 16.9 hằng năm là Ngày Quốc tế bảo vệ tầng ozone, được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chọn năm 1994 để kỷ niệm ngày ký Nghị định thư Montreal năm 1987. Đây là một trong những thỏa thuận môi trường quốc tế quan trọng nhằm kiểm soát và loại bỏ các chất làm suy giảm tầng ozone.

Tầng ozone có vai trò hấp thụ phần lớn bức xạ cực tím có hại từ Mặt Trời, qua đó bảo vệ sức khỏe con người và các hệ sinh thái. Nghị định thư Montreal tạo khuôn khổ hợp tác toàn cầu để từng bước loại bỏ nhiều chất gây suy giảm tầng ozone.

Năm 2026, thông điệp của Liên Hợp Quốc nhấn mạnh “Hành động toàn cầu vì một hành tinh mát hơn”, gắn thành tựu bảo vệ tầng ozone với chuyển đổi công nghệ làm mát và ứng phó biến đổi khí hậu.