Đầu tư cho văn hóa, thể thao phải trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng con người

VHO -Chiều qua 18.10, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến Kế hoạch năm 2027.

Tham gia thảo luận tại Tổ 1 (Đoàn Hà Nội), Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh bày tỏ thống nhất với Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 của Chính phủ. Theo Bộ trưởng, GDP 9 tháng tăng 9,01% trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động, đất nước còn không ít khó khăn là kết quả đáng ghi nhận. Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2027, Bộ trưởng cho rằng, cần tập trung vào ba vấn đề.

Thứ nhất, tăng trưởng cao phải đi đôi với nâng cao năng suất và năng lực tự chủ của nền kinh tế. Với mục tiêu tăng năng suất lao động 8,6%, mỗi ngành, địa phương cần xác định rõ sản phẩm, công nghệ và phương thức tổ chức sản xuất có khả năng tạo thêm giá trị; đồng thời có cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận vốn, công nghệ, nâng cao năng lực sáng tạo, làm chủ công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Qua đó, không chỉ tạo ra giá trị mới mà còn giữ lại giá trị trong nước. Thứ hai, cần chuyển các nguồn lực đã được tháo gỡ về cơ chế thành năng lực sản xuất, kinh doanh thực tế. Thứ ba, thành quả tăng trưởng phải lan tỏa rõ hơn đến đời sống nhân dân.

Bộ trưởng cho rằng cần đánh giá kết quả phát triển gắn với thu nhập thực tế, việc làm bền vững, khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và chất lượng môi trường sống... Bởi phát triển con người chính là nền tảng cho tăng trưởng lâu dài.

Từ những yêu cầu chung về tăng trưởng, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng nhấn mạnh trách nhiệm của ngành VHTTDL trong việc đóng góp vào các mục tiêu tăng trưởng của đất nước. Theo Bộ trưởng, Việt Nam có tiềm năng lớn về văn hóa và di sản. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để sức sáng tạo và bản sắc văn hóa Việt Nam trở thành năng lực sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong 9 tháng năm 2026, giá trị tăng thêm của ngành nghệ thuật, vui chơi, giải trí ước tăng khoảng 10,17%, cao hơn mức tăng GDP cùng kỳ. Dư địa phát triển còn lớn nếu di sản và tiềm năng văn hóa được chuyển hóa thành những sản phẩm có bản quyền, có thị trường và được khai thác lâu dài.

Về du lịch, Bộ trưởng cho biết, theo công bố mới nhất của Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm 2026, chỉ số phát triển du lịch và lữ hành của Việt Nam tăng 7 bậc so với năm 2024. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón 17,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,5% so với cùng kỳ. Du lịch không chỉ trực tiếp cải thiện cán cân dịch vụ mà còn góp phần mở rộng thị trường cho các sản phẩm, dịch vụ Việt Nam.

Theo Bộ trưởng, để hoàn thành mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và doanh thu 1.125.000 tỉ đồng, từ nay đến cuối năm cần triển khai các giải pháp quyết liệt. Trong mùa cao điểm đón khách quốc tế cuối năm, ngành sẽ tập trung thúc đẩy các thị trường trọng điểm, phát triển chuỗi sản phẩm kết hợp văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, mua sắm và thể thao; nâng cao chất lượng sản phẩm, trải nghiệm và dịch vụ, đồng thời bảo đảm an toàn tại các điểm đến. Bên cạnh đó, ngành sẽ tận dụng năm APEC 2027 để giới thiệu sản phẩm văn hóa Việt Nam, quảng bá đất nước, con người, phát triển du lịch và kết nối đầu tư.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, đầu tư cho văn hóa và thể thao phải trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng con người. Người dân, đặc biệt là trẻ em, công nhân và đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, cần có điều kiện tham gia các hoạt động văn hóa, luyện tập thể thao thường xuyên. Đồng thời, cần phát huy vai trò của báo chí, xuất bản trong bồi đắp tri thức, xây dựng môi trường thông tin lành mạnh. Báo cáo của Chính phủ đã đặt nhiệm vụ luyện tập thể thao trong định hướng chủ động chăm sóc sức khỏe.

Bộ VHTTDL sẽ phối hợp với ngành y tế, giáo dục triển khai phong trào mỗi người dân tập luyện ít nhất một môn thể thao, gắn với thể thao học đường và điều kiện luyện tập tại cộng đồng. Đối với văn hóa cơ sở, Bộ trưởng cho biết thiết chế văn hóa cơ sở giữ vai trò quan trọng trong tuyên truyền, lan tỏa các hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.

Vì vậy, cần phát huy hiệu quả hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao, trong đó có việc nghiên cứu chuyển đổi nhà, đất dôi dư phù hợp với công năng, không gian sử dụng cho hoạt động văn hóa, thể thao và sáng tạo cộng đồng. Việc khai thác các thiết chế cũng cần bảo đảm tính đủ chi phí vận hành, gắn với nhiệm vụ bảo tồn và phục vụ công ích.