Bộ VHTTDL xây dựng kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số

VHO - Chiều 14.7, ngay sau cuộc họp nghe báo cáo về công tác xây dựng pháp luật năm 2026 của Bộ VHTTDL, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Dự cuộc họp có Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng; các Thứ trưởng Bộ VHTTDL: Trịnh Thị Thủy, Tạ Quang Đông, Hồ An Phong, Phan Tâm cùng lãnh đạo các cục, vụ, đơn vị chức năng thuộc Bộ.

Hướng tới công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030

Trình bày tóm tắt giải pháp tăng trưởng hai con số đối với kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Trần Hoàng cho biết, sau giai đoạn suy giảm do tác động của đại dịch Covid-19, các ngành công nghiệp văn hóa đã phục hồi từ năm 2022 và duy trì đà tăng trưởng tích cực trong giai đoạn 2024-2026, đóng góp khoảng 4,8% - 5,2% GDP, tốc độ tăng trưởng khoảng 7% - 8%/năm.

Trong đó, 6 lĩnh vực trọng tâm gồm: Điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, trò chơi điện tử, du lịch văn hóa, quảng cáo và thủ công mỹ nghệ - làng nghề đóng vai trò là các “động cơ tăng trưởng chính”, chiếm trên 70% tổng doanh thu của toàn ngành công nghiệp văn hóa.

Về mục tiêu tăng trưởng, Cục trưởng Trần Hoàng cho biết, giai đoạn 2026-2030, mục tiêu đặt ra là duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 10% - 11%/năm. Đến năm 2030, giá trị gia tăng theo giá hiện hành đạt khoảng 945 nghìn tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng giá trị xuất khẩu của các ngành công nghiệp văn hóa đạt bình quân khoảng 7%/năm.

Trên cơ sở đó, báo cáo xây dựng các kịch bản phát triển khác nhau. Trong đó có kịch bản bảo đảm mục tiêu với công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030; kịch bản vượt mục tiêu, đóng góp khoảng 8% GDP.

Cần hoàn thiện dữ liệu, xác định lĩnh vực ưu tiên

Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung thảo luận, phân tích nhiều nội dung quan trọng liên quan đến việc xây dựng kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số; đồng thời đóng góp ý kiến về định hướng phát triển, phương pháp xây dựng kịch bản, hệ thống chỉ tiêu, nguồn lực, dữ liệu thống kê và các giải pháp thúc đẩy phát triển các lĩnh vực công nghiệp văn hóa trong thời gian tới.

Nêu ý kiến phát biểu, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong cho biết, việc xây dựng kịch bản tăng trưởng công nghiệp văn hóa đang được triển khai đồng thời với Đề án phát triển các lĩnh vực công nghiệp văn hóa và bộ chỉ số thống kê. Đây là lĩnh vực mới, khó đo lường, đặc biệt về dữ liệu, nên cần tiếp tục hoàn thiện phương pháp thống kê, bảo đảm số liệu có nguồn gốc rõ ràng, thống nhất với hệ thống thống kê quốc gia.

Thứ trưởng nhấn mạnh, phát triển công nghiệp văn hóa cần xác định rõ các lĩnh vực trọng điểm, sản phẩm, thị trường và nguồn lực đầu tư; đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế để xây dựng các cơ chế, chính sách phù hợp. Bên cạnh việc thống kê đầy đủ các lĩnh vực, cần lựa chọn những ngành có tiềm năng tạo giá trị gia tăng cao để tập trung thúc đẩy.

Thứ trưởng đề nghị các đơn vị tiếp tục hoàn thiện kịch bản theo hướng cụ thể, gắn với dữ liệu, chỉ số đo lường và ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa.

Thứ trưởng Phan Tâm cho rằng, việc xây dựng kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa cần tiếp cận từ góc độ kinh tế - tài chính, xác định rõ nội hàm, các biến số và yếu tố tác động đến tăng trưởng.

Theo Thứ trưởng, kịch bản cần dựa trên phân tích thị trường, nhu cầu trong nước và quốc tế, nguồn lực đầu tư, đồng thời tính toán giá trị gia tăng giữ lại trong nước để đánh giá chính xác mức đóng góp của ngành vào GDP. Việc xây dựng chỉ tiêu cần thống nhất, ưu tiên chỉ số giá trị gia tăng thay vì chỉ dựa vào doanh thu.

Thứ trưởng Phan Tâm cũng đề nghị kịch bản phải gắn với các giả định kinh tế cụ thể, xác định rõ sản phẩm, tài sản trí tuệ cần phát triển và vai trò của Nhà nước, doanh nghiệp trong đầu tư. Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa các lĩnh vực công nghiệp văn hóa để tạo ra các sản phẩm phái sinh, nâng cao giá trị gia tăng và thúc đẩy phát triển ngành.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa cần xác định rõ nguồn lực đầu tư, gồm ngân sách nhà nước, doanh nghiệp, người dân và vốn FDI, làm cơ sở bảo đảm tính khả thi trong triển khai.

Theo Thứ trưởng, cần lượng hóa, theo dõi việc huy động và sử dụng các nguồn lực, từ đó xác định mức đóng góp vào tăng trưởng, phân bổ nguồn lực và phân công trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị. Việc xây dựng kịch bản cần gắn với mục tiêu thu hút đầu tư, trong đó có các dự án FDI, cùng cơ chế giám sát, đánh giá cụ thể.

Cho rằng một trong những khó khăn lớn trong xây dựng kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa hiện nay là vấn đề thống kê, khi nhiều lĩnh vực chưa có hệ thống dữ liệu đầy đủ, Thứ trưởng Tạ Quang Đông đề nghị cần tập trung xây dựng số liệu về doanh nghiệp, quy mô ngành và các chỉ số tăng trưởng làm cơ sở đánh giá tiềm năng phát triển.

Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, kịch bản cần làm rõ thực trạng của từng lĩnh vực, từ cơ sở vật chất, nhân lực, nguồn vốn đến các yếu tố liên quan; đồng thời xác định đúng nội hàm các ngành công nghiệp văn hóa, trong đó nhấn mạnh yếu tố sáng tạo.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông cũng đề nghị đơn giản hóa kịch bản phát triển, xác định rõ thực trạng hiện nay và mục tiêu tăng trưởng cần đạt, thay vì xây dựng nhiều kịch bản khác nhau. Trong đó, cần lựa chọn các lĩnh vực trọng điểm, có khả năng tạo giá trị gia tăng và thúc đẩy xuất khẩu để tập trung phát triển.

Nghiên cứu giải pháp đột phá cho từng lĩnh vực

Sau khi lắng nghe các ý kiến, kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh ghi nhận, đánh giá cao các ý kiến phát biểu; đồng thời khẳng định đây là lĩnh vực mới, khó, đòi hỏi quá trình nghiên cứu công phu và sự tham gia tích cực của các cơ quan liên quan để tiếp tục hoàn thiện.

Theo Bộ trưởng, các đơn vị cơ bản đã thống nhất cách tiếp cận và phương pháp xây dựng kịch bản. Việc xây dựng kịch bản phải dựa trên hệ thống dữ liệu rõ ràng, xác định cụ thể nguồn số liệu, phương pháp tính, căn cứ đề xuất mục tiêu, chỉ tiêu; phản ánh đầy đủ các lĩnh vực công nghiệp văn hóa theo Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và bảo đảm thống nhất phương pháp tính toán, đánh giá mức đóng góp của công nghiệp văn hóa đối với GDP.

Bộ trưởng nhấn mạnh việc xây dựng kịch bản phải bám sát Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội; xuất phát từ thực trạng phát triển của Việt Nam, đánh giá đầy đủ nền tảng hiện có, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, làm rõ các yếu tố tác động, thuận lợi, khó khăn, điểm nghẽn để đề xuất giải pháp phù hợp.

Theo Bộ trưởng, cần nghiên cứu đầy đủ các điều kiện tác động đến phát triển công nghiệp văn hóa, gồm thể chế, cơ chế, chính sách; nguồn lực tài chính từ Nhà nước, xã hội và quốc tế; hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu; bản quyền; thị trường trong nước và quốc tế; doanh nghiệp và nguồn nhân lực. Trong đó, nguồn lực quốc tế, hạ tầng dữ liệu và bản quyền là những yếu tố quan trọng cần được khai thác, hoàn thiện để tạo nền tảng phát triển bền vững.

Bộ trưởng yêu cầu tập trung nghiên cứu các giải pháp đột phá đối với từng lĩnh vực, nhất là những lĩnh vực có lợi thế và tiềm năng; xác định các lĩnh vực trọng điểm ở cả cấp quốc gia và địa phương; đồng thời bảo đảm tính liên kết giữa các lĩnh vực, sự thống nhất giữa số liệu, mục tiêu và nhóm giải pháp. Kịch bản phát triển phải xác định rõ mục tiêu, sản phẩm và giải pháp tương ứng, tránh chỉ tập trung vào các chỉ tiêu tăng trưởng.

Về xây dựng kịch bản tăng trưởng, Bộ trưởng thống nhất không coi hiện trạng đang có là một kịch bản phát triển. Kịch bản chỉ gồm hai phương án: đạt mục tiêu theo Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội; vượt mục tiêu trên cơ sở các điều kiện thuận lợi và giải pháp đột phá.

Về tổ chức thực hiện, Bộ trưởng giao Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam chủ trì tiếp nhận kết quả nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến để sớm hoàn thiện kịch bản phát triển công nghiệp văn hóa; đồng thời yêu cầu các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong quá trình hoàn thiện kịch bản và xây dựng Luật về phát triển công nghiệp văn hóa và các nội dung liên quan, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong xây dựng và hoàn thiện chính sách.