Dự án tu bổ, tôn tạo Thành cổ Diên Khánh chậm tiến độ, đội vốn gần 60 tỉ đồng?

VHO - Dù được đầu tư hơn 166 tỉ đồng và dự kiến hoàn thành vào năm 2025, dự án tu bổ Thành cổ Diên Khánh do Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa làm chủ đầu tư, hiện vẫn trong tình trạng dở dang, chậm tiến độ. Đáng chú ý, dự án vừa phải điều chỉnh tăng vốn đầu tư lên mức 226 tỉ đồng trong bối cảnh công trường vẫn còn rất "ngổn ngang".

Dự án với mục tiêu nhằm bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử văn hóa Thành cổ Diên Khánh có quy mô đầu tư toàn diện với 12 hạng mục trọng điểm, tập trung vào việc tu bổ, phục hồi tuyến thành đất kết hợp xây dựng đường lát gạch thẻ để xác định ranh giới bảo vệ.

Bên cạnh việc tôn tạo di tích, dự án còn chú trọng phát triển không gian công cộng thông qua việc xây mới 5 tiểu công viên, 3 bãi đậu xe và 2 khu vệ sinh; đồng thời tiến hành xây dựng cầu vòm tại cổng Hậu cùng với việc chỉnh trang hệ thống cầu tại các cổng Tiền, Đông và Tây.

Song song đó, hạ tầng kỹ thuật cũng được nâng cấp đồng bộ với các hoạt động nạo vét, chống thấm hệ thống hộ thành hào, lắp đặt trạm bơm và hoàn thiện hệ thống cấp thoát nước, chiếu sáng cho toàn bộ khu vực.

Theo ghi nhận của phóng viên Văn Hóa, mặc dù đã triển khai hơn một năm, dự án hiện vẫn còn rất dở dang, ngổn ngang và chưa biết bao giờ hoàn thành. Tuyến thành đất “trơ sườn”, mưa xuống có nguy cơ sạt lở. Nhiều hạng mục “bất động”, trong khi vốn dự án thì đội lên khá lớn.

Trước thực trạng dự án tu bổ Thành cổ Diên Khánh có số vốn đầu tư khổng lồ nhưng thi công “chậm tiến độ”, dư luận đang hoài nghi về nguyên nhân thực sự của sự chậm trễ này. Câu hỏi lớn được đặt ra là: Cơ quan, đơn vị nào sẽ phải chịu trách nhiệm chính khi dự án đình trệ kéo dài dẫn đến hệ quả tất yếu là đội vốn gần 60 tỉ đồng?

Theo báo cáo Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa, đến nay, giải phóng mặt bằng và cần thu hồi khoảng 75.000m² của 122 trường hợp (9 tổ chức và 113 hộ gia đình).

Dự án đã triển khai thi công trên phần diện tích mặt bằng được bàn giao, tập trung vào các hạng mục như: Thành đất, hào nước, trạm bơm, tuyến thành đất (phần tiếp giáp hào), xây mới cầu Cổng Hậu và chỉnh trang các cầu Cổng Nam, Cổng Đông, Cổng Tây.

Tuy nhiên, tiến độ tổng thể hiện vẫn chưa đạt, chậm tiến độ. Tính trên tổng diện tích cần thu hồi là 74.926 m², diện tích thực tế có thể triển khai thi công mới chỉ đạt 8.339 m². Cụ thể, thành đất, hào nước, xây mới trạm bơm, sửa chữa đường bê tông ranh giới ngoài và chỉnh trang các cầu cổng thành với khối lượng hoàn thành ước đạt 80%.

Riêng hạng mục tu bổ, phục hồi tuyến thành đất hiện vẫn vướng mặt bằng của các hộ dân tiếp giáp chưa di dời, dẫn đến việc thi công không thể triển khai đồng loạt và khối lượng mới chỉ đạt khoảng 35%.

Các hạng mục trọng điểm còn lại bao gồm: tuyến đường ranh giới bảo vệ trong, hệ thống bãi đỗ xe, không gian đệm, hệ thống hạ tầng kỹ thuật (cấp thoát nước, PCCC, chiếu sáng), các tiểu công viên và nhà vệ sinh công cộng hiện đều đang "dậm chân tại chỗ", chưa thể triển khai.

Trao đổi với phóng viên Văn Hóa, ông Nguyễn Thanh Hiến, Giám đốc Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa cho biết, nguyên nhân chính chậm trễ là do công tác giải phóng mặt bằng.

Nhiều hộ dân đã nhận tiền bồi thường nhưng đang trong quá trình xây nhà tại khu tái định cư nên chưa thể bàn giao mặt bằng sạch. Bên cạnh đó, diện tích đất thuộc quyền quản lý của các cơ quan an ninh, quốc phòng vẫn đang chờ ý kiến từ đơn vị chủ quản để bàn giao.

Về dự án đội vốn là do chi phí giải phóng mặt bằng thực tế tăng cao, tổng mức đầu tư của dự án đã được điều chỉnh từ 166 tỉ đồng lên 226 tỉ đồng (nguồn vốn từ ngân sách tỉnh và nguồn thu của Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa tỉnh).

Việc điều chỉnh này dẫn đến phát sinh các thủ tục hành chính. Cụ thể, theo quy định hiện hành, quá trình điều chỉnh dự án phải trình Bộ VHTTDL thẩm định. Hiện UBND tỉnh đã có tờ trình gửi Bộ (tháng 11.2025) để có cơ sở phê duyệt bổ sung kinh phí GPMB, làm tiền đề để tiếp tục triển khai các hạng mục còn lại.