Quy hoạch hồ Gươm đang lấy ý kiến: 6 thay đổi lớn được nghiên cứu

VHO - Hà Nội đang lấy ý kiến cộng đồng về phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, với phạm vi nghiên cứu khoảng 65,89 ha. Đáng chú ý, phương án đề xuất mở rộng các quảng trường, tổ chức không gian ngầm, nghiên cứu hạ giải một số công trình và hình thành thêm các điểm nhấn kiến trúc mới.

Từ ngày 7 đến 26.9.2026, UBND phường Hoàn Kiếm phối hợp UBND phường Cửa Nam tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư về Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị H1-1B khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, một phần Quy hoạch phân khu đô thị H1-1C, kết hợp giải pháp quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Đây là phương án đang được nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ và chưa phải phương án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

1. Mở rộng quảng trường, tăng không gian công cộng quanh hồ

Một trong những thay đổi đáng chú ý là tổ chức lại hệ thống quảng trường, công viên và không gian sinh hoạt cộng đồng theo hướng lấy hồ Hoàn Kiếm làm trung tâm.

Tại phía Bắc hồ, phương án nghiên cứu mở rộng Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, hình thành quảng trường lớn hơn, tăng kết nối với hồ Hoàn Kiếm và công viên - quảng trường phía Đông. Không gian này được định hướng tạo điểm kết thúc cho trục đô thị khu phố cổ và mở thêm trục không gian về phía Nam.

Ở phía Đông, hệ thống quảng trường, công viên được nghiên cứu kết nối khu vực trụ sở UBND thành phố, Vườn hoa Lý Thái Tổ, Bưu điện Hà Nội và tháp Hòa Phong; đồng thời tổ chức lại không gian quanh đền Bà Kiệu, tăng kết nối với khu vực Đinh Lễ - Tràng Tiền.

Mục tiêu là thay vì các không gian công cộng đang tương đối rời rạc, khu vực hồ Gươm sẽ được tổ chức thành một chỉnh thể liên tục hơn.

2. Nghiên cứu “Khải hoàn môn” làm điểm nhấn phía Bắc hồ

Một công trình biểu tượng mới được đưa vào phương án nghiên cứu là “Khải hoàn môn” tại khu vực phía Bắc hồ Hoàn Kiếm.

Theo phương án, công trình được lấy cảm hứng từ hình ảnh đôi cánh chim hạc vươn lên, tạo điểm nhấn kiến trúc ở khu vực mở rộng Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục.

Điểm đáng chú ý là các công trình mới trong khu vực không được định hướng phát triển độc lập, mà phải được kiểm soát về vị trí, tầng cao, hình khối, kiến trúc và trục nhìn, nhằm tránh che chắn các trục nhìn quan trọng hoặc làm suy giảm giá trị của các công trình lịch sử, văn hóa.

Do đó, “Khải hoàn môn” hiện mới là một phương án nghiên cứu, chưa phải quyết định xây dựng.

3. Hạ giải một số công trình, thay bằng không gian và công trình mới

Thay đổi gây chú ý nhất là phương án nghiên cứu tái cấu trúc khu vực trụ sở HĐND, UBND thành phố.

Theo phương án đang được đưa ra lấy ý kiến, khu đất này có thể được tổ chức lại với một công trình mới cao 9 tầng nổi và 4 tầng hầm. Đồng thời, nghiên cứu hạ giải trụ sở HĐND, UBND thành phố, Rạp Khăn quàng đỏ và khối nhà Cung Thiếu nhi.

Ba khối kiến trúc Pháp gồm Ấu trĩ viện, Kho bạc Đông Dương và Tòa Đốc lý được dự kiến giữ lại. Không gian mới sẽ được tổ chức theo các trục Bắc - Nam và Đông - Tây, kết nối với công viên - quảng trường phía Bắc, phía Đông, Vườn hoa Lý Thái Tổ và hồ Hoàn Kiếm.

Tại khu vực Bưu điện Hà Nội, phương án cũng nghiên cứu hạ giải một số công trình kiến trúc chưa phù hợp, đồng thời gợi nhắc, tái hiện hình ảnh và hình thái kiến trúc đặc trưng của Chùa Báo Ân cũ tại không gian trung tâm khuôn viên Bưu điện.

4. Đưa không gian ngầm xuống dưới khu vực quảng trường, công viên

Một thay đổi lớn khác là nghiên cứu phát triển không gian ngầm, thay vì chỉ tổ chức lại không gian trên mặt đất.

Khu vực công viên - quảng trường phía Đông được nghiên cứu phát triển không gian ngầm với các chức năng giao thông, bãi đỗ xe, thương mại, dịch vụ, văn hóa và các chức năng hỗ trợ.

Phương án nghiên cứu từ 3-3,5 tầng hầm tại khu vực quảng trường, công viên và kết nối với ga C9 của tuyến đường sắt đô thị số 2, hướng tới mô hình TOD văn hóa, dịch vụ, thương mại đặc biệt.

Không gian ngầm cũng được định hướng kết nối hồ Hoàn Kiếm với Nhà hát Lớn, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và các khu vực phát triển mới, qua đó giảm áp lực lên không gian mặt đất.

5. Tái cấu trúc khu vực bảo tàng, nghiên cứu “Tháp Tài chính Quốc tế”

Tại khu vực Quảng trường Cách mạng Tháng Tám, Nhà hát Lớn, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và phụ cận, phương án nghiên cứu gắn kết hệ thống quảng trường, vườn hoa, bảo tàng và không gian kiến trúc cảnh quan phía Đông hồ Hoàn Kiếm.

Đáng chú ý, phương án nghiên cứu hợp nhất Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Bảo tàng Cách mạng cũ để hình thành một quần thể văn hóa liên thông cả trên mặt đất và dưới lòng đất.

Sau khi hợp nhất, khu đất Bảo tàng Cách mạng cũ được nghiên cứu bố trí công trình mới mang tên Tháp Tài chính Quốc tế.

Cùng với đó, phía sau Nhà hát Lớn được nghiên cứu hình thành không gian văn hóa - nghệ thuật mở, kết hợp sân khấu ngoài trời với các công trình hiện hữu.

Đây cũng là khu vực được yêu cầu đặc biệt kiểm soát về tầng cao, hình khối và trục nhìn để không ảnh hưởng đến các công trình lịch sử, văn hóa hiện hữu.

6. Mở thêm các tuyến đi bộ, không gian thương mại và kết nối di sản

Phía Đông Nam hồ Hoàn Kiếm được nghiên cứu tổ chức các không gian thương mại quy mô nhỏ kết hợp cà phê, ki-ốt; đồng thời nhấn mạnh trục Tràng Tiền kết nối từ hồ Hoàn Kiếm tới Nhà hát Lớn.

Tuyến Nguyễn Khắc Cần - ngõ Tràng Tiền được nghiên cứu tổ chức thành không gian đi bộ. Hướng tiếp cận cụm di tích Đình - Đền - Chùa Vũ Thạch cũng được bổ sung, mở rộng từ các tuyến Hàng Khay, Bà Triệu và Hai Bà Trưng.

Ở phía Tây hồ, phương án nghiên cứu kéo dài phố Nhà Thờ ra hồ Hoàn Kiếm, kết nối với phố Lê Thái Tổ, tạo thêm không gian mở và tuyến phố đi bộ.

Một công trình khách sạn cao cấp cũng được nghiên cứu tại khu vực trụ sở Báo và Nhà in Báo Hà Nội Mới, trụ sở Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội tại số 2 Tràng Thi và khu vực lân cận.