Đề xuất ngừng điện, nước, Internet để cưỡng chế: Áp dụng với những trường hợp nào?

VHO - Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đề xuất bổ sung biện pháp ngừng cung cấp điện, nước, Internet để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt. Những trường hợp nào có thể bị áp dụng, và việc ngừng dịch vụ sẽ được thực hiện ra sao?

Bổ sung biện pháp cưỡng chế đối với trường hợp chây ỳ

Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) được Chính phủ trình Quốc hội đề xuất bổ sung một số biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, trong đó có ngừng cung cấp điện, nước, Internet, dịch vụ viễn thông và hạ tầng số.

Theo cơ quan soạn thảo, sau hơn 13 năm thực hiện, Luật Xử lý vi phạm hành chính đã bộc lộ những hạn chế, bất cập trước yêu cầu quản lý và tình hình vi phạm ngày càng phức tạp. Một trong những vấn đề đặt ra là có quyết định xử phạt nhưng tổ chức, cá nhân không chấp hành, đặc biệt với các hình thức xử phạt bổ sung hoặc biện pháp khắc phục hậu quả.

Dự thảo đề xuất bổ sung các biện pháp như tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, địa điểm hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; ngừng cung cấp điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện.

Đối với vi phạm trên môi trường điện tử, dự thảo đề xuất ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số hoặc áp dụng biện pháp kỹ thuật, chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả.

Điểm đáng chú ý là các biện pháp này không được đề xuất áp dụng với mọi trường hợp vi phạm hành chính. Việc cưỡng chế hướng tới những tổ chức, cá nhân không chấp hành quyết định xử phạt hoặc không thực hiện nghĩa vụ khắc phục hậu quả theo quy định.

Từ công trình vi phạm đến hoạt động trên môi trường số

Trong lĩnh vực xây dựng, việc ngừng cung cấp dịch vụ được đặt ra đối với các trường hợp không chấp hành quyết định xử phạt, đình chỉ hoạt động hoặc biện pháp khắc phục hậu quả. Những vi phạm có thể liên quan đến công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ không thực hiện yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Đối với các lĩnh vực môi trường, phòng cháy, chữa cháy và những hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, dự thảo hướng tới tăng khả năng buộc tổ chức, cá nhân chấm dứt hành vi vi phạm và thực hiện nghĩa vụ đã được yêu cầu.

Trên môi trường số, biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ hoặc chặn truy cập được đặt ra với các tổ chức, cá nhân không chấp hành quyết định xử phạt bổ sung hoặc biện pháp khắc phục hậu quả. Đây là nội dung liên quan đến hoạt động cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số và các nền tảng có hành vi vi phạm thuộc phạm vi xử lý hành chính.

Tuy nhiên, việc ngừng dịch vụ cần gắn với hành vi và chủ thể vi phạm cụ thể. Nếu áp dụng trên diện rộng hoặc không xác định rõ đối tượng, biện pháp có thể ảnh hưởng đến hoạt động của những người không liên quan.

Cần xác định rõ thẩm quyền, phạm vi và người chịu tác động

Trong quá trình thẩm tra dự án Luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp lưu ý một số biện pháp cưỡng chế mới như ngừng cung cấp điện, nước, Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc chặn truy cập chủ yếu nhằm đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm, chưa thật sự phù hợp với tính chất cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.

Cơ quan thẩm tra cũng cho rằng việc tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện mới tác động đến phương tiện, tài sản, chưa cá thể hóa và xác định đúng người thực hiện hành vi vi phạm. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát, chỉnh lý để bảo đảm phù hợp và khả thi.

Một vấn đề quan trọng là nguy cơ ảnh hưởng đến người thứ ba không vi phạm. Ngừng cung cấp điện, nước tại một địa điểm có thể tác động đến người thuê, người cùng sử dụng hạ tầng hoặc các bên có quan hệ hợp đồng với đơn vị cung cấp dịch vụ. Việc ngừng Internet, viễn thông cũng có thể làm gián đoạn giao dịch, học tập và hoạt động kinh doanh của những chủ thể khác.

Theo nội dung thẩm tra được đăng trên Cổng thông tin Quốc hội, cần làm rõ đây là biện pháp cưỡng chế hay biện pháp bảo đảm thi hành quyết định xử phạt; xác định cơ quan có thẩm quyền ra quyết định, trường hợp được áp dụng và trách nhiệm của đơn vị cung cấp dịch vụ thực hiện.

Trước đó, tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách ngày 29.9, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) cũng đề nghị thiết kế thận trọng các biện pháp cưỡng chế có phạm vi tác động rộng. Đại biểu cho rằng dự thảo cần quy định rõ điều kiện, phạm vi, thời hạn áp dụng, thẩm quyền quyết định, trách nhiệm thông báo, quyền yêu cầu dừng biện pháp và cơ chế khôi phục quyền lợi khi áp dụng sai.

Như vậy, nội dung cần tiếp tục hoàn thiện không chỉ là bổ sung biện pháp để xử lý tình trạng chây ỳ, mà còn phải bảo đảm cưỡng chế đúng đối tượng, có giới hạn và không tạo ra hệ quả ngoài phạm vi người vi phạm.