Vì sao Dự án Lăng miếu Triệu Tường “lùi hẹn” đến năm 2027?

VHO - Dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích lịch sử Lăng miếu Triệu Tường (xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa), công trình có tổng mức đầu tư hơn 453 tỉ đồng vừa được thống nhất điều chỉnh thời gian hoàn thành đến năm 2027.

Việc “lùi mốc” hoàn thành đến năm 2027 nhằm tháo gỡ các vướng mắc kéo dài trong giải phóng mặt bằng và thi công, bảo đảm hiệu quả đầu tư và yêu cầu bảo tồn di sản.

Vướng mặt bằng, dự án chậm nhịp

Dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích Lăng miếu Triệu Tường (giai đoạn 2) được HĐND tỉnh Thanh Hóa quyết định chủ trương đầu tư từ năm 2019, với mục tiêu khôi phục không gian kiến trúc, cảnh quan gắn với quê gốc của vương triều Nguyễn, đồng thời tạo điểm nhấn văn hóa, du lịch cho địa phương.

Theo phê duyệt, dự án gồm nhiều hạng mục quan trọng: khu Miếu Triệu Tường, khu phát huy giá trị di tích, khu lăng Trường Nguyên, khu đền Đức Ông và hệ thống giao thông kết nối.

Tổng mức đầu tư hơn 453 tỉ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm gần 179 tỉ đồng; chi phí xây dựng hơn 227 tỉ đồng.

Tuy nhiên, tiến độ thực hiện không đạt yêu cầu do nhiều nguyên nhân, nổi bật là công tác giải phóng mặt bằng. Tổng diện tích thu hồi hơn 13,8 ha, liên quan đến 259 hộ dân.

Dù phần lớn phương án bồi thường đã được phê duyệt, song vẫn còn các hộ chưa bàn giao mặt bằng, một số trường hợp chưa được chi trả do thiếu kinh phí.

Đáng chú ý, chi phí giải phóng mặt bằng thực tế phát sinh vượt so với dự toán ban đầu, buộc địa phương phải rà soát, tính toán lại phương án tái định cư và nguồn bù đắp.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp trong năm 2025 cũng làm gián đoạn quá trình phối hợp thực hiện dự án, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư.

Ở lĩnh vực thi công, hai gói thầu đã triển khai nhưng còn dở dang. Một số hạng mục buộc phải điều chỉnh thiết kế do kết quả khai quật khảo cổ cho thấy dấu vết lòng hào khác so với hồ sơ ban đầu.

Việc này đòi hỏi phải xin ý kiến chuyên môn của cơ quan quản lý di sản, thẩm định lại hồ sơ kỹ thuật trước khi tiếp tục thi công.

Trong khi đó, gói thầu lớn nhất với giá trị hơn 136 tỉ đồng, gồm các hạng mục kiến trúc chính của khu miếu và khu phát huy giá trị di tích vẫn chưa thể triển khai do chưa huy động được nguồn vốn xã hội hóa theo kế hoạch.

Thống nhất điều chỉnh thời gian, siết trách nhiệm

Trước thực tế trên, Sở VHTTDL Thanh Hóa đã báo cáo, đề xuất UBND tỉnh điều chỉnh thời gian thực hiện dự án. Trên cơ sở tham mưu của các sở, ngành liên quan, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Đầu Thanh Tùng đã thống nhất chủ trương điều chỉnh thời gian thực hiện dự án.

Cụ thể, Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở VHTTDL rà soát việc tổ chức thực hiện dự án; thực hiện đầy đủ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ động phối hợp với UBND xã Hà Long và các đơn vị liên quan trong công tác giải phóng mặt bằng và triển khai thi công, bảo đảm tiến độ thực hiện dự án theo quy định của pháp luật.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, UBND xã Hà Long được giao xác định rõ thời gian cụ thể hoàn thành việc bàn giao mặt bằng sạch cho Sở VHTTDL; chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh về tính chính xác của tiến độ cam kết, làm cơ sở để lập, thẩm định và phê duyệt điều chỉnh thời gian thực hiện dự án.

Về điều chỉnh thời gian thực hiện dự án, UBND tỉnh thống nhất chủ trương kéo dài thời gian thực hiện. Sở VHTTDL được giao chủ trì, phối hợp UBND xã Hà Long và các đơn vị liên quan, căn cứ tiến độ hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, khối lượng công việc còn lại của dự án, kế hoạch bố trí vốn và khả năng huy động nguồn vốn xã hội hóa để xác định, tính toán cụ thể thời gian hoàn thành; lập hồ sơ điều chỉnh dự án, gửi Sở Xây dựng thẩm định, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định.

Đối với các hợp đồng xây lắp, sau khi dự án được phê duyệt điều chỉnh thời gian thực hiện, chủ đầu tư căn cứ hợp đồng đã ký, khối lượng công việc còn lại và nguyên nhân chậm tiến độ (chỉ xem xét các nguyên nhân khách quan, không do lỗi của nhà thầu) để xem xét, quyết định việc điều chỉnh thời gian thực hiện hợp đồng theo thẩm quyền.

Việc điều chỉnh phải bảo đảm không vượt thời gian thực hiện dự án đã được phê duyệt, không làm phát sinh nghĩa vụ tài chính trái quy định của pháp luật; các bên tham gia hợp đồng phải xác định rõ trách nhiệm đối với thiệt hại do chậm tiến độ gây ra (nếu có).

Lăng miếu Triệu Tường được vua Gia Long cho xây dựng năm 1803 tại thôn Gia Miêu, xã Hà Long, huyện Hà Trung (nay là xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa) quê hương phát tích của vương triều Nguyễn. Đây từng là quần thể kiến trúc đền miếu quy mô lớn, mang giá trị nghệ thuật và lịch sử tiêu biểu của thời Nguyễn.

Trải qua chiến tranh và biến động lịch sử, nhiều hạng mục bị hủy hoại, chỉ còn lại nền móng, hào thành và dấu tích kiến trúc. Năm 2010, di tích được xếp hạng di tích khảo cổ học quốc gia.