Từ vụ “Wolfoo” bị buộc gỡ toàn bộ video: Bài học về bản quyền cho doanh nghiệp nội dung số

VHO - Từ một tranh chấp bản quyền âm thanh, vụ kiện giữa "Wolfoo" và "Peppa Pig" đã dẫn tới phán quyết yêu cầu gỡ toàn bộ video trên nhiều nền tảng trực tuyến. Diễn biến này cho thấy doanh nghiệp nội dung số có thể phải trả giá lớn nếu không kiểm soát chặt rủi ro sở hữu trí tuệ.

Tòa án Anh yêu cầu gỡ toàn bộ video Wolfoo

Tòa án Tối cao ở London (Anh) vừa ra phán quyết buộc Công ty SConnect, đơn vị sản xuất bộ phim hoạt hình Wolfoo của Việt Nam, phải gỡ bỏ toàn bộ video có nhân vật Wolfoo khỏi các nền tảng trực tuyến sau khi xác định có hành vi vi phạm bản quyền âm thanh "trên quy mô lớn và kéo dài".

Theo phán quyết, toàn bộ video Wolfoo phải được gỡ khỏi các nền tảng như YouTube, YouTube Kids và trang web chính thức Wolfoo World trước thời hạn do tòa án ấn định.

Vụ việc bắt nguồn từ đơn kiện của Hasbro, tập đoàn sở hữu bản quyền thương hiệu Peppa Pig, cùng studio Astley Baker Davies. Nguyên đơn cho rằng SConnect đã sử dụng trái phép nhiều đoạn âm thanh ngắn đặc trưng của Peppa Pig và các nhân vật trong gia đình, trong đó có tiếng reo quen thuộc "Hooray!".

Qua quá trình xem xét, thẩm phán cho biết bằng chứng về việc sao chép âm thanh là "hoàn toàn thuyết phục". Kết quả kiểm tra cho thấy các đoạn âm thanh từ Peppa Pig xuất hiện trong toàn bộ 92 video Wolfoo tiếng Anh được kiểm tra mẫu và chiếm khoảng 75% số video bằng các ngôn ngữ khác.

Đại diện SConnect phủ nhận hành vi vi phạm có chủ đích. Công ty cho rằng các video sản xuất trước giữa năm 2020 có chứa âm thanh của Peppa Pig là do một nhà thầu độc lập tự ý sử dụng mà doanh nghiệp không biết.

Đồng thời, SConnect khẳng định các video sản xuất sau thời điểm này đều sử dụng âm thanh tự thu âm và những video vi phạm đã được gỡ bỏ.

Tuy nhiên, thẩm phán bác bỏ lập luận trên, cho rằng việc quy trách nhiệm cho nhà thầu bên thứ ba "không có giá trị bào chữa", đồng thời kết luận các chứng cứ tại tòa không ủng hộ tuyên bố các video sản xuất sau giữa năm 2020 không còn sử dụng âm thanh vi phạm.

Doanh nghiệp nội dung số đối mặt những rủi ro nào?

Cuộc tranh chấp giữa Wolfoo và Peppa Pig được đánh giá là một trong những vụ kiện sở hữu trí tuệ xuyên biên giới đáng chú ý của ngành nội dung số khi liên quan đến doanh nghiệp Việt Nam, tập đoàn giải trí quốc tế và việc phân phối nội dung trên các nền tảng toàn cầu.

Điểm đáng chú ý là tòa án không chỉ xem xét từng video riêng lẻ mà đánh giá mức độ vi phạm trên toàn bộ hệ thống nội dung. Khi kết luận việc sao chép diễn ra "trên diện rộng" và "kéo dài", biện pháp khắc phục cũng được áp dụng ở quy mô tương ứng, yêu cầu gỡ toàn bộ chuỗi nội dung thay vì chỉ một số video cụ thể.

Điều này cho thấy đối với doanh nghiệp nội dung số, rủi ro bản quyền không chỉ dừng ở việc phải xóa một tác phẩm vi phạm mà còn có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái nội dung nếu tòa án xác định hành vi vi phạm mang tính hệ thống.

Vụ việc cũng phản ánh một số rủi ro lớn mà các doanh nghiệp sản xuất nội dung số có thể phải đối mặt khi khai thác tài sản trí tuệ.

Trước hết là rủi ro pháp lý. Nội dung số hiện được phân phối trên nhiều quốc gia thông qua các nền tảng trực tuyến. Khi xảy ra tranh chấp bản quyền, doanh nghiệp có thể phải tham gia các vụ kiện xuyên biên giới và chịu sự điều chỉnh của pháp luật tại nhiều thị trường khác nhau.

Tiếp đến là rủi ro kinh doanh. Nếu toàn bộ video hoặc kênh nội dung bị buộc gỡ bỏ, doanh nghiệp có nguy cơ mất lượng người xem đã xây dựng trong nhiều năm, ảnh hưởng đến doanh thu quảng cáo, cấp phép nội dung và các hoạt động khai thác thương mại liên quan.

Bên cạnh đó là rủi ro về uy tín thương hiệu. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo, tranh chấp bản quyền có thể tác động đến hình ảnh doanh nghiệp, làm giảm niềm tin từ đối tác, nền tảng phân phối cũng như người dùng.

Một điểm khác được vụ kiện đặt ra là rủi ro trong quản trị chuỗi sản xuất nội dung. Trong vụ việc này, SConnect cho rằng nguyên nhân xuất phát từ nhà thầu bên thứ ba.

Tuy nhiên, việc tòa án không chấp nhận lập luận này cho thấy doanh nghiệp vẫn có thể phải chịu trách nhiệm đối với sản phẩm được phát hành dưới tên mình, kể cả khi một phần quy trình sản xuất được thuê ngoài.

Bài học về quản trị sở hữu trí tuệ

Sự phát triển của các nền tảng số giúp doanh nghiệp có thể tiếp cận khán giả toàn cầu nhanh hơn bao giờ hết, nhưng đồng thời cũng khiến các tranh chấp sở hữu trí tuệ có phạm vi ảnh hưởng rộng hơn.

Trong bối cảnh đó, việc kiểm soát nguồn gốc hình ảnh, âm thanh, nhạc nền, hiệu ứng và các yếu tố cấu thành tác phẩm trở thành yêu cầu quan trọng đối với các doanh nghiệp sáng tạo nội dung. Quy trình kiểm tra bản quyền, lưu trữ hồ sơ cấp phép và giám sát chất lượng sản phẩm trước khi phát hành có thể góp phần hạn chế rủi ro phát sinh.

Vụ kiện giữa Wolfoo và Peppa Pig cho thấy một tranh chấp liên quan đến những đoạn âm thanh ngắn cũng có thể dẫn đến hệ quả rất lớn nếu được tòa án xác định là hành vi sao chép có hệ thống.

Đây được xem là lời cảnh báo đối với các doanh nghiệp nội dung số trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, khi việc tuân thủ quy định về sở hữu trí tuệ ngày càng trở thành yếu tố quyết định sự phát triển bền vững.