TP.HCM đề xuất chính sách huy động nguồn lực phát triển văn hóa, thể thao

VHO - TP.HCM đang xây dựng dự thảo Nghị quyết quy định chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách thành phố để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao (VHTT); đồng thời hỗ trợ phát triển các thiết chế VHTT cơ sở, tập trung chính sách cho nghệ thuật, thư viện, thể thao thành tích cao và các thiết chế VHTT ở cơ sở.

 Đối tượng thụ hưởng cũng được dự kiến mở rộng gồm doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tổ chức biểu diễn nghệ thuật, điện ảnh; đơn vị quản lý, vận hành thiết chế VHTT; tổ chức, cá nhân đào tạo, huấn luyện VĐV; cơ sở thể thao; thư viện ngoài công lập, thư viện cấp xã, phòng đọc khu phố, ấp, khu dân cư và các điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Mở rộng đối tượng thụ hưởng

Theo dự thảo, thành phố dự kiến hỗ trợ các chương trình, vở diễn mới thuộc những loại hình nghệ thuật truyền thống, dân gian như Hát bội, Cải lương, Múa rối, Xiếc, Đờn ca tài tử, ca múa nhạc dân tộc cùng các loại hình Kịch và nghệ thuật biểu diễn hàn lâm.

Các chương trình phải được tổ chức tại địa điểm đủ điều kiện biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp, có thời lượng tối thiểu 60 phút/buổi và đạt ít nhất 12 buổi diễn/năm. Mức hỗ trợ dự kiến tối đa 12 buổi/năm. Điểm diễn có quy mô dưới 250 khán giả được hỗ trợ 40 triệu đồng/buổi; trên 250 khán giả là 60 triệu đồng/buổi.

Đối với lĩnh vực điện ảnh, dự thảo đề xuất hỗ trợ các dự án phim truyện, phim tài liệu, phim hoạt hình có kịch bản hoàn chỉnh, hồ sơ thuyết minh và kế hoạch sản xuất cụ thể. Mức hỗ trợ 60 triệu đồng đối với phim hoạt hình ngắn; 80 triệu đồng với phim tài liệu ngắn và 100 triệu đồng với phim truyện ngắn. Với phim dài, mức hỗ trợ lần lượt là 200 triệu đồng, 300 triệu đồng và 400 triệu đồng đối với ba thể loại phim nói trên.

Dự thảo cũng đề xuất hỗ trợ mô hình “CLB điện ảnh học đường” tại trường học và các cơ sở giáo dục. CLB phải có tối thiểu 20 thành viên và sinh hoạt ít nhất 24 buổi/năm. CLB mới thành lập được hỗ trợ 10 triệu đồng; CLB hoạt động ổn định được hỗ trợ 24 triệu đồng/năm.

Ở lĩnh vực thể thao thành tích cao, dự thảo hướng tới các tổ chức, cá nhân trực tiếp phát hiện, tuyển chọn, đào tạo và huấn luyện vận động viên. Theo đề xuất, tổ chức, cá nhân có công trực tiếp đào tạo VĐV đạt thành tích tại các giải vô địch quốc gia trở lên được hỗ trợ 280 triệu đồng/VĐV. Tổ chức, cá nhân có công trực tiếp đào tạo VĐV đạt thành tích tại các giải vô địch trẻ, các nhóm tuổi trẻ quốc gia, giải vô địch Câu lạc bộ quốc gia được hỗ trợ 160 triệu đồng/VĐV.

Tăng nguồn lực cho văn hóa cơ sở

Đối với thiết chế VHTT ngoài công lập, dự thảo tập trung vào các cơ sở tại xã và đặc khu Côn Đảo có quy mô cơ sở vật chất tối thiểu tương đương tiêu chí thiết chế VHTT cấp xã. Các cơ sở phải tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao phục vụ cộng đồng đạt tối thiểu 50% kế hoạch được duyệt và cam kết duy trì hoạt động thường xuyên trong thời gian nhận hỗ trợ. Mức hỗ trợ dự kiến 150 triệu đồng/thiết chế/năm trong 5 năm. Nếu hoạt động đạt hiệu quả theo tiêu chí đánh giá, thời gian hỗ trợ có thể được gia hạn nhưng không quá 3 năm.

Với thư viện ngoài công lập, dự thảo yêu cầu mở cửa tối thiểu 32 giờ/tuần hoặc cung cấp dịch vụ thường xuyên, liên tục nếu hoạt động trên không gian mạng; có phương án phục vụ cộng đồng và cam kết duy trì hoạt động ít nhất 2 năm. Thư viện được đề xuất hỗ trợ một lần kinh phí mua tài liệu, gồm tài liệu điện tử, theo hóa đơn thực tế nhưng tối đa 120 triệu đồng/thư viện. Kinh phí mua sắm giá sách, kệ sách, bàn ghế, máy tính, quạt, điều hòa được hỗ trợ tối đa 100 triệu đồng/thư viện.

Thành phố cũng đặt vấn đề hỗ trợ kết nối thư viện ngoài công lập với hệ thống thư viện công lập để chia sẻ tài nguyên thông tin số, phù hợp điều kiện kỹ thuật và quy định về sở hữu trí tuệ. Đối với thư viện cấp xã và phòng đọc khu phố, ấp, khu dân cư, mức hỗ trợ được phân theo loại hình và tình trạng thành lập. Thư viện cấp xã thành lập mới được hỗ trợ một lần 100 triệu đồng mua sắm trang thiết bị; thư viện đã thành lập được hỗ trợ 50 triệu đồng. Phòng đọc tại ấp thành lập mới được hỗ trợ 35 triệu đồng, đã thành lập 25 triệu đồng; phòng đọc tại khu phố thành lập mới là 20 triệu đồng và đã thành lập là 10 triệu đồng.

Thành phố dự kiến hỗ trợ hằng năm để bổ sung vốn tài liệu với mức 50 triệu đồng/ năm cho thư viện cấp xã, 30 triệu đồng cho phòng đọc tại ấp và 15 triệu đồng cho phòng đọc tại khu phố. Các thiết chế phải bảo đảm thời gian mở cửa phục vụ cộng đồng theo quy định. Với văn phòng, điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, dự thảo đề xuất hỗ trợ 50 triệu đồng/năm để tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao và hỗ trợ một lần 100 triệu đồng để mua sắm, bổ sung hoặc thay thế trang thiết bị thiết yếu.

Theo Sở VHTT TP.HCM, sau sắp xếp đơn vị hành chính, hệ thống thiết chế VHTT cơ sở còn chưa đồng bộ. Một số văn phòng khu phố, điểm sinh hoạt cộng đồng thiếu kinh phí tổ chức hoạt động, trang thiết bị và nguồn lực duy trì sinh hoạt thường xuyên. Khảo sát tại 168 xã, phường, đặc khu cho thấy thành phố hiện có 22 phòng đọc, 56 không gian đọc, 2 thư viện tư nhân phục vụ cộng đồng, 20 thư viện cộng đồng và 2 thư viện ngoài công lập đáp ứng đủ điều kiện thành lập thư viện cấp xã. Khoảng 50 xã có thiết chế VHTT đáp ứng tiêu chí của Bộ VHTTDL.

Các số liệu cho thấy hệ thống thiết chế văn hóa, thư viện và không gian đọc đã bước đầu hình thành nhưng số lượng còn hạn chế, phân bố chưa đồng đều. Nhiều thiết chế chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cơ sở vật chất và nguồn lực phục vụ cộng đồng.

Trong lĩnh vực nghệ thuật, lễ hội, sự kiện, TP.HCM có lợi thế về hạ tầng, thị trường khán giả và không gian văn hóa. Tuy nhiên, cơ chế khuyến khích hiện nay chưa đủ mạnh để thu hút các chương trình, sự kiện lớn; nghệ thuật truyền thống cần thêm nguồn lực để duy trì điểm diễn, tăng tần suất biểu diễn và gắn bảo tồn với phát triển sản phẩm du lịch văn hóa.

Sở VHTT đánh giá nguồn lực ngoài ngân sách trong lĩnh vực VHTT còn lớn nhưng chưa có cơ chế đủ linh hoạt để hướng dẫn tiếp nhận, điều phối và sử dụng theo hướng hiệu quả, minh bạch. Dự thảo Nghị quyết tập trung tạo cơ chế để ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội cùng tham gia phát triển VHTT; khuyến khích quản trị hiện đại, tự chủ, hợp tác công - tư và ứng dụng công nghệ số trong vận hành thiết chế. Qua đó, bổ sung nguồn lực cho các lĩnh vực, thiết chế cần hỗ trợ và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ VHTT của người dân, nhất là ở cơ sở.