Terakoya và câu chuyện 10 năm kết nối Việt - Nhật

VHO - Suốt một thập kỷ qua, lớp tiếng Nhật Terakoya dành cho thiếu nhi Hội An đã âm thầm góp thêm một nhịp cầu giao lưu giữa Việt Nam và Nhật Bản. Từ những buổi học cuối tuần trong lòng phố cổ, nhiều thế hệ học viên đã được tiếp cận tiếng Nhật rồi lớn lên cùng những trải nghiệm giao lưu văn hóa, góp phần vun đắp tình cảm gắn bó giữa Hội An và những người bạn đến từ xứ sở hoa Anh đào.

 Từ lớp học nhỏ đến hành trình vun đắp tình hữu nghị

Ít ai nghĩ rằng, một lớp học tiếng Nhật miễn phí dành cho thiếu nhi lại có thể bền bỉ tồn tại suốt 10 năm và trở thành một địa chỉ văn hóa quen thuộc ở Hội An. Từ những buổi học đầu tiên với vài chục học viên, Terakoya dần trở thành nơi gặp gỡ của những người yêu mến văn hóa Nhật Bản, đồng thời mở ra cơ hội để nhiều thế hệ học sinh tìm hiểu về một nền văn hóa khác bằng những trải nghiệm gần gũi và sinh động. Nhìn lại chặng đường đã qua cũng là nhìn lại một câu chuyện đẹp về sự sẻ chia, gắn bó và tình hữu nghị được bồi đắp từ những việc làm giản dị.

Ông Võ Phùng, nguyên Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An, một trong những người đồng hành cùng lớp học từ những ngày đầu cho biết, ý tưởng thành lập Terakoya bắt nguồn từ sự gắn bó của những người bạn Nhật Bản với phố cổ Hội An.

Năm 2015, trong dịp tham gia sự kiện Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản lần thứ 13, các thành viên Đoàn nghệ thuật Tokyo Sirubakai đã bày tỏ mong muốn đóng góp một hoạt động thiết thực cho địa phương. Từ đó, ông Hirohata Takeshi - Trưởng đoàn, đề xuất mở lớp tiếng Nhật miễn phí dành cho các bạn nhỏ, tạo thêm cơ hội học tập, giao lưu và tăng cường sự hiểu biết giữa thế hệ trẻ hai nước.

Tháng 10.2016, lớp tiếng Nhật Terakoya chính thức khai giảng. Từ những buổi đầu tiên, lớp đã trở thành nơi để học viên làm quen với tiếng Nhật, tìm hiểu văn hóa Nhật Bản và mở rộng trải nghiệm giao lưu quốc tế. Qua sự đồng hành của giáo viên và tình nguyện viên Việt Nam - Nhật Bản, nhiều bài học về ngôn ngữ, cách ứng xử và những nét đẹp văn hóa đã được truyền đến các em một cách gần gũi, tự nhiên.

Sau 10 năm hoạt động, Terakoya đã đào tạo hơn 300 học sinh từ bậc tiểu học đến sinh viên đại học. Khoảng 80% học viên hoàn thành chương trình sơ cấp và có khả năng giao tiếp tiếng Nhật ở mức cơ bản.

Giá trị mà Terakoya để lại không dừng ở việc dạy một ngoại ngữ, qua từng buổi học, các em được làm quen với những nét đẹp trong cách ứng xử, tinh thần kỷ luật, sự tôn trọng và lòng biết ơn. Bên cạnh đó, học viên còn được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm như viết thư pháp, gấp giấy Origami, học hát, múa dân gian... Từ những trải nghiệm gần gũi ấy, nhiều em dần mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh, thêm tự tin trong giao tiếp và trân trọng hơn những giá trị văn hóa của mỗi dân tộc.

Để duy trì lớp học suốt một thập kỷ là sự đóng góp thầm lặng của nhiều thế hệ giáo viên và tình nguyện viên. Cô giáo Nguyễn Thị Ngọc (Oanh) đã gắn bó với lớp học trong nhiều năm. Các thầy giáo Nhật Bản như Abe Toru, Suzuki cũng tình nguyện đến Hội An giảng dạy. Đặc biệt, ông Hirohata Takeshi không chỉ hỗ trợ kinh phí mà còn kết nối đội ngũ tình nguyện viên, tạo điều kiện để nhiều học sinh xuất sắc có cơ hội sang Nhật Bản giao lưu và học hỏi.

Theo ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An, sự ra đời của Terakoya là sự tiếp nối tự nhiên của mối giao lưu lịch sử kéo dài hơn 400 năm giữa Hội An và Nhật Bản. Những dấu tích như các ngôi mộ thương gia Nhật Bản hay Chùa Cầu vẫn hiện diện giữa lòng phố cổ như minh chứng cho mối giao hảo lâu đời ấy.

Việc giảng dạy ngôn ngữ, giới thiệu văn hóa và lễ nghi Nhật Bản cho thế hệ trẻ hôm nay cũng là cách gìn giữ và tiếp nối những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế kỷ. Hành trình 10 năm của Terakoya vì thế vừa là câu chuyện của một lớp học ngoại ngữ, vừa là minh chứng sinh động cho tình hữu nghị bền chặt giữa hai dân tộc.

Những hạt mầm tiếp tục nảy nở

Từ những buổi học đầu tiên cách đây một thập kỷ, nhiều học viên của Terakoya nay đã trưởng thành. Cùng với vốn tiếng Nhật, các em mang theo hiểu biết về văn hóa, tình bạn đẹp và sự tự tin khi bước ra môi trường học tập, giao lưu rộng mở hơn. Những hạt mầm được gieo từ lớp học năm nào vẫn đang tiếp tục lớn lên cùng các em giữa lòng phố cổ Hội An.

Trang Quốc Sỹ là một trong những học viên gắn bó lâu năm với Terakoya. Đến lớp từ khi còn là cậu bé lớp 4, nay Sỹ đã bước vào năm cuối cấp THPT và trở thành một trong những gương mặt năng động của lớp học. Cũng như nhiều bạn bè đồng trang lứa, em tìm thấy ở Terakoya niềm yêu thích với tiếng Nhật, cơ hội tiếp cận một nền văn hóa thú vị và nhiều kỷ niệm đáng nhớ trong những năm tháng học trò.

“Tám năm không phải quãng thời gian quá dài, nhưng cũng đủ để em cảm nhận được tình cảm và lòng biết ơn dành cho lớp học, cho thầy cô. Tại đây, em và các bạn có cơ hội tìm hiểu về đất nước, con người Nhật Bản. Em mong lớp học sẽ tiếp tục được duy trì để các em thế hệ sau cũng có cơ hội học tập, khám phá thêm về xứ sở hoa anh đào như chúng em”, Sỹ chia sẻ.

Phát biểu tại chương trình tổng kết 10 năm lớp tiếng Nhật Terakoya dành cho thiếu nhi Hội An được Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An, TP Đà Nẵng tổ chức nhân sự kiện Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản lần thứ 22, năm 2026 vừa qua, bà Mochizuki Kaoru, Phó Tổng Lãnh sự Nhật Bản tại Đà Nẵng đánh giá đây là lớp học tiếng Nhật duy nhất tại Hội An và đang đảm nhận một vai trò đặc biệt trong việc tăng cường giao lưu văn hóa giữa cộng đồng địa phương với Nhật Bản.

Theo bà, Hội An từ lâu đã giữ vị trí quan trọng trong lịch sử giao lưu giữa hai nước. Trong thời gian tới, Tổng Lãnh sự quán Nhật Bản tại Đà Nẵng sẽ tiếp tục đồng hành cùng Terakoya trong các hoạt động giảng dạy tiếng Nhật và giao lưu văn hóa. Hiện đơn vị đang trao đổi với Sở GD&ĐT Đà Nẵng về khả năng triển khai giảng dạy tiếng Nhật tại các trường THCS, THPT trên địa bàn Hội An, đồng thời mở rộng các chương trình giao lưu với Trường THPT chuyên Lê Thánh Tông và Trường THPT Trần Quý Cáp.

Mười năm trôi qua, Terakoya vẫn được duy trì bằng tâm huyết của các thế hệ giáo viên, tình nguyện viên và những người bạn Nhật Bản yêu mến Hội An. Từ một lớp học nhỏ dành cho thiếu nhi phố cổ, nơi đây đã trở thành địa chỉ quen thuộc của những người yêu tiếng Nhật và mong muốn tìm hiểu văn hóa Nhật Bản. Những bài học được truyền lại qua từng khóa học hôm nay vẫn đang tiếp tục được nối dài bằng sự say mê học tập của các thế hệ học viên mới.