Sẽ “mạnh tay” xử lý hành động phản cảm tại các giải đua ghe

VHO - Từ lâu, hội đua ghe đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng của vùng sông nước, đầm phá xứ Huế. Tuy nhiên, những năm qua, hoạt động cộng đồng này liên tục xuất hiện các hành vi phản cảm, bạo lực, làm xấu hình ảnh văn hóa của địa phương và “đi lệch” mục đích của các giải đấu.

Các giải đua ghe ở Huế được tổ chức rộn ràng quanh năm, từ cấp tổ dân phố, làng, xã, phường cho đến thành phố, thường là vào các dịp đầu năm mới, kỷ niệm Ngày giải phóng Huế, dịp lễ 30.4, lễ Quốc khánh 2.9,… hoặc các dịp lớn của hội làng. Ngoài ra, tại các kỳ Đại hội TDTT các cấp, giải đua ghe cũng được tổ chức, tạo nên không khí sôi động, hào hứng.

“Không đánh nhau không phải đua ghe?”

Thông qua các giải đua ghe đã góp phần thúc đẩy sự gắn kết cộng đồng, góp thêm “sức sống” tinh thần cho cho người dân từ nông thôn đến thành thị. Thế nhưng, những năm qua, nhiều giải đua ghe đã bị biến tướng, đặt nặng ăn thua dẫn đến những hành vi phản cảm, bạo lực, làm xấu đi hình ảnh của một hoạt động văn hóa truyền thống vốn giàu ý nghĩa.

Cách đây không lâu, cuối năm 2025, tại giải đua ghe trên sông Bồ trong khuôn khổ Đại hội TDTT xã Quảng Điền đã xảy ra tình trạng xô xát giữa các vận động viên. Trong lúc thi đấu, một số người đã sử dụng mái chèo và nhiều vật cứng tấn công đối thủ, thậm chí ném về phía nhau khiến khu vực hai bên bờ sông trở nên hỗn loạn. Nhiều khán giả phải bỏ chạy để tránh nguy hiểm. Lực lượng chức năng nhanh chóng có mặt để can thiệp, ổn định trật tự. Ban tổ chức giải đã tiến hành nhắc nhở, xử lý các vận động viên và đội ghe liên quan.

Trên thực tế, những hình ảnh phản cảm như vậy không phải là cá biệt. Trong nhiều năm qua, những giải đua ghe tại Huế từng nhiều lần xảy ra va chạm, ẩu đả cả dưới nước lẫn trên bờ.

Năm 2022, tại Giải đua ghe truyền thống TP Huế (cũ) lần thứ I, hai đội ghe Thuận An và Hải Dương đã xảy ra ẩu đả trước sự chứng kiến của hàng ngàn khán giả.

Năm 2023, ở giải đua ghe do xã Thủy Tân (thị xã Hương Thủy cũ) tổ chức, các vận động viên của hai đội cũng dùng mái chèo đánh nhau sau khi xảy ra va chạm trên đường đua.

Năm 2024, tại giải đua ghe ở phường Thủy Châu (thị xã Hương Thủy cũ), một số khán giả đứng trên bờ cò ném đá, sỏi xuống sông khiến các vận động viên phải lao xuống nước để tránh…

Những vụ việc liên tiếp xảy ra khiến nhiều người còn châm biếm theo kiểu “không đánh nhau không phải đua ghe”, xem rằng chuyện xô xát, bạo lực đã trở thành “bình thường”.

Kiên quyết xử lý hành vi phản cảm

Tháng 2.2026, UBND TP Huế đã có chỉ đạo các Sở, ngành, địa phương tăng cường công tác quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự, giữ gìn bản sắc văn hóa của lễ hội truyền thống; trong đó, tập trung chấn chỉnh việc tổ chức hoạt động đua ghe truyền thống trên địa bàn. UBND TP Huế giao Sở VHTT phối hợp với Công an TP Huế kiểm tra, giám sát trong quá trình tổ chức các giải đua ghe; chuẩn hóa điều lệ thi đấu, quy tắc ứng xử và áp dụng chế tài nghiêm khắc đối với các đội ghe, vận động viên hoặc ban tổ chức vi phạm.

Kiên quyết nói không với các giải đua ghe tự phát, giải đua không đảm bảo điều kiện an toàn hoặc có dấu hiệu mất an ninh trật tự. Đồng thời, TP Huế cũng nghiêm cấm các hành vi kích động, cá độ, cờ bạc hay sử dụng chất kích thích gây mất trật tự tại khu vực tổ chức đua ghe. Đối với các giải đua do UBND cấp xã chủ trì tổ chức, phải có kế hoạch, phương án bảo đảm an ninh, trật tự, y tế, cứu hộ... và lãnh đạo xã chịu trách nhiệm toàn diện về tình hình an ninh, trật tự giải đua ghe.

Cuối tháng 2 vừa qua, giải đua ghe trong khuôn khổ Đại hội TDTT xã Đan Điền đã diễn ra sôi động, an toàn, văn minh nhờ công tác xây dựng kế hoạch giữ an ninh trật tự từ sớm. Lãnh đạo UBND xã Đan Điền thông tin rằng, để chủ động phòng ngừa các hành vi phản cảm, ban tổ chức đã huy động khoảng 120 người là lực lượng công an, quân sự, an ninh cơ sở ở xã để đảm bảo an toàn trên bờ lẫn dưới nước.

Đặc biệt, việc ban hành điều lệ giải đua với nhiều quy định chặt chẽ hơn, như vận động viên dự giải phải có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú tối thiểu ba tháng tại thôn đăng ký thi đấu, và trước giờ thi phải trình giấy tờ tùy thân để kiểm tra; đội nào bị phát hiện có người không đủ điều kiện thi sẽ bị loại khỏi nội dung thi đấu. Trong quá trình thi đấu, nếu vận động viên có hành vi hăm dọa, khiêu khích, hành vi gây nguy hiểm cho ghe đội bạn sẽ bị tước quyền thi đấu toàn giải; đồng thời bị cấm tham gia các giải đua ghe khác trong vòng 5 năm…

Thống kê của Sở VHTT TP Huế, trong năm 2026, toàn thành phố dự kiến có gần 30 giải đua ghe sẽ được tổ chức. Trong đó, có nhiều giải được tổ chức ở các địa phương như phường Thanh Thủy, phường Kim Trà, xã Quảng Điền, phường Phong Dinh… Sở đã có văn bản gửi các xã, phường để phối hợp triển khai về tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với việc tổ chức các giải đua ghe truyền thống.

Theo ông Bùi Thanh Dũng, Phó Giám đốc Sở VHTT TP Huế, khung pháp lý đối với việc tổ chức các giải đua ghe truyền thống đã được quy định khá rõ. Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao năm 2018, UBND các cấp có thẩm quyền quyết định tổ chức các giải thể thao quần chúng tại địa phương.

Về quy chuẩn tổ chức, các giải đua phải tuân thủ các quy định tại Thông tư 09/2012/TT-BVHTTDL về tổ chức giải thể thao quần chúng; Thông tư 22/2014/TT-BVHTTDL về quản lý thi đấu đua thuyền truyền thống; và Thông tư 09/2025/TT-BVHTTDL về phân cấp thẩm quyền quản lý trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch. Đối với các hành vi vi phạm, bạo lực trong thi đấu, Nghị định 46/2019/NĐ-CP đã quy định cụ thể các chế tài xử phạt. Thời gian tới, Sở VHTT sẽ tiếp tục hướng dẫn, đôn đốc các địa phương thực hiện nghiêm các quy định này.