Nhịp cầu văn hóa của hai quốc gia

VHO - Trong hai ngày 7-8.3, Công viên 23 Tháng 9 (phường Bến Thành, TP.HCM) trở thành không gian giao lưu văn hóa sôi động khi Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 năm 2026 (JVF11) diễn ra với nhiều hoạt động phong phú.

 Phát biểu khai mạc, ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND TP.HCM cho biết, sau hơn một thập kỷ tổ chức, Lễ hội Việt - Nhật tại TP.HCM đã trở thành sự kiện giao lưu văn hóa quốc tế có ý nghĩa đặc biệt, là biểu tượng sinh động cho tình hữu nghị và sự gắn kết giữa nhân dân hai nước.

Từ một hoạt động giao lưu văn hóa, lễ hội đã phát triển thành không gian kết nối đa lĩnh vực như văn hóa, nghệ thuật, thương mại, du lịch và giao lưu nhân dân, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.

Không gian giao lưu văn hóa đa sắc

Theo ông Minh, đây cũng là kỳ lễ hội đầu tiên được tổ chức trong bối cảnh TP.HCM hoàn tất việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, mở rộng không gian đô thị. Với quy mô và tiềm lực phát triển mới, thành phố đặt mục tiêu tăng cường hợp tác quốc tế trên nhiều lĩnh vực, trong đó Nhật Bản là một đối tác quan trọng.

Ông Takebe Tsutomu, Trưởng ban Danh dự Ban tổ chức Lễ hội Việt - Nhật phía Nhật Bản, Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ hữu nghị Nhật - Việt nhận định, việc lễ hội được duy trì và tổ chức thường niên tại TP.HCM đã góp phần tạo nên một nhịp cầu văn hóa giữa hai quốc gia. Theo ông, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản có nhiều điểm tương đồng về tinh thần và giá trị sống.

Ông Takebe Tsutomu chia sẻ: “Nếu Nhật Bản có hoa anh đào thì Việt Nam có hoa sen. Hai loài hoa sống trong những điều kiện tự nhiên khác nhau nhưng đều giữ vị trí đặc biệt trong tâm hồn người dân. Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản cũng vậy, mỗi quốc gia có bản sắc riêng nhưng cùng chia sẻ những giá trị chung như sự cần cù, tình yêu gia đình và khát vọng hòa bình”.

Kết nối truyền thống với tương lai

Một trong những điểm thu hút tại lễ hội là khu vực biểu diễn nghệ thuật ngoài trời. Tại đây, nhiều chương trình ca nhạc, múa truyền thống, trình diễn thời trang và biểu diễn đường phố được tổ chức xuyên suốt trong hai ngày. Sự kết hợp giữa các tiết mục của nghệ sĩ Việt Nam và Nhật Bản mang lại bầu không khí trẻ trung, sôi động cho lễ hội.

Chương trình nghệ thuật năm nay có sự tham gia của các ca sĩ Việt Nam như Đông Nhi, B Ray và Captain Boy. Từ phía Nhật Bản, nhóm nhạc Psychic Fever from Exile Tribe xuất hiện trong chương trình biểu diễn giao lưu, thu hút đông đảo khán giả trẻ. Bên cạnh âm nhạc, nhiều hoạt động văn hóa cộng đồng cũng được tổ chức như trình diễn Yosakoi, workshop thiết kế kimono, cuộc thi thiết kế áo dài hay các chương trình cosplay trong khuôn khổ sự kiện COS-MIC Asia lần đầu tiên được đưa vào lễ hội. Ở khu vực giao lưu thể thao, khán giả có thể theo dõi hoặc trực tiếp tham gia các hoạt động như trượt ván, nhảy breaking, nhảy dây Double Dutch và đạp xe hữu nghị. Những hoạt động này hướng đến việc tạo thêm không gian giao lưu cho người dân hai nước.

Không gian ẩm thực và giới thiệu sản phẩm cũng là điểm dừng chân đông khách. Tại đây, các gian hàng giới thiệu nhiều món ăn quen thuộc của Nhật Bản như sushi, takoyaki, ramen bên cạnh các món Việt Nam. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp hai nước cũng tham gia quảng bá sản phẩm, dịch vụ du lịch và các chương trình hợp tác kinh doanh. Theo Ban tổ chức, chương trình giao lưu thương mại, ẩm thực, văn hóa và du lịch năm nay có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với hơn 300 gian hàng của doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản.

Ngoài các hoạt động tại Công viên 23 Tháng 9, lễ hội còn có chuỗi sự kiện với chủ đề “Gagaku và Nhã nhạc - Kết nối truyền thống với tương lai”. Ngày 9 và 10.3, tại Nhạc viện TP.HCM diễn ra workshop giới thiệu nhạc cụ truyền thống và chương trình biểu diễn giao lưu giữa Gagaku của Nhật Bản và Nhã nhạc cung đình Việt Nam.

Sự kiện do Nhạc viện TP.HCM phối hợp Hiệp hội Giao lưu Quốc tế Âm nhạc Nhật Bản tổ chức, với sự tham gia của các nghệ sĩ Khoa Âm nhạc Truyền thống (Nhạc viện TP.HCM) và đoàn nghệ sĩ Gagaku Nhật Bản. Gagaku là loại hình âm nhạc cung đình Nhật Bản có lịch sử hơn một nghìn năm. Đây là sự kết hợp giữa các yếu tố âm nhạc và vũ đạo cổ xưa của Nhật Bản với những ảnh hưởng từ khu vực Đông Á. Qua nhiều thế kỷ, Gagaku được bảo tồn và phát triển trong môi trường cung đình, trở thành một trong những loại hình nghệ thuật tiêu biểu của Nhật Bản. Năm 2009, Gagaku được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Trong khi đó, Nhã nhạc, âm nhạc cung đình Việt Nam là loại hình nghệ thuật gắn với các nghi lễ hoàng gia thời phong kiến. Với hệ thống bài bản chặt chẽ và phong cách biểu diễn trang nghiêm, Nhã nhạc phản ánh đời sống văn hóa cung đình Việt Nam trong nhiều thế kỷ. Nhã nhạc được UNESCO công nhận là Kiệt tác Di sản truyền khẩu và phi vật thể của Nhân loại vào năm 2003.

Kết nối giá trị, vun đắp tình hữu nghị

Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh, văn hóa luôn giữ vị trí đặc biệt trong tiến trình phát triển của mỗi quốc gia. Nghị quyết số 80 của Trung ương đã khẳng định rõ quan điểm phát triển văn hóa của Việt Nam.

Đó là văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững. Trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực ngày càng phức tạp, cạnh tranh gia tăng, sức mạnh mềm từ văn hóa, bản sắc và giá trị con người càng trở thành yếu tố quan trọng quyết định vị thế của mỗi quốc gia.

Theo ông Nguyễn Minh Vũ, trong quan hệ quốc tế, giao lưu văn hóa và giao lưu nhân dân chính là cầu nối bền vững giúp tăng cường sự hiểu biết, tin cậy và gắn bó giữa các dân tộc. Với quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, mục tiêu của hợp tác không chỉ là phát triển kinh tế hay mở rộng khuôn khổ hợp tác, mà còn hướng tới mang lại lợi ích thiết thực cho người dân hai nước, đồng thời củng cố tình hữu nghị giữa nhân dân hai quốc gia.

Hiện nay, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, đầu tư, khoa học - công nghệ, giao lưu văn hóa, hợp tác địa phương, cũng như các lĩnh vực mới như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Trong tiến trình đó, TP.HCM luôn là địa phương năng động, giữ vai trò kết nối quan trọng trong hợp tác giữa hai nước. Thứ trưởng cho rằng sau hơn 10 năm tổ chức, lễ hội Việt - Nhật tại TP.HCM đã trở thành nhịp cầu hữu nghị, góp phần tăng cường giao lưu nhân dân và làm sâu sắc hơn quan hệ hai nước.

Theo ông Shimada Tomoaki, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản, sự kiện mang đến cho khách tham quan cơ hội trải nghiệm nhiều khía cạnh khác nhau của đời sống văn hóa, kinh tế và xã hội của hai quốc gia. Thứ trưởng Shimada Tomoaki bày tỏ kỳ vọng những hoạt động tại lễ hội sẽ giúp người dân hai nước có thêm trải nghiệm và hiểu biết lẫn nhau, qua đó củng cố mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Qua nhiều năm tổ chức, Lễ hội Việt - Nhật tại TP.HCM dần trở thành điểm hẹn quen thuộc của cộng đồng người Nhật đang sinh sống, làm việc tại thành phố và người dân địa phương. Đây cũng là dịp để các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hai nước gặp gỡ, trao đổi và tìm kiếm cơ hội hợp tác.

Sau hơn mười năm tổ chức, lễ hội không chỉ dừng lại ở những chương trình biểu diễn hay gian hàng trưng bày, mà đã trở thành một không gian gặp gỡ của cộng đồng, nơi những câu chuyện văn hóa, đời sống và con người của hai quốc gia được chia sẻ một cách gần gũi và tự nhiên. Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Nhật Bản ngày càng phát triển, những hoạt động giao lưu như vậy tiếp tục góp phần duy trì sự gắn kết giữa nhân dân hai nước, đồng thời mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác trong tương lai.