“Nét Hà thành” kể chuyện Hà Nội qua tà áo dài và những chiếc xe cổ

VHO - Sáng 11.9, tại khu vực Hồ Văn, thuộc di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám dã tổ chức chương trình “Nét Hà thành - Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II.

Chương trình mang đến nhiều không gian trưng bày, trải nghiệm, giới thiệu những lát cắt về Hà Nội xưa qua áo dài, xe đạp, xe máy, máy may cổ, nghề thủ công và nghệ thuật đương đại.

Ký ức Hà Nội từ những hiện vật thân quen

Mở đầu chuỗi hoạt động trình diễn, giới thiệu di sản Hà Nội trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội, “Nét Hà thành” tái hiện những câu chuyện về Hà Nội truyền thống và hiện đại thông qua lịch sử hình thành, biến đổi của áo dài cũng như những dấu ấn trong đời sống đô thị.

Hành trình khám phá Hà Nội được kể bằng tranh, ảnh, tư liệu, hiện vật và các bộ sưu tập áo dài. Điểm nhấn là gần 400 bức tranh in trên vải canvas do sinh viên mỹ thuật thực hiện, ứng dụng công nghệ AI để xử lý, sáng tạo từ những hình ảnh, tư liệu xưa, qua đó tái hiện áo dài và vẻ đẹp của người Hà Nội qua các thời kỳ.

Theo Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu, “Nét Hà thành” không chỉ tái hiện những ký ức về Thăng Long - Hà Nội mà còn tìm cách đưa những ký ức ấy trở lại đời sống hôm nay bằng nhiều ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.

Hội họa, tư liệu, hiện vật, nghề thủ công truyền thống được kết nối với công nghệ, âm nhạc và thời trang, tạo nên không gian để quá khứ đối thoại với hiện tại, truyền thống gặp gỡ sáng tạo.

Qua đó, chương trình gửi gắm thông điệp: Di sản không chỉ để gìn giữ và nhìn lại mà còn là nguồn cảm hứng để sáng tạo những giá trị mới.

Tại không gian trưng bày, bộ sưu tập xe máy cổ, xe đạp cổ Peugeot của nhà sưu tập Đào Xuân Tình thu hút sự chú ý của công chúng. Những phương tiện từng hiện diện trên đường phố Hà Nội thế kỷ XX không chỉ là hiện vật mà còn gợi mở câu chuyện về giao thông, nghề nghiệp, thời trang và lối sống của người Hà Nội qua từng giai đoạn.

Nhà sưu tập Đào Xuân Tình cho biết, những chiếc Peugeot từng là hình ảnh quen thuộc trên đường phố Hà Nội, gắn với một thời kỳ đô thị có nhiều biến chuyển về giao thông, thời trang và phong cách sống.

“Đằng sau mỗi hiện vật là một câu chuyện về những con người dành nhiều năm để gìn giữ ký ức. Vì thế, tôi hy vọng mỗi chiếc xe đặt tại đây sẽ gợi nhắc cho nhiều người những ký ức đẹp về cuộc sống của người Hà Nội xưa”, ông Đào Xuân Tình chia sẻ.

Hơn 20 năm sưu tầm xe đạp Peugeot, ông Đào Xuân Tình hiện sở hữu khoảng 300 chiếc, trong đó có những chiếc được sản xuất từ năm 1918-1988. Với ông, sưu tầm không đơn thuần là lưu giữ những vật dụng của một thời đã qua mà còn là cách gìn giữ những ký ức về Hà Nội, từ chiếc xe, tiếng chuông xe đến những con phố và nhịp sống từng in sâu trong tâm thức nhiều thế hệ.

Từ nghề may truyền thống đến sức sống của áo dài

Cùng với câu chuyện về những chiếc xe cổ, “Nét Hà thành” giới thiệu không gian trải nghiệm may áo dài trên những chiếc máy may cổ, chất liệu Thụ Silk - Làng Mẹo và các sản phẩm của nghệ nhân làng nghề may áo dài Trạch Xá.

Những chiếc máy may có từ thời Pháp từng gắn bó với nhiều gia đình Hà Nội và Việt Nam, gợi nhớ một phần đời sống đô thị, trong đó có những năm tháng thời bao cấp. Qua việc đặt máy may cổ bên cạnh áo dài và lụa, nghề may truyền thống được giới thiệu không chỉ ở góc độ kỹ thuật thủ công mà còn như một phần ký ức đô thị và đời sống văn hóa Hà Nội.

Công chúng cũng có dịp tìm hiểu quá trình biến đổi của áo dài qua nhiều giai đoạn, từ áo dài giao lĩnh, ngũ thân, Lê Phổ, LeMur, áo dài chít eo Raglan, cổ thuyền, Hippy mini đến các kiểu áo dài cổ cao, tà dài, quần rộng và áo dài hiện đại. Mỗi kiểu dáng là một dấu mốc của lịch sử thời trang, đồng thời phản ánh những thay đổi trong quan niệm thẩm mỹ, lối sống và đời sống xã hội.

Sự biến đổi ấy cho thấy sức sống và khả năng thích ứng của áo dài - một trang phục luôn có sự vận động để phù hợp với thời đại nhưng vẫn giữ những đặc trưng làm nên bản sắc.

Trong khuôn khổ chương trình, show thời trang áo dài phong cách Hà Nội cũng được giới thiệu với 15 bộ sưu tập của các nhà thiết kế trong cả nước, được sáng tạo dành riêng cho Hà Nội.

Lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan, con người và đời sống Thủ đô trở thành nguồn cảm hứng để các nhà thiết kế chuyển hóa những giá trị quen thuộc thành ngôn ngữ thời trang đương đại.

Tham gia chương trình, nghệ nhân Lê Xuân Trường, làng nghề may Trạch Xá, giới thiệu khoảng 20 mẫu áo dài theo mẫu truyền thống, với kỹ thuật cấu trúc thân áo không có đường nối vai và nghệ thuật định hình phom dáng bằng phương pháp thủ công. Tay áo được cắt may liền một mạch từ cổ kéo dài đến cổ tay, không có đường ráp cầu vai rời.

“Đến với Festival năm nay, tôi mong muốn được quảng bá rộng rãi hơn nghề may áo dài truyền thống của làng Trạch Xá - một làng nghề may lâu đời của Hà Nội, đồng thời hy vọng sẽ đưa áo dài truyền thống đến gần hơn với giới trẻ”, nghệ nhân Lê Xuân Trường chia sẻ.

Với nhiều không gian trưng bày, sắp đặt và trải nghiệm cả ngoài trời lẫn trong nhà, “Nét Hà thành - Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài” mang đến cách tiếp cận gần gũi về văn hóa Thủ đô.

Ở đó, di sản không chỉ hiện diện trong những công trình kiến trúc hay hiện vật được lưu giữ, mà còn sống động trong ký ức, nghề truyền thống, trang phục, phương tiện đi lại, nếp sống và vẻ đẹp của con người Hà Nội.