Lắng nghe để đo hạnh phúc của người dân

VHO - Một tuyến đường bớt ngập, một khu phố sạch hơn hay một công viên để trẻ em vui chơi và một thủ tục hành chính được giải quyết nhanh chóng, thuận tiện…, là những điều rất đời thường nhưng lại quyết định cảm nhận về chất lượng sống và sự hạnh phúc mỗi ngày của người dân.

UBND phường Thủ Đức vừa phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM công bố Bộ tiêu chí “Phường Thủ Đức hạnh phúc” và kết quả khảo sát đợt một, đã mở ra một hướng tiếp cận mới trong quản trị đô thị, lấy cảm nhận thật của người dân làm trung tâm.

Chính quyền nhìn rõ hơn cuộc sống của người dân

Điều đáng chú ý, mô hình này không đặt trọng tâm vào các chỉ số hạ tầng hay thành tích hành chính mà hướng tới việc đo lường cảm nhận thật của người dân về đời sống hằng ngày. Đây được xem là bước thử nghiệm mới trong quản trị đô thị ở cấp cơ sở, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phục vụ.

Bà Trần Thị Hồng Thúy, Phó Chủ tịch UBND phường Thủ Đức cho biết: Có thể nói, xuất phát điểm lớn nhất của mô hình “Phường Thủ Đức hạnh phúc” là địa phương mong muốn đổi mới phương thức quản trị địa phương theo hướng gần dân hơn, thực chất hơn và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Trong quá trình phát triển đô thị, các địa phương thường đánh giá kết quả bằng tốc độ tăng trưởng, hạ tầng hay cải cách hành chính. Những điều này rất quan trọng nhưng chưa đủ, điều quan trọng hơn là người dân có hài lòng với nơi mình sinh sống, có cảm thấy an toàn, được quan tâm và hạnh phúc hay không.

“Chúng tôi xác định xây dựng “Phường Thủ Đức hạnh phúc” không phải tạo thêm một phong trào hay danh hiệu, mà xây dựng một công cụ quản trị mới để chính quyền nhìn rõ hơn cuộc sống của người dân bằng chính cảm nhận của họ”, bà Thúy chia sẻ. Để xây dựng Bộ tiêu chí “Phường Thủ Đức hạnh phúc”, địa phương đã trải qua nhiều vòng lấy ý kiến, chỉnh sửa và khảo sát thử nghiệm.

Theo bà Phạm Thị Lệ Hằng, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Thủ Đức, trong tháng 3.2026, phường tổ chức nhiều cuộc họp chuyên môn và hội nghị lấy ý kiến với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện đoàn thể cùng trưởng các khu phố trên địa bàn.

Nhiều nội dung liên quan đến giao thông, môi trường, văn hóa cộng đồng, dịch vụ công, sức khỏe tinh thần, niềm tin xã hội hay sự gắn bó của người dân với địa phương đã được góp ý, điều chỉnh nhiều lần để bảo đảm gần gũi, dễ tiếp cận nhưng vẫn giữ giá trị nghiên cứu. Sau đó, phường triển khai khảo sát thử nghiệm bằng cả hình thức trực tiếp và trực tuyến thông qua Google Forms, mã QR. Khi khảo sát chính thức diễn ra, nhiều khu phố thành lập tổ hỗ trợ người dân quét mã, thao tác trên điện thoại và vận động tham gia qua các nhóm Zalo cộng đồng.

Theo bà Hằng, điều đáng quý nhất là người dân tham gia rất trách nhiệm, gửi gắm nhiều góp ý và kỳ vọng đối với sự phát triển của địa phương. “Có cán bộ khu phố làm việc đến tối muộn để hỗ trợ người dân hoàn thành khảo sát. Có đoàn viên thanh niên đi từng tuyến hẻm giúp người dân tiếp cận khảo sát trực tuyến. Qua từng phiếu khảo sát, chúng tôi cảm nhận rất rõ sự kỳ vọng của người dân đối với sự phát triển của phường Thủ Đức trong thời gian tới”, bà Hằng nói.

Tự hào và trách nhiệm

Đáng chú ý, qua ý kiến từ các khu phố cho thấy người dân đặt nhiều niềm tin và kỳ vọng. Bà Huỳnh Thị Ngọc Trung, đại diện khu phố 7 cho rằng, điều người dân quan tâm hiện nay không chỉ là hạ tầng hay tốc độ đô thị hóa, mà còn là cảm giác được sống trong môi trường sạch hơn, an toàn hơn và được chính quyền lắng nghe nhiều hơn.

Chia sẻ một số cách làm hiệu quả tại khu phố, bà Trung cho biết, khu phố thường xuyên duy trì các buổi họp dân, sinh hoạt tổ dân phố để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân. Qua đó cho thấy khi chính quyền thật sự lắng nghe thì người dân rất sẵn sàng đồng hành. Nhiều vấn đề liên quan đến vệ sinh môi trường, an ninh trật tự, lấn chiếm lòng lề đường hay giữ gìn mỹ quan đô thị đều được người dân chủ động tham gia, xử lý.

“Khu phố hạnh phúc không phải là nơi không còn khó khăn, mà nơi người dân còn biết quan tâm, hỗ trợ và đồng hành cùng nhau”, bà Trung cho hay. Từ thực tế địa bàn, bà Trung đề xuất tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính theo hướng gần dân, thân thiện hơn; đầu tư nâng cấp hệ thống thoát nước, cây xanh, chiếu sáng; đồng thời tăng cường các hoạt động văn hóa, thể thao cộng đồng; xây dựng thêm các không gian sinh hoạt chung để người dân, đặc biệt là người lớn tuổi và thanh thiếu nhi có nơi giao lưu, sinh hoạt và nâng cao đời sống tinh thần.

Cùng tham gia triển khai khảo sát tại cơ sở, bà Nguyễn Thị Minh Phương, đại diện khu phố 39 cho biết đây là lần đầu tiên bà cảm nhận rõ việc chính quyền địa phương thực sự muốn lắng nghe người dân một cách chân thành. “Ban đầu nhiều người nghĩ đây chỉ là một cuộc khảo sát bình thường. Tuy nhiên khi được giải thích, bà con bắt đầu quan tâm vì những câu hỏi đặt ra rất gần với đời sống hằng ngày: Từ môi trường, an ninh trật tự, đời sống tinh thần đến cảm giác hạnh phúc khi sinh sống tại địa phương”, bà Phương nói.

Trong quá trình triển khai, khu phố phân công thành nhiều nhóm để hỗ trợ người dân khảo sát trực tuyến, hướng dẫn quét mã QR và tiếp cận hệ thống online. “Nhiều người dân nói vui rằng bây giờ chính quyền đã chịu nghe dân nói. Những câu nói đó rất giản dị nhưng chúng tôi cảm nhận được tình cảm thật của người dân dành cho địa phương”, bà Phương xúc động.

Qua hơn 6.000 phiếu khảo sát, điều khiến lãnh đạo phường Thủ Đức suy nghĩ nhiều nhất không nằm ở việc một chỉ số cao hay thấp, mà là phía sau những con số ấy là cuộc sống thật và niềm tin của người dân dành cho chính quyền.

Bà Trần Thị Hồng Thúy cho biết, cùng với kết quả khảo sát, địa phương còn nhận được khoảng 20 trang góp ý chi tiết, trong đó người dân đề xuất nhiều mô hình, giải pháp cho hoạt động của phường. “Đó vừa là niềm tự hào nhưng cũng đặt lên vai chính quyền trách nhiệm rất lớn trong việc cụ thể hóa các kiến nghị thành hành động thiết thực”, bà Thúy nói.

Từ kết quả khảo sát, phường Thủ Đức xác định nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Trong đó, cải thiện môi trường sống và hạ tầng đô thị là nhóm vấn đề được người dân quan tâm nhiều nhất. Trong năm 2026, phường sẽ rà soát các điểm ngập, tuyến đường xuống cấp, khu vực ùn tắc để đề xuất hướng xử lý; đồng thời ưu tiên nâng cấp thoát nước, chiếu sáng, chỉnh trang đô thị và tăng cường camera an ninh tại các khu dân cư. Địa phương cũng đặt mục tiêu xây dựng thêm các “không gian xanh cộng đồng” như công viên mini, sân chơi thiếu nhi, điểm tập thể dục ngoài trời; đồng thời đẩy mạnh số hóa hồ sơ, nâng chất lượng dịch vụ công trực tuyến và duy trì các kênh tiếp nhận phản ánh của người dân.

Theo lãnh đạo phường Thủ Đức, điều người dân cần không phải một chính quyền nói nhiều mà một chính quyền phản hồi nhanh, xử lý thật và hành động có trách nhiệm. Địa phương cũng xác định tiếp tục duy trì các hoạt động văn hóa cộng đồng, mô hình khu phố gắn kết, câu lạc bộ cuối tuần cho thanh thiếu nhi và người cao tuổi nhằm tăng cường sự kết nối trong cộng đồng dân cư.