Hành trình sáng tạo tái sinh di sản làng nghề tại “Summer Camp Re:Craft 2026“

VHO - Chiều ngày 6.7, tại Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, chương trình “Summer Camp Re:Craft 2026 - Làng nghề tái sinh” chính thức khai mạc, mở đầu cho hành trình sáng tạo liên ngành giữa sinh viên, giảng viên, chuyên gia và nghệ nhân làng nghề.

Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Summer Camp Re:Craft 2026 - Làng nghề tái sinh thuộc Chương trình Phát triển Thủ công đương đại trên nền Di sản Làng nghề, do Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hà Nội và Tạp chí Kiến trúc (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) khởi xướng.

Chương trình nhằm kiến tạo một không gian thực hành sáng tạo, nơi thế hệ trẻ tiếp cận di sản làng nghề không chỉ bằng quan sát, mà bằng nghiên cứu, đối thoại, thử nghiệm thiết kế và phát triển sản phẩm…

Phát biểu tại lễ khai mạc, PGS.TS Vũ Ngọc Anh, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, nhấn mạnh: Summer Camp Re:Craft 2026 là không gian kết nối giữa nhà trường, làng nghề, nghệ nhân và các đối tác nhằm thúc đẩy sáng tạo gắn với bảo tồn di sản.

Theo PGS.TS Vũ Ngọc Anh, giáo dục cần gắn liền với thực tiễn, hỗ trợ sinh viên học qua trải nghiệm, nuôi dưỡng trách nhiệm với cộng đồng và góp phần viết tiếp câu chuyện làng nghề bằng tư duy thiết kế đương đại. Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa ngày càng được chú trọng, bảo tồn di sản không thể chỉ dừng lại ở việc gìn giữ nguyên trạng, mà cần những cách tiếp cận mới để đưa giá trị truyền thống vào dòng chảy của đời sống hôm nay.

Summer Camp Re:Craft 2026 quy tụ sinh viên, giảng viên đến từ 11 đơn vị đào tạo nghệ thuật, thiết kế, văn hóa, truyền thông và kinh tế sáng tạo trên địa bàn Thủ đô. Thông qua mô hình nhóm liên ngành, sinh viên sẽ cùng nhau tiếp cận làng nghề từ nhiều góc nhìn: Thiết kế, văn hóa, kinh tế và truyền thông.

Trong khuôn khổ chương trình, các đội sẽ tới các làng nghề truyền thống, gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu quy trình sản xuất, quan sát không gian văn hóa địa phương và thu thập những yếu tố được xem là “DNA thiết kế” của làng nghề, bao gồm màu sắc, họa tiết, chất liệu, kỹ thuật và câu chuyện văn hóa.

Từ chất liệu thực địa đó, mỗi đội sẽ phát triển ý tưởng, thiết kế sản phẩm mẫu, hoàn thiện hồ sơ và trình bày đề án trước hội đồng chuyên môn.

Phát biểu tại chương trình, ông Jonathan Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, cho rằng Re:Craft 2026 là cầu nối thúc đẩy hợp tác liên ngành, tạo điều kiện để sinh viên học hỏi trực tiếp từ nghệ nhân và phát huy sức sáng tạo của tuổi trẻ.

Ông bày tỏ kỳ vọng các nhóm sinh viên sẽ tìm ra những hướng đi mới để di sản làng nghề tiếp tục có sức sống trong đời sống đương đại, đồng thời, góp phần làm rõ vai trò của sáng tạo trẻ trong việc bảo tồn và phát triển văn hóa bản địa.

Phát biểu tại sự kiện, KTS. Hoàng Thúc Hào, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, nhấn mạnh mối quan hệ không thể tách rời giữa kiến trúc, nghệ thuật, hệ thống thợ thủ công và các làng nghề truyền thống.

Theo KTS. Hoàng Thúc Hào, Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng có nguồn tài nguyên làng nghề vô cùng quý giá. Những kỹ thuật, vật liệu, hoa văn, chi tiết thủ công và kinh nghiệm của nghệ nhân không chỉ là yếu tố trang trí, mà còn là ký ức, bản sắc và linh hồn của nhiều công trình, sản phẩm và không gian sống.

Ông cho rằng thông qua chương trình, sinh viên, giảng viên, nghệ nhân và những người làm nghề có cơ hội gặp gỡ, trao đổi, truyền cảm hứng cho nhau, từ đó tìm kiếm những động lực mới, hướng đi mới và giải pháp mới cho sự phát triển trong tương lai.

“Kiến trúc và thiết kế không chỉ dừng lại ở trách nhiệm xã hội hay việc kết nối cộng đồng, mà cần tạo ra những sản phẩm có giá trị nhân văn, có khả năng chạm đến con người, cộng đồng và môi trường xung quanh”, KTS. Hoàng Thúc Hào chia sẻ.

Sau lễ khai mạc, các đội bước vào hành trình sáng tạo kéo dài 8 ngày. Chương trình bao gồm khảo sát thực địa tại làng nghề, trại sáng tác tập trung tại Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, phát triển concept, phác thảo thiết kế, thử nghiệm kỹ thuật - vật liệu, hoàn thiện prototype, hồ sơ thiết kế và thuyết trình ý tưởng.

Trọng tâm của chương trình là đề bài Re:Design - Sáng tạo sản phẩm làng nghề dưới lăng kính đương đại. Bên cạnh đó, các nhóm được khuyến khích phát triển thêm các cấu phần Re:Brand, Re:Create và Re:Connect - Hướng tới việc xây dựng giải pháp thương hiệu, khả năng ứng dụng thực tế, tiếp cận thị trường và kể lại câu chuyện làng nghề bằng ngôn ngữ truyền thông số.

Điểm đặc biệt của Summer Camp Re:Craft 2026 nằm ở cách chương trình đặt sinh viên vào một môi trường học tập "thực chiến". Các bạn không chỉ tiếp nhận kiến thức từ giảng đường, mà trực tiếp lắng nghe nghệ nhân, quan sát quy trình làm nghề, chạm vào chất liệu, phân tích vấn đề và thử nghiệm giải pháp…

Các kết quả nổi bật từ Summer Camp Re:Craft 2026 dự kiến sẽ tiếp tục được giới thiệu trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, góp phần lan tỏa thông điệp về một Hà Nội sáng tạo từ chính những giá trị bản địa, nơi di sản không chỉ được gìn giữ, mà còn được tiếp tục đối thoại, chuyển hóa và hiện diện trong đời sống hôm nay.