Hà Nội đưa văn hóa ứng xử vào 10 mô hình thực hành

VHO - Sáng 21.10, Sở VHTTDL Hà Nội tổ chức Hội nghị phát động hưởng ứng thực hiện Quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh năm 2026, đồng thời phát động Cuộc thi trực tuyến “Văn hóa từ mỗi hành động”. Điểm nhấn của chương trình là triển khai 10 mô hình thực hành văn hóa gắn với đời sống, chuyển các chuẩn mực ứng xử từ nhận thức thành hành động cụ thể.

Sau gần 10 năm triển khai Quy tắc ứng xử của Thành phố, nhiều chuẩn mực đã từng bước đi vào nếp sống của người dân, song kết quả vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Thực tiễn đặt ra đòi hỏi phải đổi mới cách làm, chuyển từ tuyên truyền, vận động sang thực hành thường xuyên, có tiêu chí đánh giá cụ thể, tạo chuyển biến thực chất và bền vững.

Phát biểu tại hội nghị, Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Phạm Tuấn Long nhấn mạnh, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi quá trình bền bỉ biến chuẩn mực thành thói quen, biến nhận thức thành hành động, biến giá trị văn hóa thành sức mạnh nội sinh của Thủ đô. Trong đó, các giá trị cốt lõi “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo” được xác định là nền tảng xuyên suốt.

Năm 2026, Hà Nội tập trung triển khai 10 mô hình “không gian thực hành”, gồm: Tuyến phố, khu dân cư văn minh Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp; Công sở văn hóa - kỷ cương - trách nhiệm - tận tình - thân thiện; Trường học thân thiện - nói lời hay, làm việc tốt - cảnh quan đẹp;

Thiết chế văn hóa - thể thao thân thiện - kết nối văn hóa cộng đồng; Gia đình văn hóa - Dòng họ văn minh - Khu dân cư nghĩa tình; Di tích, lễ hội văn minh - an toàn - hiện đại; Thư viện mở - không gian đọc thanh lịch; Người Hà Nội ứng xử đẹp trên không gian mạng; Chợ văn minh - tiểu thương thân thiện; Công dân xanh - hội nhập - thanh lịch, văn minh.

Các mô hình hướng đến những không gian cụ thể, nơi mỗi cá nhân có thể thực hành văn hóa từ công sở, trường học, gia đình, khu dân cư đến di tích, lễ hội, chợ truyền thống và môi trường mạng. Qua đó, việc xây dựng nếp sống văn minh không chỉ dừng ở các khẩu hiệu mà được cụ thể hóa bằng hành vi ứng xử trong công việc và sinh hoạt hằng ngày.

Điểm mới trong triển khai năm nay là việc lượng hóa kết quả bằng bộ tiêu chí và thang điểm cụ thể cho từng mô hình. Mỗi xã, phường lựa chọn từ 1 đến 3 mô hình phù hợp với thực tiễn, tổ chức tự đánh giá trên cơ sở hồ sơ minh chứng. Thành phố sẽ kiểm tra thực tế, làm căn cứ biểu dương các mô hình tiêu biểu đạt từ 80 điểm trở lên tại hội nghị tổng kết dự kiến tổ chức vào tháng 12.2026.

Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương đề cao trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; cụ thể hóa việc thực hiện bằng nhiệm vụ rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả. Công tác tuyên truyền cũng cần đổi mới theo hướng gần gũi, thiết thực, đồng thời bảo đảm việc tự đánh giá, chấm điểm trung thực, thống nhất giữa hồ sơ minh chứng và kết quả kiểm tra thực tế.

Theo Sở VHTTDL Hà Nội, đến nay, 126/126 xã, phường đã ban hành kế hoạch và đăng ký mô hình phù hợp với điều kiện địa phương. Văn phòng HĐND Thành phố và 9 sở, ngành cũng đã đăng ký mô hình thực hiện Quy tắc ứng xử.

Chia sẻ tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Xuyên Nguyễn Bích Phương cho biết, địa phương tập trung triển khai hai mô hình là “Trường học thân thiện - nói lời hay, làm việc tốt - cảnh quan đẹp” và “Thiết chế văn hóa - thể thao thân thiện - kết nối văn hóa cộng đồng” tại Nhà văn hóa - khu thể thao thôn Vạn Điểm.

Với mô hình trường học thân thiện, xã phấn đấu 100% cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh được tuyên truyền, phổ biến nội dung. Đối với mô hình thiết chế văn hóa - thể thao, địa phương chú trọng duy trì hoạt động thường xuyên, phát huy hiệu quả các câu lạc bộ, đội, nhóm văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; gắn tuyên truyền Quy tắc ứng xử với bảo vệ môi trường, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Trong khi đó, đại diện phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết, địa phương sẽ triển khai các mô hình gắn với thực tiễn, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số thông qua mã QR, nền tảng số và mạng xã hội trong tuyên truyền, quảng bá hoạt động. Việc huy động các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể và lực lượng cộng đồng cùng tham gia quản lý, tổ chức hoạt động cũng được xác định là giải pháp quan trọng.

Trong khuôn khổ hội nghị, Cuộc thi trực tuyến “Văn hóa từ mỗi hành động” được phát động với hình thức mỗi bài dự thi là một video ngắn ghi lại hành động đẹp hoặc giới thiệu sáng kiến thiết thực. Cuộc thi hướng tới lan tỏa những cách ứng xử văn minh, khuyến khích người dân chủ động chia sẻ việc tốt, cách làm hay và truyền cảm hứng tích cực trong cộng đồng.

Với thông điệp “Văn hóa từ mỗi hành động – Lan tỏa điều tử tế, góp sức dựng xây Thủ đô văn minh!”, chương trình hướng tới đưa các chuẩn mực ứng xử trở thành thói quen trong đời sống, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Thăng Long – Hà Nội, xây dựng môi trường sống văn minh, nâng cao chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân.

Đây cũng là hoạt động nhằm triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW và Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, gắn xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh với phát huy giá trị “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo”. Hiệu quả của chương trình sẽ không chỉ được thể hiện qua số lượng mô hình đăng ký hay các tiêu chí đánh giá, mà quan trọng hơn là những thay đổi trong cách ứng xử của mỗi người, từ những việc nhỏ nhất trong đời sống hằng ngày.