Đờn ca tài tử, Cải lương lan tỏa trên vùng đất An Giang

VHO - An Giang khai mạc Liên hoan Đờn ca tài tử và Trích đoạn Cải lương lần thứ V, quy tụ hơn 50 tiết mục, góp phần bảo tồn và lan tỏa di sản Nam Bộ.

Tối 30.9, tại Quảng trường Đền tưởng niệm Anh hùng, liệt sĩ và người có công tỉnh An Giang (phường Rạch Giá), Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang tổ chức Lễ Khai mạc Liên hoan Đờn ca tài tử và Trích đoạn Cải lương tỉnh An Giang lần thứ V năm 2026 với chủ đề "Tuần lễ hoạt động văn hóa xây dựng nông thôn mới năm 2026: Hương sắc An Giang - Âm vang di sản - Hào khí tri ân".

Sự kiện là hoạt động văn hóa tiêu biểu nằm trong chuỗi Lễ hội truyền thống kỷ niệm 158 năm Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh (1868 - 2026), khẳng định sức sống bền bỉ của di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại trên vùng đất An Giang.

Đờn ca tài tử Nam Bộ là loại hình nghệ thuật phản ánh tâm hồn, cốt cách phóng khoáng, nghĩa tình của người dân phương Nam. Năm 2013, UNESCO ghi danh Đờn ca tài tử Nam Bộ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Qua nhiều thế hệ, 20 bài bản Tổ (gồm các điệu Bắc, Nam, Oán, Hạ) cùng những câu vọng cổ đã trở thành món ăn tinh thần quen thuộc, gắn với quá trình khai hoang, mở cõi và phát triển của vùng đất phương Nam, trong đó có An Giang.

Trải qua hành trình bảo tồn di sản, An Giang luôn tự hào là một trong những cái nôi văn hóa có đóng góp quan trọng vào sự phát triển và lan tỏa của Đờn ca tài tử. Với hệ thống sông ngòi trù phú và bề dày lịch sử - văn hóa lâu đời, An Giang đã xây dựng được phong trào Đờn ca tài tử rộng khắp từ vùng đồng bằng, biên giới cho đến các đặc khu hải đảo.

Chính quyền và Nhân dân tỉnh An Giang liên tục triển khai các Đề án bảo tồn, thành lập hàng trăm câu lạc bộ, đội nhóm tài tử, đồng thời đưa Đờn ca tài tử vào đời sống sinh hoạt cộng đồng, trường học và du lịch.

Điểm đặc biệt nổi bật của kỳ liên hoan này là sự chủ động, quyết tâm tham gia của 12 đơn vị đã hoàn thiện mô hình kết nối cụm liên xã, phường. Việc các đơn vị vượt qua khó khăn về mặt địa lý để mang lực lượng nghệ nhân, tài tử về tham dự đã thể hiện tình yêu nghệ thuật cháy bỏng và ý thức trách nhiệm cao đối với việc bảo tồn di sản của địa phương.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Mao - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh An Giang, Trưởng Ban Tổ chức nhấn mạnh, Đờn ca tài tử và Sân khấu Cải lương là kết tinh tâm hồn, cốt cách của con người phương Nam.

Việc tổ chức Liên hoan không chỉ tôn vinh giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, còn là dịp để các nghệ nhân, tài tử ở địa phương giao lưu, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và ý thức trách nhiệm trong việc bảo tồn, trao truyền di sản cho thế hệ mai sau.

Bằng ngôn ngữ âm nhạc và nghệ thuật sân khấu, Liên hoan chuyển tải sinh động những câu chuyện về quê hương trong giai đoạn đổi mới, lòng tri ân lịch sử và khát vọng vươn lên của Nhân dân An Giang.

Ban Giám khảo của Liên hoan gồm có NSƯT Trần Thị Thu Hương (NSƯT Quỳnh Hương) - Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, Trưởng ban; NNƯT Võ Trường Giang - Hội Sân khấu TP.HCM và ThS Phạm Thái Bình – Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam.

Liên hoan năm nay có hơn 50 tiết mục dự thi, gồm các bài bản tổ Đờn ca tài tử và trích đoạn Cải lương. Nội dung tập trung tri ân Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực; ca ngợi quê hương, con người An Giang; đồng thời phản ánh diện mạo nông thôn mới, đời sống văn hóa và những nỗ lực xây dựng quê hương, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Theo lịch trình, sau đêm khai mạc và trình diễn mở màn của 4 đơn vị cụm liên xã/phường gồm U Minh Thượng, Long Phú, Châu Thành và An Minh, các đơn vị còn lại sẽ tiếp tục tranh tài trong 4 thể loại: hòa đờn ca, hòa đờn, ca ra bộ và trích đoạn Cải lương vào các đêm 1 và 2.10.

Lễ tổng kết và trao giải, vinh danh các tập thể, cá nhân và tiết mục xuất sắc tại Liên hoan diễn ra tối 3.10.2026.