Ca trù được đưa vào danh sách cần bảo vệ khẩn cấp (2009)

VHO - Ngày 1.10.2009, UNESCO ghi danh Ca trù của Việt Nam vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc. Cùng ngày này qua các năm, nhiều dấu mốc đáng chú ý về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật và đời sống quốc tế cũng được ghi nhận.

Nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười qua đời

Theo Báo Nhân Dân, ngày 1.10.2018, nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười, tên thật Nguyễn Duy Cống, từ trần lúc 23 giờ 12 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, hưởng thọ 101 tuổi. Ông sinh ngày 2.2.1917 tại xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì (cũ), Hà Nội.

Đồng chí Đỗ Mười tham gia cách mạng từ năm 1936, trải qua nhiều cương vị trong Đảng và Nhà nước. Ông là Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng từ 6.1988 đến 6.1991, Tổng Bí thư từ 6.1991 đến 12.1997.

Trong thời gian giữ cương vị Tổng Bí thư, ông cùng Trung ương Đảng lãnh đạo tiếp tục thực hiện đường lối đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ông được trao Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng.

150 năm ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng

Cũng theo Báo Nhân Dân, ngày 1.10.1876, cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh tại làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình, Quảng Nam, nay thuộc xã Thạnh Bình, TP. Đà Nẵng. Năm 1900, cụ đỗ Giải nguyên; năm 1904 đỗ Tiến sĩ.

Cụ Huỳnh Thúc Kháng là một chí sĩ yêu nước, nhà hoạt động chính trị và nhà báo. Cụ tham gia phong trào Duy Tân, bị thực dân Pháp đày Côn Đảo 13 năm, sau đó hoạt động nghị trường và sáng lập, làm chủ bút Báo Tiếng Dân.

Sau Cách mạng Tháng Tám, cụ giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Quyền Chủ tịch nước khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp năm 1946. Năm 2026, cả nước kỷ niệm 150 năm ngày sinh cụ.

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải được khởi công

Báo Điện tử Chính phủ, ngày 1.10.1958, Thủ tướng Phạm Văn Đồng bổ nhát cuốc đầu tiên tại công trường cống Xuân Quan, mở đầu xây dựng công trình đại thủy nông Bắc Hưng Hải. Đây là một trong những công trình thủy lợi lớn nhất miền Bắc thời kỳ đầu xây dựng đất nước sau năm 1954.

Công trình hoàn thành ngày 1.5.1959, tạo hệ thống tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống trong vùng. Trong quá trình xây dựng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần đến công trường kiểm tra, thăm hỏi, động viên cán bộ và dân công.

Sau nhiều thập niên, Bắc Hưng Hải vẫn giữ vai trò quan trọng đối với sản xuất và dân sinh vùng đồng bằng sông Hồng. Hệ thống hiện bao phủ nhiều địa bàn Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.

Ca trù được UNESCO ghi danh vào Danh sách cần bảo vệ khẩn cấp

Ngày 1.10.2009, tại Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể ghi danh Ca trù của Việt Nam vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp.

Ca trù là loại hình nghệ thuật tổng hợp với giọng hát của ca nương, tiếng đàn đáy, phách và trống chầu. Di sản từng phát triển ở nhiều địa phương phía Bắc và Bắc Trung Bộ, gắn với sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và nghệ thuật.

Việc ghi danh tạo thêm động lực cho công tác bảo tồn, truyền dạy và phục hồi không gian thực hành. UNESCO hiện vẫn xếp Ca trù trong Danh sách cần được bảo vệ khẩn cấp.

Soạn giả Trần Hữu Trang qua đời

Theo TTXVN, ngày 1.10.1966, soạn giả Trần Hữu Trang hy sinh tại khu căn cứ Trung ương Cục miền Nam, hưởng dương 60 tuổi. Ông sinh năm 1906 tại Phú Kiết, Chợ Gạo, Mỹ Tho, nay thuộc tỉnh Tiền Giang.

Trần Hữu Trang là một trong những tên tuổi lớn của sân khấu cải lương Nam Bộ. Từ Lửa đỏ lòng son, ông tiếp tục sáng tác nhiều tác phẩm nổi tiếng như Tô Ánh Nguyệt, Lan và Điệp, Đời cô Lựu, phản ánh cuộc sống và thân phận người dân trong xã hội cũ.

Các sáng tác của ông trở thành những tác phẩm kinh điển của cải lương, được nhiều thế hệ nghệ sĩ trình diễn. Năm 1996, Trần Hữu Trang được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật, đợt I.

Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia

Ngày 1.10 hằng năm được chọn là Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ năm 2024. Đây là dấu mốc nhằm lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, thúc đẩy khoa học, công nghệ và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ngày hội đầu tiên được triển khai trong năm 2024, gắn với Ngày hội Đổi mới sáng tạo Việt Nam và kỷ niệm 5 năm thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia. Năm 2025, sự kiện tiếp tục được tổ chức tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia.

Ngày hội trở thành dịp kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, nhà đầu tư và các tổ chức quốc tế; đồng thời giới thiệu các giải pháp, sản phẩm và sáng kiến công nghệ, góp phần lan tỏa văn hóa đổi mới.

Ngày Quốc tế Người cao tuổi

Ngày 1.10 hằng năm là Ngày Quốc tế Người cao tuổi. Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chính thức quyết định ngày này tại Nghị quyết 45/106, thông qua ngày 14.12.1990, nhằm nâng cao nhận thức về những vấn đề liên quan đến người cao tuổi và thúc đẩy các chính sách phù hợp.

Năm 1991, Liên Hợp Quốc tiếp tục thông qua Các nguyên tắc của Liên Hợp Quốc về người cao tuổi, nhấn mạnh quyền được độc lập, tham gia, chăm sóc, tự hoàn thiện và được tôn trọng của người cao tuổi.

Tại Việt Nam, truyền thống kính lão, trọng thọ được gắn với các chính sách chăm sóc, bảo vệ và phát huy vai trò người cao tuổi. Ngày 1.10 cũng là dịp nhấn mạnh giá trị của kinh nghiệm, tri thức và sự đóng góp của người cao tuổi trong cộng đồng.

Khánh thành Tháp Truyền hình Kuala Lumpur

Ngày 1.10.1996, Tháp Truyền hình Kuala Lumpur (KL Tower) tại Malaysia được chính thức khánh thành. Công trình cao 421 m, nằm trên đồi Bukit Nanas, được xây dựng nhằm phục vụ viễn thông, phát thanh - truyền hình và trở thành một điểm tham quan nổi bật của thủ đô Kuala Lumpur.

Công trình được xây dựng từ đầu thập niên 1990, hoàn thiện phần kết cấu vào giữa thập niên này. Tháp mở cửa cho công chúng từ tháng 7.1996 trước khi tổ chức lễ khánh thành chính thức vào ngày 1.10.

Với đài quan sát ở độ cao lớn, KL Tower trở thành một điểm ngắm cảnh nổi tiếng, đồng thời là một trong những biểu tượng kiến trúc của Kuala Lumpur. Công trình kết hợp chức năng viễn thông với khai thác du lịch và dịch vụ.