Điểm tựa và động lực cho sự phát triển

VHO - Không một quốc gia nào hội nhập thành công nếu đánh mất bản sắc, không có một sự vươn mình bền vững nào nếu con người không được đặt ở vị trí trung tâm. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, con người và nền văn hóa vừa là điểm tựa, vừa là động lực cốt lõi để hiện thực hóa một Việt Nam hùng cường.

 Nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước tham dự hội thảo khoa học quốc tế do Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM vừa tổ chức với chủ đề “Văn hóa và Con người trong kỷ nguyên hội nhập - Vươn mình”, đã nhấn mạnh như vậy. Hội thảo bàn luận ba nhóm chủ đề: Văn hóa và con người, khoa học và giáo dục, kinh tế và khởi nghiệp nhằm làm sáng tỏ mô hình phát triển bền vững dựa trên giá trị văn hóa và con người, nhấn mạnh lại nền tảng văn hóa và nhân tố con người trong tiến trình kỷ nguyên vươn mình của một quốc gia.

Đồng thời khẳng định, vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa gắn liền với phát triển con người trở thành yếu tố then chốt trong tiến trình phát triển hội nhập. Hội thảo cũng đề xuất các giải pháp khoa học để phát huy sức mạnh mềm văn hóa, nâng cao năng lực con người, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới. 

GS.TSKH Trần Ngọc Thêm nhấn mạnh, vươn mình trong kỷ nguyên hội nhập là sự phát triển đột biến trong khi mở cửa mà không buông lỏng; hòa hợp mà không để bị đồng hóa; đa phương mà không vô nguyên tắc; thích nghi mà vẫn tự chủ; học hỏi để vươn lên mà không để đánh mất mình. Nếu hội nhập là điều kiện khách quan cho sự phát triển, thì vươn mình là phản ứng chủ động của dân tộc có khát vọng và bản lĩnh. Kỷ nguyên vươn mình là giai đoạn mà sức mạnh nội sinh được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh và tỏa sáng quốc tế.

Theo GS.TSKH Trần Ngọc Thêm, “vươn mình” không chỉ là phát triển kinh tế, mà còn là vươn lên về tri thức, đạo đức, bản lĩnh và giá trị tinh thần. Nếu hội nhập là con đường, vươn mình là khát vọng, thì văn hóa và con người là linh hồn của sự phát triển và nguồn sức mạnh để biến khát vọng ấy thành hiện thực. Trong kỷ nguyên hội nhập, vươn mình, văn hóa là hệ “gen tinh thần” của dân tộc bảo đảm cho việc hội nhập có bản sắc, hội nhập mà không hòa tan; con người không chỉ là công dân của một quốc gia, mà còn là “công dân toàn cầu” có bản lĩnh văn hóa dân tộc, biết dung hòa giữa truyền thống và hiện đại. Nhờ vậy, con người trở thành nguồn sức mạnh quyết định thành công hay thất bại của tiến trình hội nhập, vươn mình. 

Theo TS Trần Việt Anh, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Hùng Vương TP.HCM, kỷ nguyên vươn mình của Việt Nam là kỷ nguyên của hội nhập quốc tế sâu rộng và chủ động; chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; khát vọng phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng. Trong kỷ nguyên vươn mình, con người và nền văn hóa Việt Nam vừa là điểm tựa, vừa là động lực cốt lõi cho sự phát triển bền vững. Không có một quốc gia hội nhập thành công nếu đánh mất bản sắc, không có một sự vươn mình bền vững nào nếu con người không được đặt ở vị trí trung tâm.

PGS.TS Triệu Thế Hùng, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng với tác động mạnh mẽ của chuyển đổi số, kinh tế số, xã hội số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa và con người đang đứng trước cả thời cơ lớn lẫn những thách thức chưa từng có. 

“Những biến đổi này không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị xã hội, mà còn tác động trực tiếp đến hệ giá trị, chuẩn mực đạo đức, lối sống và bản sắc văn hóa của mỗi quốc gia, mỗi cộng đồng. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết là phát triển văn hóa phải đi trước, đi cùng và soi đường cho phát triển, lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của mọi chính sách phát triển”, PGS.TS Triệu Thế Hùng nhấn mạnh.