Để di sản tiếp tục chảy trong đời sống đương đại

VHO - Chiều 20.8, tại Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Sở VHTTDL Hà Nội tổ chức họp báo công bố “Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026”. Với chủ đề “Dòng chảy di sản - Heritage Flow”, Festival diễn ra từ ngày 11.9 đến 20.9 tại nhiều không gian văn hóa, di sản tiêu biểu của Thủ đô, tiếp nối những kết quả bước đầu của kỳ Festival đầu tiên năm 2025.

Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II do Sở VHTTDL Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tổ chức, nhằm tiếp tục tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội.

Đồng thời thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật trên nền tảng truyền thống, tăng cường giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế, góp phần phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và quảng bá hình ảnh Hà Nội - Thành phố Vì hòa bình, Thành phố Sáng tạo của UNESCO.

Từ thành công bước đầu đến một thương hiệu văn hóa

Theo Phó Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Lê Thị Ánh Mai, Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ I được tổ chức năm 2025 với chủ đề Di sản - Kết nối - Thời đại, bước đầu tạo dựng một không gian văn hóa, nghệ thuật có quy mô, kết nối di sản với sáng tạo đương đại.

Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ I có hơn 30 hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch tại nhiều không gian tiêu biểu của Hà Nội, thu hút đông đảo nghệ sĩ, nghệ nhân trong nước và quốc tế. Các hình thức biểu diễn nghệ thuật, trình diễn di sản, triển lãm, trải nghiệm văn hóa và hoạt động sáng tạo đã góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng.

Đáng chú ý, Festival thu hút gần 200.000 lượt khách tham gia trải nghiệm và gần 1 triệu lượt tiếp cận trên mạng xã hội. Những kết quả này cho thấy sức hấp dẫn của một sự kiện văn hóa được xây dựng trên nền tảng di sản, đồng thời phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của người dân và du khách đối với những sản phẩm văn hóa có chất lượng, giàu tính trải nghiệm và gắn với không gian văn hóa của Thủ đô.

Từ kết quả đó, Hà Nội xác định Festival Thăng Long - Hà Nội là hoạt động văn hóa thường niên, từng bước xây dựng thành một thương hiệu văn hóa của Thủ đô. Festival lần thứ II được xây dựng trên tinh thần kế thừa những kết quả của lần thứ nhất, đồng thời có những bước phát triển mới về nội dung, không gian và phương thức tổ chức.

Nếu Festival năm 2025 nhấn mạnh sự kết nối giữa di sản và thời đại, thì Dòng chảy di sản - Heritage Flow năm nay đi sâu hơn vào quá trình di sản được trao truyền, sáng tạo và lan tỏa trong đời sống đương đại. Di sản được nhìn nhận như một dòng chảy liên tục giữa quá khứ, hiện tại và tương lai; không chỉ được bảo tồn, giới thiệu mà còn được tiếp cận bằng những cách thức mới, phù hợp với công chúng hôm nay.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II là không gian tổ chức được mở rộng và đa dạng hơn. Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội, làng nghề Bát Tràng và khu vực hồ Hoàn Kiếm cùng trở thành những điểm diễn ra các hoạt động.

Qua đó, Festival không chỉ được tổ chức như một chuỗi chương trình nghệ thuật mà còn hướng tới tạo nên một hành trình trải nghiệm văn hóa trong lòng Hà Nội.

Cách tiếp cận này cho thấy nỗ lực đưa di sản ra khỏi trạng thái tĩnh, khỏi không gian trưng bày, để trở thành chất liệu cho sáng tạo và tương tác với công chúng. Các hoạt động nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm làng nghề và trình diễn văn hóa phi vật thể tạo điều kiện để nghệ sĩ, nghệ nhân, nhà thiết kế, đơn vị nghệ thuật, doanh nghiệp văn hóa và cộng đồng sáng tạo gặp gỡ, trao đổi.

Đặc biệt, cộng đồng được xác định là một thành tố quan trọng của Festival. Người dân không chỉ là đối tượng thưởng thức mà còn được hướng tới trở thành chủ thể tham gia vào quá trình tạo dựng và lan tỏa các giá trị văn hóa. Đây cũng là cách để di sản được thực hành, trao truyền trong đời sống thay vì chỉ được lưu giữ như những giá trị của quá khứ.

Thông qua việc kết nối di sản với nghệ thuật, sáng tạo, giáo dục, du lịch và các hoạt động văn hóa cộng đồng, Festival hướng tới phát huy giá trị di sản như một nguồn lực phục vụ phát triển bền vững, từng bước thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa và hình thành những sản phẩm văn hóa đặc trưng của Thủ đô.

Tăng cường giao lưu quốc tế

Tính quốc tế cũng được nhấn mạnh tại Festival năm nay. Các đoàn nghệ thuật đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ cùng các đoàn nghệ thuật của nhiều tỉnh, thành trong nước sẽ tham gia các chương trình giao lưu, biểu diễn. Đây là cơ hội để giới thiệu sự đa dạng của văn hóa Việt Nam, đồng thời mở rộng giao lưu, trao đổi giữa Hà Nội với các địa phương và đối tác quốc tế.

Các hoạt động nổi bật gồm chương trình nghệ thuật đặc biệt khai mạc, giao lưu nghệ thuật quốc tế, chương trình nhạc trẻ, đêm thời trang Sắc màu Hà Nội - The Color of Hanoi, chương trình Thanh âm Gốm tại Bát Tràng cùng các hoạt động triển lãm, trải nghiệm và trình diễn di sản.

Trong đó, chương trình khai mạc diễn ra tối 11.9 tại Hoàng thành Thăng Long, kết hợp ca, múa, nhạc với công nghệ trình diễn hiện đại như 3D mapping, AR, sàn xoay và các hiệu ứng sân khấu. Chương trình giao lưu nghệ thuật quốc tế Thăng Long - Hà Nội, nhịp cầu di sản được tổ chức vào ngày 12.9. Chương trình nhạc trẻ hướng tới khán giả trẻ, tạo sự kết nối giữa nghệ thuật đương đại với không gian di sản diễn ra ngày 13.9.

Tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, các hoạt động triển lãm, trưng bày, trải nghiệm di sản và tinh hoa làng nghề diễn ra từ ngày 11 đến 20.9. Bảo tàng Hà Nội tổ chức các hoạt động triển lãm, trải nghiệm và trình diễn di sản văn hóa phi vật thể từ ngày 11.9 đến hết năm 2026.

Ngày 19.9, tại Bát Tràng diễn ra chương trình Thanh âm Gốm, khai thác âm thanh từ chất liệu và nhạc cụ gốm để tạo nên sự kết nối giữa nghề thủ công truyền thống và nghệ thuật đương đại. Cùng ngày, đêm thời trang Sắc màu Hà Nội tại sân khấu Tượng đài Cảm tử đưa những chất liệu như lụa, mây tre và tinh hoa nghề thủ công vào ngôn ngữ thiết kế hiện đại.

Festival khép lại tối 20.9 tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục với chương trình bế mạc mang hình tượng “ga sáng tạo mở”, gồm các nội dung nghệ thuật về khởi nguồn di sản, dòng chảy tinh hoa, cảm hứng sáng tạo và Hà Nội - Thủ đô sáng tạo.

Với chủ đề Dòng chảy di sản, Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II không chỉ đặt mục tiêu giới thiệu những giá trị văn hóa đã được hình thành qua lịch sử mà quan trọng hơn là tìm cách để những giá trị ấy tiếp tục sống trong đời sống hôm nay.

Từ di sản kiến trúc, làng nghề, văn hóa phi vật thể đến nghệ thuật đương đại, thời trang và công nghệ, Festival tạo ra những điểm gặp gỡ giữa truyền thống và hiện đại. Qua đó, những giá trị vốn thuộc về ký ức và lịch sử có thêm cơ hội được công chúng trẻ tiếp nhận bằng những ngôn ngữ gần gũi hơn.

Nếu Festival lần thứ nhất đặt những viên gạch đầu tiên cho việc hình thành một sự kiện văn hóa thường niên, Festival lần thứ II được kỳ vọng tiếp tục củng cố thương hiệu, nâng cao chất lượng và mở rộng sức lan tỏa của Festival Thăng Long - Hà Nội.

Xa hơn, việc kết nối di sản với nghệ thuật, sáng tạo, du lịch và cộng đồng được kỳ vọng góp phần phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, hình thành những sản phẩm văn hóa đặc trưng và quảng bá hình ảnh Hà Nội - một Thủ đô giàu truyền thống, giàu bản sắc nhưng năng động, sáng tạo và hội nhập.

Đó cũng chính là tinh thần của Dòng chảy di sản: di sản không dừng lại ở việc được bảo tồn, mà phải tiếp tục được trao truyền, làm mới và lan tỏa. Khi được đặt trong những không gian sáng tạo mới và có sự tham gia của cộng đồng, di sản có thể trở thành nguồn lực văn hóa cho hiện tại, đồng thời mở ra những giá trị mới cho tương lai.