Để di sản Huế trở thành “lớp học mở” cho thế hệ trẻ

VHO - Giai đoạn 2020 - 2025, sự phối hợp giữa ngành giáo dục và Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã đưa giá trị di sản Cố đô đến gần học sinh, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của thế hệ trẻ trong bảo tồn di sản.

Theo Sở GD&ĐT TP. Huế, giáo dục di sản được xác định là một nội dung quan trọng trong chương trình giáo dục toàn diện. Hiện nay, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn đã xây dựng kế hoạch giáo dục di sản phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị.

Nội dung giáo dục di sản được tích hợp vào chương trình Giáo dục địa phương từ lớp 1 đến lớp 12, chiếm khoảng 30 - 40% thời lượng, tập trung vào các chủ đề về di tích lịch sử, danh nhân văn hóa, danh lam thắng cảnh, lễ hội truyền thống và các loại hình nghệ thuật dân gian đặc trưng của Huế.

Ông Nguyễn Vinh Hưng, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TP. Huế cho biết: Việc triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đã tạo điều kiện thuận lợi để các nhà trường đổi mới phương pháp dạy học theo hướng gắn lý thuyết với thực tiễn. Nhiều trường đã tổ chức các “tiết học thực địa” tại di tích, bảo tàng, giúp học sinh trực tiếp quan sát hiện vật, tìm hiểu lịch sử và trải nghiệm không gian văn hóa truyền thống.

Toàn thành phố duy trì 102 câu lạc bộ giáo dục di sản trong trường học và có 215 di tích lịch sử - văn hóa được các trường nhận chăm sóc.

Các môn học như Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý, Nghệ thuật cũng được tích hợp nội dung di sản thông qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, tìm hiểu văn học dân gian, nghệ thuật diễn xướng, nhạc cụ truyền thống hay các kỹ thuật mỹ thuật cổ truyền.

Ngoài ra, các hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm cũng được triển khai phong phú. Nhiều mô hình câu lạc bộ như “Em yêu di sản”, “Ca Huế”, “Hướng dẫn viên du lịch nhí” được duy trì tại các trường học, tạo môi trường để học sinh tìm hiểu sâu hơn về văn hóa truyền thống địa phương.

Các cuộc thi vẽ tranh “Di sản trong mắt em”, tìm hiểu di sản, các hoạt động trò chơi dân gian hay chương trình trải nghiệm nghề thủ công truyền thống như làm hoa giấy Thanh Tiên, gốm Phước Tích… đã thu hút đông đảo học sinh tham gia.

Đặc biệt, sự phối hợp của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đồng thời tạo nên mối liên kết chặt chẽ giữa nhà trường với di sản và cộng đồng.

Giai đoạn 2020 - 2025, đã có 1.799 đoàn với gần 190.000 học sinh và giáo viên đến tham quan, học tập tại các điểm di tích Huế. Trong đó có hơn 1.000 đoàn tham gia các chương trình giáo dục di sản chuyên đề với gần 80.000 học sinh.

Các hoạt động được tổ chức tại nhiều địa điểm di tích quan trọng như Đại Nội, các lăng vua Minh Mạng, Tự Đức, Khải Định, Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, Nhà hát Duyệt Thị Đường, cung An Định, lầu Tàng Thơ…

Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế thông tin, đơn vị đã phối hợp với Sở GD&ĐT TP. Huế xây dựng 25 chủ đề giáo dục di sản phù hợp với từng cấp học, từ mầm non đến trung học phổ thông. Nội dung các chương trình được thiết kế sinh động, kết hợp giữa tham quan, tìm hiểu di tích với các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo nghệ thuật.

Nhiều chương trình giáo dục tiêu biểu được triển khai như “Em và Hoàng cung Huế”, “Em làm quen với di sản”, “Bảo tàng Cổ vật trong mắt em”, “Âm sắc Hoàng cung - nghệ thuật diễn xướng cung đình Huế”…

Cùng với đó, Trung tâm đã tổ chức biên soạn bộ tài liệu giáo dục di sản dành cho học sinh phổ thông, xây dựng ngân hàng 450 câu hỏi tìm hiểu di sản và bộ tranh tương tác 2D phục vụ giảng dạy.

Các chương trình nghệ thuật và nghi lễ cung đình mang tính giáo dục như lễ Đổi gác, lễ Ban sóc, lễ Truyền lô, lễ Thiết triều… cũng được dàn dựng nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn về văn hóa cung đình xưa.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, ngành giáo dục TP. Huế và Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tiếp tục xác định giáo dục di sản là nhiệm vụ trọng tâm nhằm xây dựng bản sắc văn hóa và hệ giá trị con người Huế.

Các đơn vị sẽ tiếp tục mở rộng mô hình “trường học gắn với di sản”, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng kho học liệu di sản và phát triển các chương trình trải nghiệm sáng tạo tại di tích.

Đồng thời, tăng cường xã hội hóa, huy động nghệ nhân và các tổ chức văn hóa tham gia truyền dạy trong trường học, cũng như mở rộng các hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế sẽ góp phần lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa giá trị di sản Huế đến thế hệ trẻ và cộng đồng.