Danh hiệu mới, dư địa mới

VHO - Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng chính thức được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ Sinh quyển thế giới, đánh dấu cột mốc quan trọng trong công tác bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững tại tỉnh Quảng Trị cũng như Việt Nam. Đây là khu dự trữ sinh quyển thứ 12 của Việt Nam, góp phần nâng cao vị thế quốc tế, quảng bá giá trị thiên nhiên và văn hóa bản địa.

Riêng đối với Phong Nha - Kẻ Bàng, đây là lần thứ ba được UNESCO vinh danh ở tầm quốc tế, sau hai lần được ghi danh là Di sản thiên nhiên thế giới vào các năm 2003 và 2015. Việc được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với tỉnh Quảng Trị nói riêng và Việt Nam nói chung; thể hiện sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với những nỗ lực bền bỉ của Việt Nam trong công tác bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ đa dạng sinh học và thúc đẩy phát triển bền vững.

Đây đồng thời là động lực để địa phương tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, gắn bảo tồn với sinh kế cộng đồng và phát triển du lịch bền vững. Danh hiệu mới sẽ tạo thêm dư địa mới, để địa phương tăng cường phát huy các giá trị bảo tồn thiên nhiên để đẩy mạnh các mô hình phát triển du lịch bền vững, nâng cao đời sống người dân vùng đệm và vùng chuyển tiếp.

Đây là hướng đi giúp người dân trở thành những người trực tiếp hưởng lợi từ công tác bảo tồn, thay vì chỉ là đối tượng thụ hưởng, góp phần tăng cường liên kết vùng và thúc đẩy phát triển kinh tế Đông - Tây của tỉnh Quảng Trị trong thời gian tới; đồng thời góp phần nâng cao vị thế của địa phương trên bản đồ du lịch và bảo tồn thiên nhiên thế giới, hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Việc Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận không chỉ là niềm tự hào, mà còn là trách nhiệm lớn đối với chính quyền và người dân trong công tác quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững. Theo các khuyến nghị của UNESCO, Khu Dự trữ sinh quyển thứ 12 của Việt Nam phải bảo đảm duy trì tiêu chuẩn, xây dựng nơi đây thành mô hình tiêu biểu về phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Với tổng diện tích 515.830ha, trải rộng 15 xã, gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp; sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới nguyên sinh trên núi đá vôi (karst) tiêu biểu Đông Nam Á, với hàng nghìn loài động - thực vật, trong đó nhiều loài quý hiếm, đặc hữu cần được ưu tiên bảo tồn. Hệ thống hang động độc đáo với hơn 500 hang đã được phát hiện, mang giá trị toàn cầu về địa chất, địa mạo và cảnh quan thiên nhiên, thì những khuyến nghị của UNESCO không hề đơn giản.

Tuy nhiên, vinh dự đi liền trách nhiệm. Vấn đề không chỉ là danh hiệu mà là sự sống còn của một di sản có một không hai. Rõ ràng, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cũng như tỉnh Quảng Trị sẽ tiếp tục các biện pháp giám sát, nghiên cứu khoa học, bảo vệ đa dạng sinh học và hệ sinh thái karst; duy trì quản lý vùng lõi, vùng đệm, vùng chuyển tiếp; đồng thời phối hợp với cộng đồng địa phương trong bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái. Đồng thời mở ra cơ hội hợp tác quốc tế, học tập kinh nghiệm từ các khu dự trữ sinh quyển khác, trao đổi dữ liệu khoa học và nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ đa dạng sinh học, phát triển sinh kế và quảng bá du lịch trên trường quốc tế.

Đó cũng là con đường để Phong Nha - Kẻ Bàng tiếp tục là điểm sáng quốc tế, mô hình tiêu biểu cho sự hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên, phát triển kinh tế xanh và du lịch bền vững tại Việt Nam.