Chỉnh trang, sửa chữa cơ sở hạ tầng khu di tích quốc gia Tháp Đôi để hút khách

VHO - Nhằm tạo cảnh quan cho điểm du lịch của phường Quy Nhơn phục vụ công tác đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2026, tỉnh Gia Lai thực hiện chỉnh trang, sửa chữa cơ sở hạ tầng khu di tích quốc gia Tháp Đôi.

Tháp Đôi (còn gọi tháp Hưng Thạnh) tại trung tâm Quy Nhơn là công trình kiến trúc cổ đặc sắc của người Chăm xưa, mang giá trị lớn về mặt lịch sử, văn hóa, mỹ thuật. Ngày nay, Tháp Đôi (thuộc phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) là địa điểm du lịch nổi tiếng, thu hút đông đảo du khách khắp nơi tìm đến tham quan, chiêm ngưỡng kiến trúc, tìm hiểu văn hóa, lịch sử và check in.

Vì vậy, UBND tỉnh Gia Lai cho rằng, cần chú trọng trong công tác quy hoạch, đầu tư để thực sự là điểm đến đặc sắc có giá trị tại Quy Nhơn.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra thực tế về công tác chỉnh trang, sửa chữa cơ sở hạ tầng khu di tích Tháp Đôi, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai vừa có ý kiến thống nhất chủ trương thực hiện nhằm tạo cảnh quan cho điểm du lịch của phường Quy Nhơn phục vụ công tác đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2026.

Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai giao Sở VHTTDL chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, UBND phường Quy Nhơn, Bảo tàng tỉnh Gia Lai và các cơ quan, đơn vị liên quan nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư, nâng cấp hệ thống chiếu sáng khu di tích bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, thẩm mỹ, an toàn, tiết kiệm năng lượng; làm nổi bật giá trị kiến trúc của Tháp Đôi về đêm, phục vụ khách tham quan; tuyệt đối không xâm lấn, can thiệp vào công trình tháp.

Thực hiện trồng bổ sung cây xanh, thảm cỏ, hoa cảnh và các hạng mục cảnh quan phù hợp; ưu tiên sử dụng chủng loại cây phù hợp với văn hóa Chămpa và hài hòa không gian di tích, tạo điểm nhấn xanh - sạch - đẹp.

Ngoài chỉ đạo quy hoạch, thiết kế lại toàn bộ mặt bằng khu di tích, đảm bảo kiến trúc cảnh quan và thẩm mỹ, UBND tỉnh Gia Lai cũng yêu cầu Sở VHTTDL triển khai phương án chỉnh trang, sửa chữa hạ tầng khu di tích Tháp Đôi, cải tạo hệ thống hàng rào, bãi đậu đỗ xe và các hạng mục khác tạo không gian mở, sử dụng vật liệu đá tổ ong hoặc bằng vật liệu phù hợp, bảo đảm đồng bộ kiến trúc, mỹ quan, bền vững và phù hợp tổng thể khu di tích.

Đồng thời, rà soát, nghiên cứu đề xuất UBND tỉnh về giá vé cùng các dịch vụ tham quan tại khu di tích Tháp Đôi cho phù hợp.

Đáng chú ý, các nội dung chỉnh trang, đầu tư tại khu di tích còn được lãnh đạo tỉnh Gia Lai chỉ đạo phải tuân thủ nghiêm quy định của pháp luật về di sản văn hóa, quy hoạch, đầu tư xây dựng và các quy định có liên quan; tuyệt đối không làm ảnh hưởng đến yếu tố gốc cấu thành di tích và xem xét trách nhiệm người đứng đầu nếu để vi phạm xảy ra.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cũng giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Sở VHTTDL, UBND phường Quy Nhơn thực hiện cập nhật công tác quy hoạch (đối với khu đất trường học liền kề khu di tích và một số khu vực khác) vào trong quy hoạch của tỉnh và quy hoạch của phường Quy Nhơn đảm bảo theo quy định của pháp luật về quy hoạch và đất đai, di sản.

Trải qua thời gian cùng với quá trình đô thị hóa, làm cho địa hình được nâng cao dần, khu vực xung quanh Tháp Đôi hiện là khu dân cư và trường học, phía nam là đường Trần Hưng Đạo, một trong những trục đường chính của TP Quy Nhơn cũ  (nay thuộc phường Quy Nhơn).

Theo các chuyên gia, kiến trúc Tháp Đôi là một trường hợp độc đáo của kiến trúc Champa. Các tháp Champa về cơ bản sẽ có hai loại hình: Một là kiểu có một ngôi tháp chính (kalan) và có các công trình phụ xung quanh như tại Mỹ Sơn, Bình Lâm, Bánh Ít, Cánh Tiên, Po Nagar, Po Klong Garai… Hai là kiểu ba tháp chính như Hòa Lai, Khương Mỹ, Chiên Đàn, Dương Long.

Công trình “Inventaire descriptif des monuments Càm de l’Annam” của Henri Parmentier đã ghi nhận: “Các tháp này thuộc làng Hưng Thạnh, tổng Tuy An, phủ Tri Phước. Tên An Nam gọi là Tháp Đôi, đây là tên mới vì ngôi tháp thứ ba bị sụp đổ không phải là lâu lắm. Nhóm này quay mặt ra hướng Đông, nằm trên đất bằng dưới chân quả đồi, cạnh đường từ Bình Định đi Qui Nhơn (Quy Nhơn), cách thành phố Qui Nhơn độ 3km.

Đây là vết tích của một di tích quan trọng gồm ba kalan, một tòa kiến trúc nam và có thể cả gian nhà lớn với những bộ phận phụ, tất cả đều khoanh trong một khu tường mà ở các góc của mặt đông, vây lấy hai bể nước".