Cầu nối vun đắp tình hữu nghị giữa Việt Nam và Nhật Bản

VHO - Tối ngày 22.5, Lễ hội Giao lưu văn hóa Hội An- Nhật Bản lần thứ 22- năm 2026 chính thức khai mạc với chương trình nghệ thuật ấn tượng, đặc sắc tại Vườn tượng An Hội, phường Hội An, thành phố Đà Nẵng, quy tụ sự hiện diện của các đại biểu, nghệ sĩ nổi tiếng, các đoàn nghệ thuật của Việt Nam và Nhật Bản, cùng đông đảo người dân, du khách trong nước và quốc tế tham dự.

Đây không chỉ là sự kiện giao lưu văn hóa thường niên, mà còn là cuộc gặp gỡ giữa ký ức và hiện tại; là sự tiếp nối của hành trình lịch sử kéo dài hơn bốn thập kỷ giữa hai dân tộc Việt Nam và Nhật Bản; cùng nhìn lại những giá trị văn hóa, nhân văn và tinh thần hữu nghị đã được vun đắp bền bỉ qua nhiều thế hệ.

Chương trình nghệ thuật đêm khai mạc lễ hội tái hiện sinh động dòng chảy lịch sử, văn hoá và tình cảm gắn bó giữa Việt Nam và Nhật Bản qua nhiều thế kỷ, góp phần vun đắp tình hữu nghị, tăng cường hợp tác và thúc đẩy sự kết nối sâu sắc giữa hai quốc gia. Đồng thời, cũng là dịp để Hội An tiếp tục khẳng định vị thế của một đô thị di sản và sáng tạo, nơi những giá trị truyền thống được gìn giữ, lan tỏa và phát huy trong dòng chảy hội nhập và phát triển đương đại.

Hội An là vùng đất di sản giàu truyền thống văn hóa, từng là thương cảng quốc tế sầm uất vào thế kỷ XVI - XVII, nơi những cánh buồm rong ruổi từ khắp bốn phương về đây hội tụ. Trong lịch sử ấy, dấu ấn Nhật Bản đã hiện diện vô cùng sâu đậm nơi đất và người Hội An.

Hơn 400 năm trước, những thương nhân Nhật Bản đã vượt biển đến Hội An bằng khát vọng giao thương và kết nối; không chỉ để buôn bán mà còn mang theo văn hóa, tín ngưỡng, nghệ thuật và tinh thần của dân tộc mình.

Từ đây đã kết nên mối lương duyên lịch sử giữa Công nữ Ngọc Hoa và thương nhân Nhật Bản Araki Sotaro. Bên cạnh đó, những dấu tích của khu phố Nhật, hình ảnh trường tồn của Chùa Cầu đến hôm nay như một biểu tượng đẹp đẽ cho sự giao thoa văn hóa và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng một lần nữa nhắc nhớ hành trình lịch sử kéo dài hơn bốn thập kỷ giữa hai dân tộc Việt Nam và Nhật Bản, đồng thời khẳng định: Sự kiện giao lưu văn hóa năm nay diễn ra trong một thời điểm hết sức đặc biệt và mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Chỉ cách đây vài ngày, vào đầu tháng 5.2026, người dân Việt Nam vừa chào đón Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi trong chuyến thăm chính thức tới Việt Nam. Đặc biệt, trong bài phát biểu của mình, Thủ tướng Sanae Takaichi cũng đã nhắc đến thương cảng cổ Hội An và di tích Chùa Cầu (Nihonbashi) - biểu tượng kiến trúc nổi bật gắn liền với mối lương duyên kéo dài hơn 400 năm giữa hai dân tộc.

Việc công trình biểu tượng này hoàn thành trùng tu với sự hợp tác chặt chẽ của các chuyên gia Nhật Bản cách đây 2 năm, cùng với việc Hội An có một “Không gian giao lưu văn hóa Việt Nam - Nhật Bản” giữa lòng phố cổ là minh chứng sống động cho thấy rằng dù dòng chảy thời gian có qua đi, tinh thần trân trọng lịch sử và sự gắn kết bền chặt giữa hai đất nước vẫn luôn được giữ gìn, bảo tồn và phát huy nguyên vẹn.

“Thành phố Đà Nẵng nói chung, Hội An nói riêng, từ lâu đã là cửa ngõ đón nhận những dòng chảy giao thoa kinh tế, văn hóa sôi động với Nhật Bản. Hiện nay, Nhật Bản liên tục là nhà đầu tư hàng đầu, là đối tác chiến lược của thành phố Đà Nẵng chúng tôi. Bước sang lần thứ 22, sự kiện Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản không chỉ đơn thuần là một hoạt động lễ hội, mà đã trở thành cầu nối để cùng nhau chia sẻ các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời cùng nhau kiến tạo tương lai”, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi nhấn mạnh.

Chia sẻ tại sự kiện khai mạc, ông Ito Naoki, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam cũng nhấn mạnh: Như chính Thủ tướng Takaichi Sanae đã gửi gắm trong lời phát biểu của mình trong chuyến thăm chính thức Việt Nam vừa qua, Hội An là vùng đất đặc biệt có thể xem là khởi nguồn của tình hữu nghị giữa Nhật Bản và Việt Nam. Lễ hội này là sự kiện mang ý nghĩa sâu sắc, lưu truyền lại lịch sử cũng như mối ân tình đó trong thời đại ngày nay.

Kể từ những năm 1990, Nhật Bản đã liên tục đồng hành trong công tác bảo tồn khu phố cổ tuyệt đẹp của Hội An. Trong dự án tu bổ di tích Chùa Cầu – biểu tượng của tình hữu nghị Nhật – Việt, từ năm 2022, Đại học nữ Showa, Đại học Toyo, Tổng cục Văn hóa Nhật Bản, JICA đã cử các chuyên gia sang hỗ trợ công tác tu bổ và dự án này đã được khánh thành vào tháng 8.2024. và vào tháng 8 năm 2024, dự án này đã được khánh thành.

Khi nhắc đến mối lương duyên gắn bó giữa Nhật Bản và Hội An, không thể không nhắc tới câu chuyện về tình yêu giữa thương nhân Nagasaki là Araki Sotaro và Công nữ Ngọc Hoa của xứ Đàng Trong ( Công nữ Anio). 

“Công nữ Anio” đã được công diễn dưới hình thức opera nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Nhật Bản – Việt Nam vào năm 2023 và đã tạo nên tiếng vang lớn.

Vào tháng 9.2026, câu chuyện “Công nữ Anio” sẽ được tái sinh bằng hình thức nhạc kịch trên sân khấu của Nhà hát nghệ thuật Kanagawa Arts Theatre tại Nhật Bản.

Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae, trích đoạn của vở nhạc kịch này đã được biểu diễn trước lãnh đạo cấp cao của hai nước Nhật Bản và Việt Nam. Ngoài ra, Câu chuyện “Công nữ Ngọc Hoa” còn tiếp tục được lan tỏa với nhiều hình thức khác như chuyển thể sân khấu của đoàn kịch Huis Ten Bosch (Nagasaki), hay chuyển thể điện ảnh dưới sự chỉ đạo của đạo diễn Luk Vân.

“Từ xa xưa, Hội An đã trở thành trung tâm giao lưu thu hút người người đến từ khắp nơi trên thế giới. Tôi chân thành kỳ vọng rằng, sự kiện này sẽ kế thừa truyền thống của đô thị quốc tế Hội An, đồng thời trở thành hoạt động hấp dẫn mọi người trên thế giới đến với thành phố này, từ đó vun đắp những mối giao lưu và gắn kết mới giữa con người với con người”, ông Ito Naoki chia sẻ.

Với tinh thần đó, từ ngày 22-24.5, chương trình “Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản lần thứ 22, Đà Nẵng 2026” sẽ tiếp tục mang đến nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc; thể hiện sự chuẩn bị công phu, kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống và hơi thở đương đại, cùng với sự tham gia của các nghệ sĩ, nghệ nhân Việt Nam và Nhật Bản.

Điểm nhấn của sự kiện là chuỗi các hoạt động văn hóa - nghệ thuật phong phú, trải dài trong không gian Khu phố cổ như: Giao lưu nghệ thuật đường phố, tái hiện “Đám rước Công Nữ Ngọc Hoa và thương nhân Araki Sotaro”; Triển lãm búp bê truyền thống Nhật Bản, trình diễn thư pháp, biểu diễn nghệ thuật, giao lưu văn hóa truyền thống và đương đại tại Vườn tượng An Hội.

Bên cạnh đó, cuộc thi Cosplay cùng nhiều hoạt động trải nghiệm đa dạng sẽ góp phần tạo nên bầu không khí trẻ trung, gần gũi và đầy sức sống; Chương trình tổng kết 10 năm của lớp tiếng Nhật miễn phí dành cho trẻ em Terakoya tại Hội An (2016 - 2026).

Song hành cùng các hoạt động chính, nhiều không gian trải nghiệm và tương tác cũng được duy trì xuyên suốt như: Trưng bày hình ảnh về Giao lưu văn hóa Hội An - Nhật Bản, Chương trình tham quan “Dấu xưa Nhật Bản” tại các di tích trong khu phố cổ, Không gian trải nghiệm văn hóa Việt Nam - Nhật Bản, Hoạt động “Gốm sứ Hizen - Hoa văn kể chuyện”,...

Bên cạnh đó còn có các gian hàng giới thiệu ẩm thực, du lịch, sản phẩm văn hóa và hàng hóa đặc trưng của Nhật Bản ... tất cả góp phần tạo nên một không gian lễ hội sinh động, kết nối và giàu trải nghiệm.