Cảnh giác từ cái bẫy “xem chùa”

VHO - Chỉ với vài thao tác đơn giản, người dùng hiện nay có thể dễ dàng theo dõi các bộ phim, chương trình truyền hình hay sự kiện thể thao được phát sóng trái phép trên Internet. Tâm lý thích xem miễn phí cùng sự tiện lợi của các web lậu đang khiến tình trạng xâm phạm bản quyền ngày càng phức tạp.

 Đằng sau những lượt xem tưởng như “không ảnh hưởng đến ai” là thiệt hại lớn đối với các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp sáng tạo, cùng nguy cơ mất an toàn thông tin đối với chính người dùng.

“Vượt tường lửa” để xem chùa

Với độ mở của không gian mạng, người dùng dễ dàng tìm thấy các đường link xem miễn phí những nội dung giải trí được chia sẻ công khai nhưng trái phép trên Internet. Sự phổ biến của các website phát lậu đang hình thành thói quen tiếp cận nội dung không trả phí ở một bộ phận người dùng. Không ít trang sử dụng các lời mời gọi như “xem miễn phí”, “không cần đăng ký tài khoản”, “chất lượng HD”… để thu hút người xem, khiến lượng truy cập tăng nhanh mỗi ngày.

Trước thực trạng này, cơ quan chức năng và các đơn vị cung cấp dịch vụ Internet trong nước đã tăng cường xử lý, ngăn chặn các website vi phạm bản quyền. Tuy nhiên, sau khi bị chặn, nhiều website khác với giao diện và tính năng tương tự lại nhanh chóng xuất hiện.

Theo ghi nhận của phóng viên Văn Hóa, không ít website tưởng chừng đã bị chặn nhưng thực tế người dùng chỉ cần cài đặt một phần mềm hỗ trợ là có thể “vượt tường lửa” để truy cập như bình thường. Trên các hội nhóm mạng xã hội, việc chia sẻ “mẹo xem không mất tiền” vẫn diễn ra công khai. Chỉ với vài thao tác đơn giản, ai cũng có thể truy cập các website từng bị cơ quan chức năng cảnh báo hoặc chặn tên miền.

Anh Nguyễn Minh T. (phường Long Biên, Hà Nội) cho biết, nhiều người tìm đến các web phim lậu do nhiều bộ phim đang gây chú ý chưa xuất hiện đầy đủ trên các nền tảng xem phim hợp pháp. Dù nhận thức đây là hành vi tiếp tay cho vi phạm bản quyền, tâm lý muốn xem ngay các nội dung “hot” vẫn khiến không ít người dùng lựa chọn các trang phát lậu.

Quyết tâm xử lý đến cùng

Chính những lượt “xem chùa” đang tiếp tay cho hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gây thất thu lớn cho các đơn vị sản xuất, phát hành nội dung và làm méo mó môi trường kinh doanh.

Nhắc lại câu chuyện của K+, PGS.TS Đỗ Cảnh Thìn, Phó Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống (ĐHQGHN) cho biết, doanh nghiệp này từng đầu tư rất lớn vào lĩnh vực truyền hình trả tiền tại Việt Nam nhưng phải ngậm ngùi rút khỏi thị trường. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thất bại, song tình trạng vi phạm bản quyền nghiêm trọng được xem là một trong những nguyên nhân chính.

Không dừng ở thiệt hại kinh tế, việc truy cập các website phát tán nội dung trái phép còn khiến người dùng đối mặt nhiều rủi ro về an toàn thông tin. Người dùng có thể bị đánh cắp dữ liệu cá nhân, nhiễm mã độc hoặc bị dẫn dụ tới các website cờ bạc, lừa đảo trên không gian mạng.

Thực tế đã có nhiều trường hợp mất quyền truy cập tài khoản mạng xã hội, email hoặc bị lộ dữ liệu cá nhân sau khi truy cập các website phát lậu. Những trang web dạng này thường chứa mã độc, liên kết ẩn hoặc các cửa sổ quảng cáo độc hại, khiến người dùng dễ trở thành mục tiêu của các hành vi đánh cắp thông tin. Khi dữ liệu cá nhân bị lộ, người dùng rất dễ trở thành “con mồi” của các đối tượng lừa đảo.

Với quyết tâm thiết lập kỷ cương về bản quyền và bảo vệ người tiêu dùng, thời gian qua, cơ quan chức năng đã có nhiều động thái mạnh tay, triệt phá hàng loạt hệ thống phát phim, nhạc lậu. Cuộc truy quét lần này được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác bảo vệ bản quyền tại Việt Nam.

Theo Bộ Công an, thời gian tới lực lượng công an các địa phương sẽ tiếp tục đồng loạt ra quân, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, đúng với yêu cầu tại Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ VHTTDL) Phạm Thị Kim Oanh cho rằng, chiến dịch lần này được triển khai đồng bộ, quyết liệt ngay từ đầu nhằm tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Việc truy quét sẽ không dừng ở một đợt cao điểm mà được duy trì thường xuyên, lâu dài để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bản quyền. Các chủ thể quyền cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng, cung cấp đầy đủ tài liệu, chứng cứ để xử lý dứt điểm các vụ việc, tránh tình trạng làm giữa chừng rồi bỏ dở.

“Điều quan trọng nhất vẫn là nâng cao ý thức bảo vệ bản quyền của người dùng. Mỗi cá nhân có thể lựa chọn tiếp cận những sản phẩm văn hóa khác nhau, nhưng phải trên tinh thần tôn trọng công sức sáng tạo, trí tuệ của người sáng tác và quyền tác giả”, bà Phạm Thị Kim Oanh nhấn mạnh.