Công trình văn hóa, thể thao phải trở thành biểu tượng của thế kỷ

VHO- Ngày 25.12, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà chủ trì phiên họp Hội đồng thẩm định Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2045 và phiên họp Hội đồng thẩm định Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2045. Dự các phiên họp có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phát biểu chỉ đạo tại phiên họp

 Phát biểu tại phiên họp Hội đồng thẩm định Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2045 diễn ra sáng 25.12, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng đã phân tích, làm rõ thêm Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2045.
Phát triển mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao đồng bộ, hiện đại và bản sắc
Hiện nay, mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao chưa có điểm nhấn, chưa mang tính đại diện, chưa liên kết giữa các vùng, miền để tạo được sức lan tỏa; chưa khuyến khích phát triển các thiết chế văn hóa làm nổi bật bản sắc của địa phương vùng miền…
Do đó, Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2045 đặt mục tiêu phát triển mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao đồng bộ, hiện đại và bản sắc, đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định và nhu cầu thực tiễn; hình thành cơ chế đột phá trong thu hút nguồn lực đầu tư phát triển mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao gắn với cơ chế thị trường, tạo điều kiện phát triển những lĩnh vực có lợi thế, trở thành nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế thể thao. Quy hoạch nhấn mạnh: Hoàn thiện và mở rộng mạng lưới bảo tàng, hình thành mạng lưới cơ sở điện ảnh hiện đại và đồng bộ, hình thành các Trung tâm nghệ thuật biểu diễn tại các đô thị lớn, địa điểm có tiềm năng phát triển du lịch quốc gia. Ưu tiên xây dựng Trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia trọng điểm; hoàn thiện Khu Liên hợp thể thao quốc gia Mỹ Đình tầm cỡ châu Á…
Mục tiêu tổng quát của Quy hoạch là phát triển mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao đồng bộ, hiện đại và bản sắc; bảo đảm công bằng trong tham gia, hưởng thụ văn hóa và thể dục, thể thao của nhân dân các vùng, miền, khu vực trong cả nước, nhất là đồng bào các dân tộc thiểu số và các đối tượng yếu thế trong xã hội. Thực hiện tốt nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc, thúc đẩy công nghiệp văn hóa phát triển, có sự liên thông, liên kết ngành, liên kết vùng, liên kết với các kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội khác. Hình thành cơ chế đột phá trong thu hút nguồn lực đầu tư phát triển mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao gắn với cơ chế thị trường, tạo điều kiện phát triển những lĩnh vực có lợi thế, trở thành nguồn lực phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế thể thao; hình thành các sản phẩm, dịch vụ có chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của xã hội. Mạng lưới cơ sở thể thao quốc gia được phát triển hiện đại, đáp ứng nhu cầu tập luyện và hưởng thụ ngày càng cao các thành quả thể dục, thể thao của nhân dân; yêu cầu tập luyện đạt chuẩn quốc tế của vận động viên các môn thể thao giành huy chương châu lục, Olympic và tổ chức các sự kiện thể thao, các đại hội thể thao khu vực và châu lục. Quy hoạch đã đặt mục tiêu cụ thể trong phát triển mạng lưới bảo tàng, thư viện; cơ sở điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, triển lãm văn hóa nghệ thuật, trung tâm văn hóa ở trong nước và nước ngoài, nghiên cứu và đào tạo chuyên ngành văn hóa nghệ thuật; các di sản thế giới, di tích quốc gia đặc biệt…
Tại Hội nghị, các ý kiến đánh giá cao Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2045 cũng như các ý kiến sâu sắc của Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng, đồng thời đóng góp thêm, làm rõ sự cần thiết của việc lập Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2045 ở cấp quốc gia, mối liên hệ với hệ thống cơ sở văn hóa, thể thao cấp địa phương, cơ sở; tiêu chí xác định danh mục dự án được đề xuất trong Quy hoạch; cơ chế xã hội hóa trong thực hiện các dự án, công trình văn hóa, thể thao…
Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh vai trò, tầm quan trọng của mạng lưới cơ sở, văn hóa thể thao quốc gia, cùng các thiết chế văn hóa, thể thao các cấp góp phần phát triển con người Việt Nam toàn diện về thể chất, tinh thần, thực hiện các mục tiêu, chiến lược về kinh tế, xã hội của đất nước. Qua các ý kiến tại phiên họp, Phó Thủ tướng yêu cầu đơn vị tư vấn cần rà soát, cập nhật các mục tiêu, nội dung liên quan trong các văn kiện, nghị quyết, chiến lược, kế hoạch hành động của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, cũng như quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch vùng,… nhằm định vị rõ mục đích, yêu cầu đặt ra đối với Quy hoạch; tham khảo kinh nghiệm, tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá của quốc tế.
Về một số vấn đề cụ thể, Phó Thủ tướng đề nghị phải có phương án tính toán quy mô, cấp độ (quốc tế, quốc gia, vùng), tiêu chuẩn kỹ thuật, lộ trình, tiêu chí ưu tiên lựa chọn đầu tư các dự án, công trình văn hóa, thể thao gắn với điều kiện hạ tầng đô thị, dịch vụ, du lịch, bản sắc văn hóa, đời sống xã hội… ở các vùng, miền, địa phương. Bên cạnh đó, việc sử dụng các công trình văn hóa, thể thao quốc gia hướng đến đa mục tiêu, từ các sự kiện quốc gia, quốc tế đến nhu cầu của nhân dân.
Từ những trao đổi, phân tích về định hướng phát triển hệ thống bảo tàng, trong đó có vai trò của Nhà nước đối với việc hình thành bảo tàng ngoài trời trên nền tảng bảo tồn, phát huy di tích, di sản vật thể, phi vật thể về văn hóa, lịch sử, bảo tàng trong nhà, chuyên ngành quốc gia, kết hợp với các bảo tàng tư nhân, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, phải có tư duy thiết kế rành mạch, rõ ràng, cùng cơ chế, chính sách đặc thù của lĩnh vực văn hóa, thể thao “phân vai” Nhà nước (Trung ương, địa phương), xã hội, tư nhân trong đầu tư, quản trị, vận hành, khai thác các công trình văn hóa, thể thao, từ đang hiện hữu đến cần nâng cấp hoặc xây mới, thậm chí “có những công trình ở tầm quốc gia nhưng có thể do địa phương, xã hội hay tư nhân thực hiện”.
“Quy hoạch là sự thống nhất trong phát triển mạng lưới cơ sở văn hóa, thể thao trong cả nước, vì vậy phải có ý kiến của các địa phương, đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội, để bảo đảm tính liên kết, liên thông, khả thi”, Phó Thủ tướng lưu ý và nhấn mạnh: Các công trình văn hóa, thể thao phải trở thành biểu tượng của thế kỷ XXI, của một Việt Nam hội nhập và phát triển, là điểm nhấn, dấu ấn kiến trúc, văn hóa trường tồn, góp phần phát triển các ngành công nghiệp xanh như văn hóa, du lịch…

 Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng trình bày báo cáo tại phiên họp

6 quan điểm, 9 giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn về du lịch
Chiều cùng ngày, báo cáo tại phiên họp Hội đồng thẩm định Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2045, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho biết, Quy hoạch dựa trên 6 quan điểm, đó là, phát triển du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chiếm tỉ trọng ngày càng cao trong cơ cấu GDP; phát triển du lịch quốc tế đồng thời với tăng cường khai thác có hiệu quả du lịch nội địa; phát triển du lịch trên cơ sở phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế quốc gia, gắn phát triển du lịch với bảo tồn phát huy giá trị di sản và bản sắc văn hóa dân tộc. Bên cạnh đó, phát triển du lịch gắn với chuyển đổi số, tận dụng thành tựu cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; phát triển du lịch bền vững, sáng tạo, phát huy yếu tố con người, lấy giá trị văn hóa Việt Nam làm nền tảng, bảo vệ môi trường…
Mục tiêu tổng quát đến năm 2025, Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn, có năng lực phát triển cao trên toàn cầu. Năm 2030, du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, phát triển xanh, trở thành điểm đến có năng lực phát triển hàng đầu. Tầm nhìn đến năm 2045, khẳng định vai trò động lực kinh tế, điểm đến nổi bật toàn cầu, trong nhóm quốc gia phát triển du lịch hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương… Phấn đấu đến năm 2030, du lịch Việt Nam đón 35 triệu lượt khách quốc tế, tốc độ tăng trưởng từ 13-15%/năm; đón 160 triệu lượt khách nội địa, tốc độ tăng trưởng khách nội địa từ 4-5%/năm. Đóng góp của du lịch trong GDP đến năm 2030 đóng góp trực tiếp từ 10-11% GDP; tạo ra khoảng 6,5 triệu việc làm, trong đó khoảng 2,2 triệu việc làm trực tiếp. Phấn đấu đến năm 2045 trở thành điểm đến nổi bật toàn cầu, trong nhóm quốc gia phát triển du lịch hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương; dự kiến đón 70 triệu khách quốc tế, 260 triệu khách nội địa, tổng thu đạt khoảng 7.245 nghìn tỉ đồng; đóng góp 12-13% GDP.
Cùng với định hướng phát triển thị trường (nội địa và quốc tế), Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho biết, sẽ phát triển các dòng sản phẩm chính (du lịch biển; giá trị văn hóa vùng miền; du lịch sinh thái; sản phẩm du lịch gắn với trung tâm kinh tế, văn hóa, chính trị - xã hội…); các loại hình du lịch mới (du lịch kết hợp chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe; du lịch nông nghiệp, nông thôn; du lịch công nghiệp; du lịch thể thao…); phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng theo vùng được tổ chức theo các không gian phát triển du lịch với tính chất đặc trưng nổi trội… Định hướng phát triển không gian du lịch gồm 6 vùng, 2 cực tăng trưởng, 8 khu vực động lực, 5 hành lang du lịch, 9 trung tâm du lịch và các khu du lịch quốc gia. Tổng nhu cầu đầu tư và cơ cấu nguồn vốn đầu tư khoảng 4 nghìn tỉ đồng, tương đương 190 tỉ USD (theo tỉ giá hiện hành).
“Các lĩnh vực ưu tiên tập trung vào những điểm nghẽn, điểm yếu du lịch Việt Nam như hạ tầng và vật chất kỹ thuật như điểm đến, lưu trú; sản phẩm và thương hiệu du lịch quốc gia; nguồn nhân lực, xúc tiến quảng bá và phát triển tài nguyên và bảo vệ môi trường du lịch”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nêu. Theo đó, có 9 nhóm giải pháp được đề xuất nhằm thực hiện quy hoạch liên quan đến cơ chế, chính sách; tổ chức quản lý hoạt động du lịch; liên kết, hợp tác trong phát triển; phát triển thị trường, sản phẩm; quảng bá, xúc tiến; phát triển nguồn nhân lực; ứng dụng khoa học công nghệ; bảo vệ tài nguyên, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu và các giải pháp khác. Tại phiên họp, các đại biểu, ủy viên đánh giá cao Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2045, đồng thời góp ý thêm về dự báo về phát triển du lịch Việt Nam; cơ chế kết nối liên vùng, liên tỉnh, liên ngành; cân nhắc và làm rõ khâu đột phá, tạo ra sự khác biệt của du lịch hiện nay với xu thế chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; cơ cấu của nguồn nhân lực du lịch để có kế hoạch đào tạo phù hợp với nhu cầu, tránh mất cân đối, tránh sự mất cân đối về cơ cấu lao động.
Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng Quy hoạch hệ thống du lịch là một bước cụ thể hóa các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển các vùng kinh tế - xã hội, quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng; thể hiện quan điểm du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, tiên phong đi đầu và thúc đẩy các ngành khác chuyển đổi xanh… Phó Thủ tướng cũng gợi mở hướng phát triển thị trường, sản phẩm du lịch; tiêu chí của các trung tâm du lịch quốc gia; chỉ số đánh giá hiệu quả kinh tế tổng hợp của ngành du lịch; dự báo nhu cầu và phương án đào tạo nhân lực du lịch; thúc đẩy chuyển đổi số nhằm cung cấp dịch vụ tốt nhất cho du khách, đổi mới phương thức quản trị; mở rộng mô hình kết nối du lịch “một con đường, nhiều điểm đến” theo địa lý vùng, miền sang các chuỗi sản phẩm du lịch mang tính bổ trợ lẫn nhau từ vùng núi đến miền biển, từ các di sản, di tích văn hóa, lịch sử đến cảnh sắc thiên nhiên và học hỏi, tham khảo kinh nghiệm quốc tế. 

TÙNG QUANG; ảnh: NHẬT BẮC