Tích lũy nội lực cho hành trình vươn tầm

VHO - Từ “lăng kính” SEA Games 33, những gam màu tươi sáng hiện lên khá rõ, cho thấy những thành công đã đạt được, nhưng cũng có khoảng lặng cho những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ, qua đó gợi mở con đường để thể thao Việt Nam tự tin bước vào năm mới 2026, cùng cả nước vươn mình hướng tới những mục tiêu lớn hơn ở tầm châu lục và thế giới.

Từ những tín hiệu tích cực…

Sau 20 ngày tranh tài tại SEA Games 33, Đoàn Thể thao Việt Nam đã thi đấu nỗ lực, xếp thứ ba toàn đoàn. Tổng cộng, các vận động viên Việt Nam giành được 296 huy chương các loại, trong đó có 92 huy chương Vàng (HCV), 87 huy chương Bạc (HCB) và 117 huy chương Đồng (HCĐ). Những con số ấy không chỉ phản ánh thành tích, mà còn cho thấy một bức tranh tổng thể về hiệu quả đầu tư và chất lượng chuẩn bị của thể thao Việt Nam cho kỳ Đại hội thể thao lớn nhất khu vực.

Đáng chú ý, dù chỉ đứng thứ sáu về số lượng vận động viên tham dự, lực lượng thậm chí chỉ bằng hơn một nửa so với chủ nhà Thái Lan, nhưng Đoàn Thể thao Việt Nam vẫn cán đích ở vị trí thứ ba chung cuộc. Thống kê cho thấy Việt Nam đứng thứ hai về hiệu suất thi đấu tại SEA Games 33 - một chỉ số quan trọng cho thấy chiều sâu lực lượng và khả năng tối ưu hóa nguồn lực trong bối cảnh điều kiện còn nhiều hạn chế.

Trong tổng số 47 môn và phân môn tham dự, có tới 36 môn giành được huy chương và 28 môn giành HCV. Các môn thể thao trong hệ thống thi đấu Olympic tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, mang về 61 HCV, chiếm khoảng 70% tổng số HCV của toàn đoàn. Bên cạnh đó, nhóm các môn trong hệ thống thi đấu ASIAD cũng đóng góp 16 HCV, còn các môn trong hệ thống thi đấu SEA Games giành 10 HCV. Nhiều môn thể thao cơ bản trong hệ thống thi đấu Olympic và ASIAD của Việt Nam đã khẳng định được trình độ đứng đầu khu vực, xếp hạng nhất toàn đoàn như: Bóng đá (2 HCV), Vật (10 HCV), Thể dục dụng cụ (4 HCV), Karate (6 HCV), Điền kinh (12 HCV), Đua thuyền (8 HCV, 3 HCB, 4 HCĐ), Taekwondo (4 HCV)…

SEA Games 33 còn ghi dấu bằng những cột mốc chuyên môn đáng chú ý khi các vận động viên Việt Nam phá sáu kỷ lục Đại hội và thiết lập một kỷ lục SEA Games ở các môn Điền kinh và Bắn súng. Sự xuất hiện của những vận động viên xuất sắc, đặc biệt ở các môn Olympic, cho thấy lực lượng mũi nhọn của thể thao Việt Nam vẫn đang được duy trì và phát triển đúng hướng. Những thành tích nổi bật của các cá nhân ở Bắn súng, Điền kinh hay Bơi không chỉ mang ý nghĩa về mặt huy chương, mà còn mở ra kỳ vọng về khả năng vươn xa hơn ở các đấu trường lớn.

… đến những câu chuyện truyền cảm hứng

Không chỉ để lại dấu ấn đậm nét về chuyên môn, tại SEA Games 33, những câu chuyện truyền cảm hứng của thể thao Việt Nam sẽ còn lắng đọng mãi trong ký ức của người hâm mộ.

Đó là câu chuyện về giọt nước mắt lặng lẽ của Nguyễn Văn Khánh Phong trên bục nhận huy chương khi anh nhớ về bóng dáng của người cha vừa quá cố, đã không còn trên khán đài nơi anh thi đấu. Đó còn là nỗi đau được nén lại khi bước lên sàn thi đấu của 3 chị em ruột Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Nguyễn Thị Mỹ Trang và Nguyễn Thị Mỹ Linh. Khi đó người cha của ba chị em đang oằn mình trên giường bệnh và trong những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời.

Khi ba chị em đoạt HCV, ghi dấu vào lịch sử thể thao Việt Nam khi lần đầu tiên có 3 chị em ruột cùng đoạt HCV SEA Games, họ đã thực hiện được mong muốn của người cha, góp phần làm rạng danh thể thao Việt Nam trên trường quốc tế. Vài ngày sau khi SEA Games 33 kết thúc, người cha qua đời nhưng di sản lớn nhất mà ông để lại chính là lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm, biết gạt nỗi đau riêng vì khát vọng chung, đã được ba cô con gái ông thể hiện đầy xúc động.

Đó còn là câu chuyện của những vận động viên kỳ cựu, những bà mẹ, gác lại việc nhà, trọn vẹn việc nước như tay chèo Phạm Thị Huệ hay võ sĩ Hà Thị Linh (Boxing) rồi những chấn thương, những đau đớn mà các vận động viên đã phải trải qua trong hành trình vượt qua giới hạn của bản thân để nâng tầm thành tích. Đó còn là câu nói làm rung động hàng triệu người của xạ thủ Trịnh Thu Vinh tại Đại hội thi đua yêu nước lần thứ XI: “Khi thi đấu tôi luôn nghĩ, tôi có một trái tim nhỏ, nhưng niềm tin và lòng yêu nước thì không hề nhỏ”. Chính niềm tin và lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường của dân tộc đã giúp cho các vận động viên vượt qua muôn vàn thử thách để mang về những tấm huy chương lấp lánh cho thể thao Việt Nam.

Không chỉ dừng lại ở thành tích, SEA Games 33 đã cho thấy hình ảnh một Đoàn Thể thao Việt Nam đoàn kết, kỷ luật và giàu tinh thần vượt khó. Trong suốt quá trình tham dự Đại hội, các vận động viên, huấn luyện viên và thành viên đoàn đã hỗ trợ lẫn nhau, khắc phục khó khăn về điều kiện thi đấu, thời tiết, áp lực cạnh tranh, qua đó thể hiện uy tín và bản sắc của thể thao Việt Nam trên đấu trường khu vực, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

Và khát vọng cho hành trình vươn tầm

Bên cạnh những gam màu sáng, qua SEA Games 33 cũng cho thấy những tồn tại cần được nhìn nhận một cách thẳng thắn và cầu thị. Một số đội tuyển chưa đạt chỉ tiêu đề ra so với kế hoạch ban đầu; một số môn thể thao không giành được huy chương dù đã thu hẹp khoảng cách đáng kể về trình độ so với các đối thủ trong khu vực. Điều này phản ánh tính cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thể thao Đông Nam Á, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác chuẩn bị lực lượng.

Một thực tế nữa là vận động viên Việt Nam còn ít cơ hội thi đấu, cọ xát thường xuyên ở các đấu trường quốc tế lớn. Việc thiếu môi trường thi đấu đỉnh cao khiến kinh nghiệm, tâm lý và bản lĩnh thi đấu chưa được tôi luyện đầy đủ, đặc biệt trong những thời điểm mang tính quyết định. Bên cạnh đó, năng lực chuyên môn của đội ngũ huấn luyện viên ở một số môn thể thao vẫn còn khoảng cách so với mặt bằng chung của khu vực, ảnh hưởng trực tiếp tới quá trình nâng cao thành tích của vận động viên.

Từ những kết quả và hạn chế tại SEA Games 33, nhiều bài học quan trọng đã được rút ra cho chặng đường phía trước. Trước hết, thành công của các môn thể thao cơ bản trong hệ thống thi đấu Olympic khẳng định thể thao Việt Nam đang đi đúng định hướng theo Chiến lược phát triển thể dục thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục tập trung nguồn lực, mạnh dạn đầu tư có trọng điểm cho các môn mũi nhọn, đồng thời xây dựng những cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo đột phá về thành tích.

Kết quả tại Đại hội cũng cho thấy hiệu quả rõ nét của sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương trong phát triển thể thao thành tích cao. Bên cạnh những trung tâm thể thao truyền thống, sự vươn lên của nhiều địa phương trong đầu tư và đào tạo các môn Olympic và ASIAD đã góp phần tạo nên sự cân bằng và chiều sâu cho lực lượng vận động viên quốc gia.

Tuy nhiên, khoảng cách về thành tích giữa vận động viên Việt Nam với trình độ châu lục và thế giới vẫn còn tương đối xa. Điều này đòi hỏi sự tập trung cao hơn nữa cho các vận động viên, huấn luyện viên trọng điểm đã được xác định, song song với việc phát hiện, đào tạo lực lượng trẻ một cách bài bản, lâu dài và có hệ thống. Cùng với nguồn lực từ ngân sách nhà nước, việc huy động sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong xã hội sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo thêm động lực và điều kiện phát triển bền vững cho thể thao thành tích cao.

SEA Games 33 đã khép lại, nhưng những giá trị và bài học để lại vẫn còn nguyên ý nghĩa trong thời khắc thể thao Việt Nam bước vào năm mới 2026. Giữa không khí Tết cổ truyền, khi cả nước đang hướng về tương lai với niềm tin và khát vọng đổi mới, thể thao Việt Nam cũng đứng trước một hành trình mới, dài hơi và nhiều thử thách hơn.

Từ nền tảng được tích lũy tại SEA Games 33, nếu biết phát huy thế mạnh, khắc phục hạn chế và kiên định với con đường đã chọn, thể thao Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để đặt mục tiêu cao hơn tại ASIAD 2026 và từng bước hiện thực hóa khát vọng góp mặt, khẳng định dấu ấn tại Olympic 2028. Hành trình ấy không chỉ là câu chuyện của huy chương hay thứ hạng, mà còn là biểu hiện sinh động của tinh thần vươn mình, ý chí bền bỉ và khát vọng vươn xa của Việt Nam trong mùa xuân mới.