Những đế chế bóng đá: Tám quốc gia từng giành ngôi vô địch World Cup

VHO - Chỉ tám quốc gia trong lịch sử gần một thế kỷ World Cup từng đăng quang. Mỗi cái tên là một đế chế, mỗi chức vô địch là một huyền thoại, đây là những trang sử vẻ vang của các vương triều bóng đá thế giới.

Kể từ kỳ World Cup đầu tiên năm 1930, giải đấu lớn nhất hành tinh đã trải qua 22 lần tổ chức với nhiều thay đổi về thể thức, nhưng có một điều không bao giờ thay đổi: cuối cùng, luôn chỉ có một quốc gia đăng quang.

Qua 22 kỳ giải, 8 quốc gia khác nhau từng có được khoảnh khắc thiêng liêng ấy. Dưới đây là hành trình của từng đế chế, bắt đầu từ cái tên nắm giữ nhiều danh hiệu nhất.

Brazil - 5 lần vô địch (1958, 1962, 1970, 1994, 2002)

Nói đến World Cup là nói đến Brazil.

Không một đội bóng nào trên thế giới gắn liền với giải đấu này sâu đậm hơn Selecao: những chiếc áo vàng rực, quần xanh lam, vớ trắng, những pha kỹ thuật mê hoặc và biển người cổ động viên cuồng nhiệt.

Tất cả trở thành biểu tượng bất biến của bóng đá thế giới, cứ bốn năm một lần, dù giải đấu đặt chân đến bất kỳ đâu trên địa cầu. Không có gì ngạc nhiên khi Brazil là đội bóng giành nhiều danh hiệu World Cup nhất lịch sử, với 5 chức vô địch.

Selecao phải chờ đến tận năm 1958 mới lần đầu nếm trải vinh quang - vượt qua Anh, Áo và Liên Xô ở vòng bảng, hạ xứ Wales ở tứ kết (1-0), Pháp ở bán kết (5-2), rồi đánh bại chủ nhà Thụy Điển trong trận chung kết.

Chàng thiếu niên 17 tuổi Pelé, sau cú hat-trick trước Pháp ở bán kết, tiếp tục ghi thêm 2 bàn trong chiến thắng 5-2 để hoàn tất một kỳ đăng quang thần kỳ.

Bốn năm sau, Brazil lại vô địch, vượt qua Tiệp Khắc, Mexico và Tây Ban Nha ở vòng bảng trước khi hạ Anh ở tứ kết (3-1), chủ nhà Chile ở bán kết (4-2), và một lần nữa hạ Tiệp Khắc trong trận chung kết tại Santiago với tỷ số 3-1.

Nhưng đội tuyển Brazil được xem là vĩ đại nhất mọi thời đại lại là thế hệ 1970 - đội bóng nghệ thuật nhất trong lịch sử giải đấu.

Sau khi vượt qua Anh, Tiệp Khắc và Romania ở vòng bảng, hạ Peru ở tứ kết (4-2), Uruguay ở bán kết (3-1), họ nghiền nát Italy 4-1 trong trận chung kết bằng một trình diễn được xếp vào hàng đẹp nhất mọi thời đại.

Bàn thắng của Carlos Alberto khép lại chiến thắng ấy - kết tinh của một pha phối hợp chuyền bóng tuyệt vời mà hơn 50 năm sau, người ta vẫn còn ngất ngây nhắc lại.

Brazil phải đợi thêm 24 năm cho chức vô địch tiếp theo, và lần này, hành trình tại Mỹ 1994 không hoành tráng như những lần trước.

Vượt qua vòng bảng cùng Thụy Điển, Nga và Cameroon, Selecao chỉ thắng cách biệt 1 bàn qua các trận knock-out trước Mỹ, Hà Lan và Thụy Điển.

Trận chung kết với Italy bất phân thắng bại sau 120 phút - lần đầu tiên trong lịch sử một trận chung kết World Cup phải phân định bằng loạt penalty - và cú sút hỏng của Roberto Baggio đã trao chiếc cúp vàng thứ tư cho Brazil.

Kỳ World Cup 2002 lại khác. Thắng cả ba trận vòng bảng trước Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc và Costa Rica, Brazil hạ Bỉ 2-0 ở vòng 16 đội. Họ ngược dòng hạ Anh 2-1 ở tứ kết và vất vả thắng Thổ Nhĩ Kỳ 1-0 ở bán kết.

Bốn năm sau thất bại trước Pháp ở trận chung kết 1998, không ai xứng đáng hơn Ronaldo - người đã bị bao phủ bởi những bí ẩn về sức khỏe ở chính trận chung kết đó - khi anh ghi cả 2 bàn trong chiến thắng 2-0 trước Đức, giành Chiếc giày vàng và đưa Brazil lên ngôi lần thứ 5.

Từ năm 2002 đến nay, Brazil chưa thể giành thêm chức vô địch nào - chuỗi 5 kỳ liên tiếp trắng tay dài nhất trong lịch sử của họ.

Italy - 4 lần vô địch (1934, 1938, 1982, 2006)

Italy là quốc gia châu Âu đầu tiên vừa đăng cai vừa giành chức vô địch World Cup, khi làm chủ cả sân khấu lẫn ngôi vương tại kỳ giải 1934.

Đó là một giải đấu với thể thức knock-out hoàn toàn từ vòng 16 đội, nơi Italy nghiền nát Mỹ 7-1.

Phải đấu lại mới vượt qua được Tây Ban Nha ở tứ kết (hòa 1-1 trận đầu, thắng 1-0 trận đấu lại nhờ bàn thắng của tiền đạo huyền thoại của Inter Milan, Giuseppe Meazza), trước khi hạ Áo 1-0 ở bán kết.

Trận chung kết tại Rome trở nên kịch tính khi Antonin Puč mang lại lợi thế cho Tiệp Khắc chỉ còn cách 20 phút kết thúc, nhưng Raimundo Orsi gỡ hòa 10 phút sau đó và Angelo Schiavio ghi bàn quyết định ngay đầu hiệp phụ.

Bốn năm sau, Italy bảo vệ thành công danh hiệu với thể thức tương tự, lần lượt hạ Na Uy, Pháp và Brazil trên đường đến trận chung kết, nơi họ đánh bại Hungary 4-2 tại Paris với 2 bàn của Gino Colaussi và 2 bàn của Silvio Piola.

Italy phải chờ 44 năm để giành chức vô địch thứ ba - một kỳ chờ đợi khiến cả thế giới không ai ngờ khi họ chỉ hòa cả ba trận vòng bảng.

Thế nhưng điều đó vẫn đủ để qua vòng, và từ đó Italy thăng hoa: hạ Argentina lẫn Brazil để vào bán kết tại Tây Ban Nha 1982, rồi thắng Ba Lan 2-0 để gặp Tây Đức trong trận chung kết - nơi những bàn thắng của Paolo Rossi, Marco Tardelli và Alessandro Altobelli hoàn tất chiến thắng 3-1 đầy thuyết phục.

Chức vô địch gần nhất của Italy đến năm 2006 trên đất Đức.

Sau khi dẫn đầu bảng với Ghana, Séc và Mỹ, họ cần đến phút 95 để loại Australia ở vòng 16 đội, rồi nhẹ nhàng hơn với chiến thắng 3-0 trước Ukraine ở tứ kết.

Kịch tính nhất là trận bán kết với chủ nhà Đức - Italy ghi 2 bàn trong 2 phút cuối hiệp phụ để ngược dòng đoạt vé vào chung kết.

Tại đó, sau khi hòa 1-1 với Pháp sau 120 phút, Italy thắng 5-3 trên chấm phạt đền, với cú sút quyết định của Fabio Grosso.

Đức - 4 lần vô địch (1954, 1974, 1990, 2014)

Ba trong bốn chức vô địch World Cup của Đức đến dưới tên gọi Tây Đức, với lần đầu tiên vào năm 1954.

Kỳ giải ấy nổi tiếng với những trận cầu bàn thắng nhiều vô kể - khó tin hơn là đội vô địch cuối cùng lại đã từng thua 3-8 ngay trong vòng bảng (trước Hungary).

Tây Đức trả được món nợ ấy trong trận chung kết, hạ Những chú mã Hung hùng mạnh 3-2 tại Bern.

Chức vô địch thứ hai có ý nghĩa đặc biệt hơn vì nó đến ngay trên sân nhà.

Tây Đức vượt qua vòng đầu dù thua East Germany 1-0 ở trận cuối bảng, nhưng tỏa sáng ở vòng thứ hai khi hạ lần lượt Nam Tư, Thụy Điển và Ba Lan.

Tại chung kết Munich, bàn thắng của Paul Breitner gỡ hòa 1-1 sau cú sút phạt đền mở tỷ số của Johan Neeskens, trước khi Gerd Müller ghi bàn quyết định ngay trước giờ nghỉ.

Mười sáu năm sau, Tây Đức lại đăng quang trên đất Italy sau khi dẫn đầu bảng cùng Nam Tư, Colombia và UAE.

Họ lần lượt hạ Hà Lan ở vòng 16 đội, Tiệp Khắc ở tứ kết và Anh trên chấm penalty ở bán kết, trước khi cú sút penalty của Andreas Brehme đem về chiến thắng 1-0 trước Argentina trong trận chung kết.

Chức vô địch gần nhất của Đức đến tại Brazil 2014. Sau khi dẫn đầu bảng trước Mỹ, Ghana và Bồ Đào Nha, họ cần hiệp phụ để loại Algeria ở vòng 16 đội và thắng Pháp 1-0 ở tứ kết.

Trận bán kết đi vào lịch sử: Đức vùi dập chủ nhà Brazil 7-1 trong một kết quả chấn động cả thế giới.

Trận chung kết trước Argentina kịch tính hơn nhiều, và phải cần đến bàn thắng ở hiệp phụ của Mario Götze mới phân định được kẻ thắng người thua.

Đức và Tây Đức là đội bóng xuất hiện nhiều nhất trong các trận chung kết World Cup, với 8 lần - 4 lần vô địch và 4 lần về nhì, một con số cân đối hiếm thấy trong lịch sử bóng đá.

Argentina - 3 lần vô địch (1978, 1986, 2022)

Chức vô địch đầu tiên của Argentina đến ngay trên sân nhà. Ở vòng bảng đầu, họ thắng Hungary và Pháp nhưng thua Italy.

Tuy nhiên, chiến thắng 2-0 trước Ba Lan, hòa 0-0 với kình địch Brazil ở vòng thứ hai, rồi đè bẹp Peru 6-0 trong trận cuối đã đưa họ vào chung kết, nơi đánh bại Hà Lan để đoạt ngôi vương.

Mario Kempes mở tỷ số tại Buenos Aires, nhưng Dick Nanninga gỡ hòa để kéo trận vào hiệp phụ. Kempes lại ghi bàn đầu hiệp phụ hai và Daniel Bertoni chốt hạ 5 phút cuối - Argentina vô địch.

Chức vô địch thứ hai gắn liền với một cái tên: Diego Maradona.

Ngôi sao huyền thoại của xứ Tango là linh hồn của Argentina năm 1986 với 10 pha trực tiếp tạo ra bàn thắng (5 bàn, 5 kiến tạo).

Albiceleste thắng Hàn Quốc 3-1, hòa Italy 1-1 và thắng Bulgaria 2-0 ở vòng bảng.

Tiếp đó, thắng Uruguay 1-0 rồi hạ Anh 2-1 trong trận cầu đi vào huyền thoại với bàn thắng "Bàn tay của Chúa" của Maradona.

Thêm 2 bàn nữa trong trận bán kết trước Bỉ, và trong trận chung kết, những bàn của José Luis Brown, Jorge Valdano và Jorge Burruchaga hạ Tây Đức 3-2, đưa Argentina lên đỉnh thế giới lần thứ hai.

Năm 2022, người ta lại nhớ đến chức vô địch Argentina với một cái tên: Lionel Messi.

Hành trình bắt đầu bằng cú sốc - thua Saudi Arabia 1-2 ngay trận mở đầu - nhưng từ đó, Argentina không nhìn lại: thắng Mexico và Ba Lan để qua vòng bảng, rồi hạ Australia 2-1 ở vòng 16 đội.

Tứ kết với Hà Lan là thử thách lớn nhất: đang dẫn 2-0, Argentina bị gỡ và phải đấu penalty mới thoát hiểm.

Albiceleste hạ Croatia 3-0 ở bán kết và bước vào một trong những trận chung kết vĩ đại nhất lịch sử World Cup - đối đầu Pháp.

Messi và Ángel Di María đưa Argentina dẫn 2-0, nhưng Kylian Mbappé ghi cú đúp rút ngắn tỷ số rồi san bằng, kéo trận vào hiệp phụ.

Messi và Mbappé mỗi người ghi thêm một penalty để rồi loạt đấu súng định đoạt số phận - Argentina thắng nhờ cú sút quyết định của Gonzalo Montiel.

Chiếc cúp vàng về với xứ Tango sau 36 năm chờ đợi.

Uruguay - 2 lần vô địch (1930, 1950)

Kỳ World Cup khai sinh năm 1930 được tổ chức ngay trên đất Uruguay, với 13 đội tham dự.

Chủ nhà dẫn đầu bảng sau khi hạ Peru và Romania, rồi giải quyết gọn bán kết trước Nam Tư với tỷ số 6-1, Pedro Cea lập hat-trick.

Như để lặp lại trận chung kết Olympic 1928, Uruguay phải đuổi ngược từ phía sau khi vào nghỉ giải lao bán kết thua Argentina 1-2.

Nhưng hiệp hai, những bàn của Cea, Santos Iriarte và Héctor Castro hoàn tất màn ngược dòng 4-2 - Uruguay nâng cao chiếc cúp World Cup đầu tiên trong lịch sử.

Chức vô địch thứ hai đến năm 1950 trên đất Brazil, trong một kỳ giải kỳ lạ: do nhiều đội rút lui, Uruguay chỉ đấu một trận vòng bảng và thắng Bolivia 8-0 để vào vòng cuối.

Tại vòng này, họ hòa Tây Ban Nha 2-2 và thắng Thụy Điển 3-2.

Trận quyết định với Brazil trở thành một trong những khoảnh khắc lịch sử khó tin nhất của bóng đá thế giới: trước gần 200.000 khán giả tại Maracanã - sân vận động lớn nhất từng được dựng nên - Uruguay thắng chủ nhà 2-1 nhờ các bàn của Juan Alberto Schiaffino và Alcides Ghiggia, đoạt danh hiệu thứ hai trong sự sững sờ của cả thế giới.

Pháp - 2 lần vô địch (1998, 2018)

World Cup 1998 tại Pháp là kỳ giải đầu tiên quy tụ 32 đội, và Les Bleus tận dụng hoàn hảo lợi thế sân nhà.

Đội của HLV Aimé Jacquet đi qua vòng bảng nhẹ nhàng - thắng Nam Phi 3-0, Saudi Arabia 4-0 và Đan Mạch 2-1 - rồi loại Paraguay ở vòng 16 đội nhờ bàn thắng vàng của Laurent Blanc trong hiệp phụ, bàn thắng vàng đầu tiên trong lịch sử World Cup.

Thắng penalty trước Italy ở tứ kết, đôi bàn thắng của Lilian Thuram giúp Pháp hạ Croatia 2-1 ở bán kết, đưa Les Bleus vào chung kết gặp nhà đương kim vô địch Brazil.

Tại Stade de France, Zinedine Zidane ghi hai bàn bằng đầu, Emmanuel Petit ấn định chiến thắng 3-0 để Pháp lần đầu trong lịch sử đăng quang World Cup.

Les Bleus vẫn là đội chủ nhà cuối cùng vô địch tại chính sân nhà của mình.

Năm 2018, Pháp không thuyết phục ở vòng bảng nhưng vẫn qua được với các chiến thắng sát nút trước Australia và Peru cùng trận hòa 0-0 với Đan Mạch.

Chiến thắng nghẹt thở 4-3 trước Argentina ở vòng 16 đội dường như châm ngòi sức mạnh của họ - từ đó, Pháp hạ Uruguay 2-0, Bỉ 1-0 và bước vào chung kết gặp Croatia.

Bàn phản lưới nhà của Mario Mandžukić và cú penalty của Antoine Griezmann, tiếp đó là các bàn thắng của Paul Pogba và Mbappé, đưa Les Bleus đến chiến thắng 4-2 tại Moscow - chức vô địch World Cup thứ hai cho nước Pháp.

Anh - 1 lần vô địch (1966) 

Trước World Cup 1966 ngay trên sân nhà, tuyển Anh chưa từng có mặt trong một trận chung kết World Cup, nhưng HLV Alf Ramsey và các học trò quyết tâm thay đổi điều đó.

Trận khai mạc hòa 0-0 với Uruguay không như kỳ vọng, nhưng hai chiến thắng liên tiếp 2-0 trước Mexico và Pháp giúp Tam Sư dẫn đầu bảng.

Geoff Hurst ghi bàn duy nhất ở tứ kết hạ Argentina, Bobby Charlton tỏa sáng với cú đúp ở bán kết trước Eusébio và tuyển Bồ Đào Nha.

Trận chung kết tại Wembley đi vào lịch sử, Hurst lập hat-trick trong chiến thắng 4-2 trước Tây Đức sau hiệp phụ - trong đó có bàn thắng gây tranh cãi nhất trong lịch sử World Cup, khi trọng tài quyết định quả bóng đã hoàn toàn qua vạch vôi.

Hurst là một trong hai cầu thủ duy nhất từng ghi hat-trick ở một trận chung kết World Cup, và là người duy nhất làm điều đó trong một trận chung kết mà đội anh thắng.

Tây Ban Nha - 1 lần vô địch (2010)

Tây Ban Nha chưa từng giành được World Cup trước năm 2010, dù họ đến Nam Phi với tư cách ứng viên số một sau chức vô địch Euro 2008 cùng đội hình gồm những ngôi sao đỉnh cao của Barcelona thời hoàng kim.

Màn ra quân thất vọng - thua Thụy Sĩ 0-1 - nhưng các chiến thắng trước Honduras (2-0) và Chile (2-1) giúp La Roja vẫn dẫn đầu bảng. Từ đó, đội của HLV Vicente del Bosque trở nên thuần thục với triết lý tiki-taka: kiểm soát bóng, kiên nhẫn chờ đợi và chỉ cần một bàn thắng là đủ.

Thắng Bồ Đào Nha 1-0, Paraguay 1-0 và Đức 1-0 đưa họ vào chung kết gặp Hà Lan. Một trận đấu căng thẳng, sòng phẳng, rồi hiệp phụ đến.

Trong khoảnh khắc định đoạt lịch sử, Andrés Iniesta vô-lê tung lưới - bàn thắng mang về danh hiệu World Cup đầu tiên và cho đến nay vẫn là duy nhất cho xứ sở bò tót.