Tết Nguyên đán và sự chuyển biến văn hóa của giới trẻ Trung Quốc

VHO - Với phần lớn người dân Trung Quốc, Tết Nguyên đán từ lâu gắn liền với những giá trị truyền thống như sum họp gia đình, chúc phúc đầu năm và gìn giữ phong tục được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đây luôn là dịp được mong đợi nhất, tràn đầy niềm vui và ý nghĩa đoàn viên.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, giới trẻ Trung Quốc đang đón Tết theo cách riêng của mình. Họ vẫn tôn trọng truyền thống, nhưng đồng thời “làm mới” nhiều phong tục bằng những yếu tố sáng tạo, thời trang và mang đậm dấu ấn cá nhân, theo Xinhua.

Biến tấu truyền thống để “tăng thêm niềm vui”

Một trong những biểu tượng đặc trưng của Tết Nguyên đán là treo câu đối xuân. Những dải giấy đỏ với hai dòng thơ viết mực đen, kèm chữ “Phúc”, từ lâu đã trở thành hình ảnh quen thuộc trước mỗi cánh cửa, gửi gắm mong ước may mắn và thịnh vượng.

Giới trẻ vẫn duy trì phong tục này, nhưng không còn bó hẹp trong những câu chúc quen thuộc. Thay vào đó là các câu đối thể hiện cá tính và sự hài hước.

Trên nền tảng thương mại điện tử Taobao, một người bán ở tỉnh Chiết Giang cung cấp những mẫu câu đối thay thế lời chúc truyền thống bằng cách diễn đạt trực tiếp, vui nhộn như “Tiến bộ thuận lợi trong mọi việc” hay “Ăn ngon miệng”. Hơn 10.000 cặp đã được bán ra.

Năm Ngựa càng làm phong phú xu hướng chơi chữ. Những cụm từ như “Ma Shang You Fu” (may mắn đến ngay lập tức), “Ma Shang OK” (mọi việc suôn sẻ ngay lập tức) hay “Horse Fa Sheng” (nghe gần giống “điều tốt lành đang đến”) được ưa chuộng rộng rãi.

Một hiện tượng thú vị là sự xuất hiện của nhân vật Draco Malfoy trong loạt truyện Harry Potter. Tên phiên âm tiếng Trung của nhân vật này – “Ma Er Fu” – vô tình chứa các chữ Hán mang nghĩa “ngựa”, “bạn” và “may mắn”. Giới trẻ đã sáng tạo cách hiểu mới: “bạn sẽ gặp may mắn ngay lập tức”. Nhờ đó, các vật trang trí mang hình Malfoy như câu thơ, hình dán, nam châm… trở thành mặt hàng bán chạy trong mùa lễ.

Sự chuyển dịch của tiêu dùng

Theo truyền thống, trước Tết, các gia đình Trung Quốc sẽ mua sắm “nian huo” – những mặt hàng thiết yếu dùng trong dịp lễ và làm quà biếu. Trước đây, do điều kiện kinh tế và hậu cần hạn chế, việc tích trữ thực phẩm như thịt, rượu, bánh kẹo là nhu cầu thiết thực, đặc biệt với trẻ em vốn hiếm khi được thưởng thức những món ngon quanh năm.

Ngày nay, khi mức sống tăng cao và chuỗi cung ứng phát triển, nhiều sản phẩm từng được coi là xa xỉ đã trở nên phổ biến. Việc mua “nian huo” vì thế mang ý nghĩa biểu tượng nhiều hơn, như một cách khép lại năm cũ và chào đón năm mới với hy vọng tốt đẹp.

Đáng chú ý, giỏ hàng Tết của người tiêu dùng trẻ tuổi đã thay đổi đáng kể. Thiết bị điện tử, sản phẩm thời trang, đồ chơi thiết kế hiện đại trở thành lựa chọn phổ biến.

Công ty Hayidai tại Quảng Đông tung ra các mẫu đồ chơi chủ đề Ngựa và ghi nhận doanh số tăng mạnh, có sản phẩm bán hơn 3.000 chiếc mỗi ngày.

Hãng Wentongzi ở Chiết Giang giới thiệu bộ sưu tập búp bê Năm Ngựa kết hợp yếu tố kịch truyền thống, đạt doanh số vượt 50.000 sản phẩm. Các thương hiệu như Pop Mart và 52TOYS cũng nhanh chóng “cháy hàng” với bộ sưu tập 12 con giáp.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Đồ chơi và Sản phẩm Thiếu nhi Trung Quốc Liang Mei, biểu tượng 12 con giáp và văn hóa chúc phúc đang được tái hiện theo ngôn ngữ thiết kế hiện đại, tạo cầu nối giữa truyền thống và đời sống đương đại.

Tìm lại “chất Trung Hoa” trong thẩm mỹ đương đại

Song song với những biến tấu mới mẻ, nhiều người trẻ cũng tìm về vẻ đẹp truyền thống nguyên bản.

Xu hướng “Phong cách Trung Hoa mới” – kết hợp yếu tố truyền thống với thiết kế hiện đại – đang phát triển mạnh.

Zhou Chen, sinh viên 21 tuổi tại Thượng Hải, chọn mặc Mamianqun, loại váy xếp ly phổ biến thời Minh – Thanh, trong dịp Tết năm nay. Cô cho biết thiết kế này vừa phù hợp với năm Ngựa, vừa dung hòa nét duyên dáng cổ điển với phong cách hiện đại.

Dữ liệu cho thấy thị trường trang phục mang yếu tố truyền thống Trung Quốc đã vượt 220 tỉ NDT và tiếp tục tăng trưởng. Nền tảng JD.com ghi nhận doanh số Hanfu tăng gấp đôi so với cùng kỳ, trong khi lượt tìm kiếm trang phục phong cách nhà Minh tăng gấp mười lần.

Không chỉ trang phục, các sản phẩm thủ công truyền thống cũng thu hút giới trẻ. Zhang Mingxiao, sinh viên cao học 25 tuổi, mua một bức tranh khắc gỗ mừng năm mới tại hội chợ ở Bắc Kinh, do nghệ nhân di sản phi vật thể tỉnh Hà Nam chế tác. Cô ấn tượng với hình ảnh ngựa bước trên mây lành, biểu tượng của cát tường.

Trong khi đó, Li Dong (Thiểm Tây) mỗi năm đều tham gia biểu diễn múa dân gian Dương Gia và quay video chia sẻ trực tuyến. “Thế hệ trẻ không ghét cái cũ, chúng tôi chỉ muốn truyền thống trở nên hấp dẫn và sống động hơn,” anh nói.

Theo ông Wang Xiaoyong, nhà nghiên cứu tại Học viện Khoa học Xã hội Thiểm Tây, Tết Nguyên đán vẫn giữ vững giá trị cốt lõi: đoàn tụ, chúc phúc và đổi mới. Sự phát triển của phong tục không làm phai nhạt truyền thống, mà phản ánh sức sống bền bỉ của lễ hội.

Bằng cách tổ chức Tết theo ngôn ngữ của thế hệ mình, giới trẻ Trung Quốc đang thổi luồng sinh khí mới vào di sản văn hóa, giúp bản sắc lễ hội không chỉ tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trong đời sống hiện đại.