“Sự thật” về đại văn hào William Shakespeare đang khiến cả thế giới chấn động

VHO - Một cuốn sách mới vừa được xuất bản đang gây chấn động giới học thuật khi đưa ra tuyên bố gây tranh cãi rằng đại văn hào William Shakespeare thực chất là một phụ nữ Do Thái da màu.

Theo The Real Shakespeare (Tạm dịch: Shakespeare đích thực), tác phẩm của Irene Coslet, một nhà sử học theo khuynh hướng nữ quyền và là cựu sinh viên Trường Kinh tế London (LSE), người đứng sau toàn bộ kho tàng kịch và thơ mang tên Shakespeare chính là Emilia Bassano, một nhà thơ có thật trong lịch sử, từng có mối liên hệ mật thiết với triều đình Tudor.

Cuốn sách cho rằng Bassano đã sáng tác toàn bộ các vở kịch và tác phẩm nổi tiếng dưới bút danh “Shakespeare”, nhưng công lao của bà sau đó bị chiếm đoạt bởi William Shakespeare, một người đàn ông ít học đến từ Stratford-upon-Avon.

Tác giả Irene Coslet lập luận rằng hình tượng một thiên tài văn chương da trắng, nam giới được xã hội thời đó ưu ái hơn nhiều so với một phụ nữ da màu, Do Thái. Chính vì vậy, danh tính thật của tác giả đã bị che giấu và xóa bỏ khỏi lịch sử.

Emilia Bassano được biết đến là tình nhân của Henry Carey, Nam tước Hunsdon đời thứ nhất, người giữ chức Lord Chamberlain dưới triều Elizabeth I và là người bảo trợ cho đoàn kịch Lord Chamberlain’s Men, nhóm kịch đã góp phần làm nên danh tiếng của Shakespeare. Một số học giả từ lâu cũng cho rằng Bassano có thể chính là nguyên mẫu cho nhân vật “Dark Lady” trong các bài sonnet nổi tiếng của Shakespeare.

Trong khi đó, vào chính thời kỳ Shakespeare còn sống, tác quyền của ông chưa từng bị nghi ngờ. Nhà viết kịch Ben Jonson, đối thủ đồng thời là đồng nghiệp của Shakespeare, từng ca ngợi ông là thiên tài “vượt thời gian”. Tuy nhiên, theo thời gian, nhiều giả thuyết đã xuất hiện, cho rằng một số nhà viết kịch khác, trong đó có Christopher Marlowe, có thể đã góp phần hoặc đứng sau khối lượng tác phẩm đồ sộ mang tên Shakespeare.

Xuất thân khiêm tốn của Shakespeare cũng là một trong những điểm khiến các học giả hoài nghi. Ông sinh ra tại Warwickshire, con trai của một thợ làm găng tay, có ít bằng chứng cho thấy ông được đào tạo học thuật bài bản. Trong sách, bà Coslet viết: “Các sử gia chưa bao giờ giải thích được làm thế nào một người đàn ông gần như mù chữ, làm nghề cho vay tiền ở Stratford, lại có thể sở hữu vốn hiểu biết uyên thâm đến vậy”.

Ngược lại, Emilia Bassano được cho là có nền tảng tri thức phong phú nhờ thân phận đa văn hóa của mình. Bà là người Do Thái và Moor, thuật ngữ chỉ những người có nguồn gốc Bắc Phi, đồng thời có mối liên hệ gia đình với Venice. Theo Coslet, chính trải nghiệm này đã mang lại cho Bassano vốn sống và hiểu biết sâu sắc về chính trị, tôn giáo và xã hội, những yếu tố thể hiện rõ trong các tác phẩm Shakespeare.

Tác giả cuốn sách còn khẳng định Bassano là “người mẹ của một nền văn minh”. Dù các bức chân dung lịch sử cho thấy Bassano có làn da sáng, cuốn sách lập luận rằng hình ảnh này có thể đã bị làm sáng hơn để phù hợp với chuẩn mực thẩm mỹ của thời đại.

Chia sẻ với The Telegraph, bà Coslet nói: “Nếu Shakespeare thực sự là một phụ nữ da màu, điều đó sẽ buộc xã hội phải đối diện với các vấn đề về công lý và hòa bình”. Bà đặt câu hỏi: “Điều gì sẽ xảy ra nếu phụ nữ từng đóng vai trò then chốt trong lịch sử, mang lại ảnh hưởng văn minh, nhưng họ đã bị im lặng, xem nhẹ và xóa khỏi dòng chảy chính thống?”

Đây không phải lần đầu tiên xuất hiện giả thuyết Shakespeare là phụ nữ. Trước đó, nhà văn Mỹ Jodi Picoult cũng từng cho rằng Emilia Bassano mới là tác giả thực sự của các tác phẩm Shakespeare. Trong cuốn By Any Other Name (Tạm dịch: Dù mang tên gọi nào khác) xuất bản năm 2024, Picoult viết rằng Shakespeare “đã bán tên mình cho những người muốn ẩn danh với tư cách là nhà văn”.

Tuy vậy, phần lớn giới học giả vẫn giữ quan điểm truyền thống. Theo sự đồng thuận phổ biến, William Shakespeare sinh năm 1564 tại Stratford-upon-Avon, là con trai của một thợ làm găng tay, từng theo học trường ngữ pháp địa phương, kết hôn với Anne Hathaway khi 18 tuổi và được nhắc đến trong giới sân khấu London từ năm 1592. Ông qua đời năm 1616, gần 30 năm trước khi Emilia Bassano mất.

Cuốn sách The Real Shakespeare hiện đang tiếp tục làm dấy lên những tranh luận gay gắt về giới tính, chủng tộc và quyền tác giả, cũng như đặt lại câu hỏi về cách lịch sử được viết và ai là người được ghi nhớ.

Nguồn: Daily Mail