Nông nghiệp Mỹ trước nguy cơ khủng hoảng

VHO - Giá phân bón và nhiên liệu diesel tăng cao đang đẩy chi phí sản xuất lên mức kỷ lục, gây áp lực lớn lên ngành nông nghiệp Mỹ vốn đã phải đối mặt với nhiều khó khăn.

Ông Mark Mueller, một nông dân thế hệ thứ tư tại bang Iowa (Mỹ) không xa lạ với những thăng trầm của ngành nông nghiệp. Vào thời điểm hiện tại, ông cho rằng nước Mỹ đang đứng trước nguy cơ bước vào một cuộc khủng hoảng nông nghiệp.

“Tôi lo lắng hơn lúc này so với bất kỳ thời điểm nào trong 30 năm làm nông,” ông Mueller chia sẻ với NBC News.

Ngay cả trước căng thẳng Trung Đông, ông Mueller cũng cho biết nhiều nông dân đã cảm thấy bị “bóp nghẹt” bởi chi phí. Sự tập trung hóa trong ngành phân bón cùng với cạnh tranh quốc tế gia tăng đã khiến giá phân bón và thức ăn chăn nuôi tăng cao, trong khi lợi nhuận từ các loại cây trồng như ngô và đậu tương ngày càng thu hẹp.

Nhiều nông dân không thể trang trải chi phí trong những năm gần đây đã buộc phải phá sản. Năm 2025, số vụ phá sản nông trại lên tới 315 trường hợp, tăng 46% so với năm trước đó.

Giờ đây, xung đột với Iran đang tiếp tục đẩy ngành nông nghiệp vào tình thế khó khăn hơn, khi chi phí đầu vào như phân bón và nhiên liệu tăng mạnh, gây thêm áp lực lên người nông dân. 

Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón toàn cầu và 1/5 nguồn cung dầu mỏ thế giới mỗi ngày đều đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải hẹp nằm ngoài khơi phía nam Iran.

Tuy nhiên, kể từ cuối tháng 2, tuyến đường này gần như bị Tehran phong tỏa, khiến hàng chục tàu chở dầu bị mắc kẹt.

Việc đóng cửa eo biển đã đẩy giá phân bón toàn cầu và giá dầu diesel, loại nhiên liệu vận hành phần lớn máy móc nông nghiệp hạng nặng tại Mỹ, tăng mạnh.

Cú “đòn kép” này giáng xuống đúng thời điểm nông dân bước vào mùa gieo trồng vụ xuân.

“Đây là cơn bão hoàn hảo, khi mọi yếu tố cùng lúc dồn ép và giáng mạnh vào người nông dân,” ông Mueller, đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội Người trồng ngô bang Iowa, nhận định.

Ông cho biết, nhà cung cấp đã bán một loại phân đạm cần thiết với giá 795 USD/tấn vào ngày 22.2, chỉ vài ngày trước khi chiến sự bùng phát. Đến cuối tháng 3, mức giá đã tăng lên 990 USD/tấn, tăng gần 200 USD chỉ trong vài tuần.

Theo AAA, giá diesel trung bình toàn nước Mỹ hiện ở mức 5,51 USD/gallon, tăng từ 3,76 USD/gallon trước khi chiến sự bùng phát.

“Cuộc sống của nông dân chúng tôi cũng trở nên khó khăn hơn khi rút khỏi các thỏa thuận thương mại, áp thuế,” ông Mueller nói thêm.