Những phong tục sinh nở độc đáo của người Mãn Châu Trung Quốc

VHO - Trong kho tàng văn hóa dân gian Trung Quốc, phong tục sinh nở của người Mãn Châu mang đậm dấu ấn lịch sử và tín ngưỡng bản địa.

Theo SCMP, từ việc treo cung tên hay dải vải đỏ trước cửa nhà đến những điều kiêng kỵ trong thai kỳ, các nghi lễ này phản ánh quan niệm sâu sắc về sự ra đời, nuôi dưỡng và tương lai của một con người.

Người Mãn Châu là một trong những dân tộc có vị trí đặc biệt trong lịch sử, từng lập nên triều đại nhà Thanh (1644–1912) và hiện sinh sống tại nhiều khu vực trên khắp Trung Quốc. Theo Niên giám Thống kê Trung Quốc năm 2021, cộng đồng này có dân số hơn 10 triệu người.

Theo truyền thống, sự ra đời của một đứa trẻ được gọi là luocao, nghĩa đen là “rơi xuống rơm”. Cách gọi này gắn với nguồn gốc săn bắn và đời sống mộc mạc của người Mãn Châu xưa.

Trước đây, phụ nữ mang thai sinh con trên giường gạch được sưởi ấm, bên trên trải rơm – nơi em bé chào đời trong vòng tay gia đình. Sự kiện sinh nở vì thế được coi là cột mốc trọng đại, không chỉ với người mẹ mà với cả dòng họ.

Trong thời gian mang thai, phụ nữ Mãn Châu được yêu cầu tuân thủ nhiều điều kiêng kỵ. Họ không được ngồi trên bếp lò, bệ cửa sổ hay cối xay đá, không tham dự đám cưới của người khác và được khuyên tránh ăn thịt thỏ, bởi quan niệm dân gian cho rằng điều này có thể khiến trẻ sinh ra bị sứt môi. Những cấm kỵ ấy thể hiện mong muốn bảo vệ thai nhi và tránh những điều được coi là không may mắn.

Khi đứa trẻ chào đời, gia đình sẽ treo những dấu hiệu đặc trưng trước cửa nhà.

Nếu là bé trai, một chiếc cung gỗ cùng ba mũi tên bọc vải đỏ, thường gọi là “mũi tên của con trai”, sẽ được treo gần cửa. Đây không phải vũ khí thật, mà là biểu tượng cho ước vọng đứa trẻ sau này trở thành người mạnh mẽ, giỏi cưỡi ngựa và bắn cung.

Nếu là bé gái, một dải vải đỏ được treo bên phải cửa, tượng trưng cho may mắn và bình an. Theo thời gian, dải vải đỏ còn trở thành dấu hiệu nhận biết phòng sinh, nơi người ngoài không được phép ra vào vì niềm tin rằng người lạ có thể làm mất đi sữa mẹ.

Một phong tục sinh nở khác mang tính biểu tượng sâu sắc là caisheng, tức “chọn người đón trẻ sơ sinh”. Theo đó, người đầu tiên mà đứa trẻ nhìn thấy sau khi rời phòng sinh được tin là có ảnh hưởng lớn đến tính cách và tương lai của em bé.

Vì vậy, gia đình thường cẩn trọng lựa chọn người có đạo đức tốt, tính tình hiền hòa. Người được chọn không chỉ đóng vai trò nghi lễ mà trong nhiều trường hợp còn được coi như cha mẹ đỡ đầu, có trách nhiệm chăm sóc và che chở cho đứa trẻ.

Ngày nay, dù đời sống hiện đại đã thay đổi nhiều tập quán truyền thống, các nghi lễ sinh nở của người Mãn Châu vẫn còn được gìn giữ tại một số địa phương, trong đó có các vùng phía bắc và một số khu vực thuộc Tân Cương.

Những phong tục này không chỉ là di sản văn hóa đặc sắc mà còn phản ánh cách cộng đồng gửi gắm niềm tin, hy vọng và tình yêu vào khoảnh khắc khởi đầu của sự sống.