Nhật Bản chuẩn bị sứ mệnh đưa mẫu đất Sao Hỏa về Trái Đất

VHO - Nhật Bản dự kiến sẽ phóng tàu vũ trụ MMX vào ngày 20.10, thực hiện sứ mệnh đầu tiên trên thế giới đưa mẫu vật từ Phobos, một trong hai vệ tinh của Sao Hỏa về Trái Đất.

Diễn ra trong khoảng 3 năm, sứ mệnh được kỳ vọng giúp làm sáng tỏ nguồn gốc của hai vệ tinh Phobos và Deimos, đồng thời cung cấp thêm manh mối về lịch sử hình thành hệ Mặt Trời và khả năng từng tồn tại sự sống trên Sao Hỏa. 

Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) dự kiến phóng tàu vũ trụ vào ngày 20.10 bằng tên lửa đẩy H3, dòng tên lửa chủ lực mới của nước này. Sứ mệnh được triển khai trong bối cảnh Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác đang nghiên cứu kế hoạch đưa phi hành gia lên Sao Hỏa.

Giám đốc dự án Thám hiểm các vệ tinh Sao Hỏa (MMX) Yasuhiro Kawakatsu cho biết, mẫu vật thu thập từ Phobos sẽ cung cấp dữ liệu hữu ích, giúp các nhà khoa học đánh giá khả năng sử dụng vệ tinh này làm căn cứ phục vụ những sứ mệnh đưa con người lên Sao Hỏa trong tương lai.

Nhật Bản hiện dẫn đầu sứ mệnh quốc tế này, với sự hỗ trợ về thiết bị và thông tin liên lạc từ Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cùng các cơ quan vũ trụ quốc gia khác.

Kể từ thập niên 1960, các quốc gia đã triển khai hàng chục sứ mệnh tới Sao Hỏa. Tuy nhiên, hai vệ tinh tự nhiên của hành tinh này là Phobos và Deimos vẫn chứa đựng nhiều bí ẩn.

Nga từng nhiều lần tìm cách đưa tàu vũ trụ hạ cánh xuống Phobos, trong đó có sứ mệnh năm 2011, nhưng đều không thành công. 

Các chuyên gia JAXA kỳ vọng mẫu vật từ Phobos sẽ giúp giải đáp các thắc mắc khoa học về sự hình thành cũng như cấu tạo của Phobos và Deimos. Phobos được lựa chọn làm nơi thu thập mẫu vật lần này chủ yếu vì vệ tinh này nằm gần Sao Hỏa hơn Deimos, do đó có thể lưu giữ nhiều thông tin hơn về hành tinh đỏ.

Theo JAXA, vật chất có nguồn gốc từ Sao Hỏa được dự đoán chiếm khoảng 0,1% tổng lượng mẫu vật thu thập từ Phobos.

Phobos có đường kính khoảng 20 - 30km và chuyển động quanh Sao Hỏa ở khoảng cách gần 6.000km, với chu kỳ ba vòng quanh Sao Hỏa mỗi ngày.

Hành trình tới Sao Hỏa đặt ra nhiều thách thức kỹ thuật do khoảng cách rất lớn giữa hành tinh này và Trái Đất. Khi ở vị trí gần nhau nhất, hai hành tinh cách nhau khoảng 55 triệu kilomet. Trong sứ mệnh lần này, tàu MMX sẽ phải di chuyển quãng đường thực tế từ 500 triệu đến 600 triệu kilomet để tiếp cận khu vực Sao Hỏa. 

Theo kế hoạch, tên lửa H3 sẽ đưa tàu MMX lên quỹ đạo vào ngày 20.10. Tàu dự kiến đến khu vực Sao Hỏa vào tháng 8.2027 và sẽ dành khoảng 3 năm khảo sát Phobos, thu thập dữ liệu và lấy mẫu đất trước khi trở về Trái Đất vào năm 2031. 

Nếu thành công, sứ mệnh MMX sẽ mở ra bước tiến mới trong hoạt động thám hiểm các vệ tinh của Sao Hỏa, đồng thời cung cấp thêm dữ liệu giúp làm sáng tỏ quá trình hình thành Hệ Mặt Trời và hỗ trợ nghiên cứu các phương án đưa con người lên Sao Hỏa trong tương lai.