Bộ xương 7.000 năm tuổi với tư thế kỳ lạ khiến giới khảo cổ bối rối

VHO - Bộ hài cốt của một thiếu niên có niên đại khoảng 7.000 năm được phát hiện tại Đức với tư thế vặn xoắn bất thường, khiến các nhà khảo cổ học bối rối. Họ chưa xác định được đây là cách mai táng có chủ ý hay do thi thể dịch chuyển trong huyệt mộ theo thời gian.

Tư thế chôn cất khác thường

Phát hiện được ghi nhận trong quá trình khai quật tại khu vực Steigäcker IV, thuộc làng Großköllnbach, huyện Dingolfing-Landau, vùng Hạ Bavaria (Đức).

Điều khiến bộ hài cốt thu hút sự chú ý của giới khảo cổ không chỉ là niên đại khoảng 7.000 năm, mà còn ở tư thế chôn cất bất thường. Bộ xương nằm trong tư thế vặn xoắn khác lạ, trong khi những biến dạng ở vùng cột sống cổ càng khiến các nhà nghiên cứu băn khoăn về nguyên nhân.

Trong năm tuần khảo sát, nhóm khai quật đã ghi nhận nhiều dấu tích của một khu định cư cổ. Một vùng đất đổi màu ban đầu ít được chú ý sau đó được xác định là nơi chứa hài cốt người.

Theo TS Florian Eibl, nhà khảo cổ học phụ trách khu vực, điểm bất thường nằm ở tư thế mai táng. Người thuộc văn hóa Gốm tuyến tính (Linear Pottery culture), một trong những nền văn hóa nông nghiệp sớm nhất ở Trung Âu, thường được chôn trong tư thế nằm nghiêng, hai chân co lên, tương tự tư thế ngủ.

Tuy nhiên, bộ hài cốt tại Großköllnbach lại có tư thế khác biệt. Chân phải co gập mạnh, trong khi chân trái hướng ra ngoài, khiến tổng thể bộ xương có dáng vặn xoắn bất thường.

Hình dạng huyệt mộ có thể là một phần lời giải. Đáy hố không bằng phẳng mà nghiêng dốc. Theo nhận định của nhà khảo cổ học, thi thể có thể đã trượt sau khi được đặt xuống huyệt, khiến một số xương dịch chuyển hoặc bị ép vào lớp đất sét mềm.

Vì vậy, các nhà nghiên cứu chưa thể khẳng định tư thế bất thường là kết quả của một nghi thức mai táng có chủ ý hay chỉ hình thành do điều kiện địa chất và sự dịch chuyển của thi thể sau khi chôn cất.

Những khảo sát ban đầu cho thấy người được chôn cất là một thiếu niên. Điều này được thể hiện qua các sụn tăng trưởng ở xương, vốn chưa hợp nhất hoàn toàn, cho thấy cơ thể vẫn đang trong quá trình phát triển.

Bộ xương cũng có thể cung cấp thông tin về tình trạng sức khỏe, chấn thương và những áp lực thể chất mà người này từng trải qua. Hiện các chuyên gia đặc biệt chú ý đến vùng cột sống cổ, nơi xuất hiện những biến dạng rõ rệt.

Tuy nhiên, vẫn chưa thể xác định các biến dạng này bắt nguồn từ bệnh lý, đặc điểm bẩm sinh hay quá trình dịch chuyển của bộ xương trong và sau khi chôn cất. Một cuộc phân tích nhân chủng học chi tiết dự kiến sẽ giúp làm rõ thêm những dấu vết còn lại.

Bí ẩn chưa có lời giải

Bộ hài cốt không phải phát hiện đáng chú ý duy nhất tại khu vực khai quật. Các nhà khảo cổ còn ghi nhận dấu tích của một khu định cư thuộc văn hóa Gốm tuyến tính, xuất hiện vào thiên niên kỷ VI trước Công nguyên và gắn với quá trình mở rộng của nền nông nghiệp sơ khai tại nhiều vùng ở Trung Âu.

Sau 5 tuần, nhóm nghiên cứu đã ghi nhận khoảng 150 dấu tích khảo cổ. Trong số đó có dấu vết của ba ngôi nhà dài, dù nhiều khả năng không phải cả ba công trình đều tồn tại cùng một thời điểm.

Các dấu tích lò sưởi và khu vực nấu nướng cũng được bảo tồn tương đối rõ. Một số lò được xây bằng đất sét theo dạng vòm, có phần sàn cách nhiệt bằng những viên sỏi xếp chặt. Những công trình này gợi mở về hoạt động chế biến thức ăn và sinh hoạt thường ngày của cư dân cổ.

Các nhà khảo cổ còn tìm thấy những phiến đá dùng để mài. Vật liệu chế tác có thể bắt nguồn từ khu vực bên kia sông Danube hoặc Rừng Bavaria. Nếu được xác nhận, nguồn gốc này sẽ cung cấp thêm bằng chứng về việc cư dân thời kỳ đầu di chuyển và trao đổi vật liệu qua những khoảng cách đáng kể.

Khu vực khai quật hiện không mở cửa cho công chúng. Bộ hài cốt đã được đưa khỏi huyệt mộ và chuyển đến cơ quan khảo cổ học cấp huyện để tiếp tục nghiên cứu. Các chuyên gia sẽ tiến hành phân tích nhân chủng học nhằm xác định thêm đặc điểm của người được chôn cất cũng như những thông tin có thể thu thập từ bộ xương.

Kết quả nghiên cứu có thể giúp làm rõ tình trạng sức khỏe của thiếu niên, nguyên nhân dẫn đến những biến dạng ở cột sống cổ và khả năng tư thế chôn cất đã thay đổi theo thời gian. Tuy nhiên, không phải câu hỏi nào cũng có thể tìm được lời giải sau hàng nghìn năm.