Hơn 2.000 tình nguyện viên chung tay phục dựng bộ xương quái thú 240 triệu năm tuổi

VHO - Hơn 2.000 tình nguyện viên tại Ba Lan đang tham gia phục dựng bộ xương loài săn mồi dưới nước sống cách đây khoảng 240 triệu năm. Khi hoàn thành, đây có thể trở thành bộ xương Mastodonsaurus lớn nhất từng được trưng bày trong bảo tàng.

Trong phòng thí nghiệm có tường kính tại Trung tâm Khoa học Copernicus ở Warsaw (Ba Lan), các tình nguyện viên cẩn thận dùng đục khí nén, bàn chải và kính bảo hộ để loại bỏ từng lớp đá bao quanh bộ xương dài gần 6m của một loài lưỡng cư tiền sử.

Ở phía bên kia lớp kính, du khách theo dõi quá trình phục dựng. Nhiều em nhỏ hào hứng quan sát khi bộ xương khổng lồ dần lộ diện sau lớp đá đã bao bọc nó suốt hàng trăm triệu năm.

Đây là một dự án khoa học cộng đồng quy tụ hơn 2.000 tình nguyện viên, hỗ trợ các nhà khoa học Ba Lan phục dựng bộ xương của Mastodonsaurus, loài săn mồi dưới nước sống cách đây khoảng 240 triệu năm, vào giữa kỷ Tam Điệp.

Công việc đòi hỏi sự chính xác cao. Các tình nguyện viên phải tách xương khỏi đá từng milimét bằng máy đục khí nén, trong khi đèn tia cực tím giúp xác định ranh giới giữa hóa thạch và lớp đá bao quanh.

Những người tham gia đến từ nhiều ngành nghề khác nhau như quản lý, nhân viên vệ sinh hay nghệ sĩ xăm hình. Trước khi bắt đầu, họ đều được đào tạo và trang bị đồ bảo hộ, sau đó làm việc trong các ca kéo dài khoảng 2 giờ dưới sự giám sát của các chuyên gia.

"Tôi nghĩ đến việc những bộ xương này đã nằm dưới lòng đất suốt 240 triệu năm và mình là một trong những người đầu tiên chạm vào chúng. Đó là một trải nghiệm rất đặc biệt", bà Tatyana Kozyk, điều phối viên các nhóm tình nguyện, chia sẻ.

Mastodonsaurus là một trong những loài lưỡng cư lớn nhất từng tồn tại. Loài này sống cùng thời với những loài khủng long đầu tiên nhưng trước khi khủng long thống trị Trái đất. Chúng là động vật săn mồi phục kích dưới nước, chủ yếu ăn cá và các loài lưỡng cư nhỏ hơn.

Theo các nhà khoa học, Mastodonsaurus có thể dài gần 6m, với phần đầu rộng và phẳng, hàm dài cùng những chiếc răng hình nón sắc nhọn. Dù có ngoại hình giống cá sấu, loài này thuộc một nhánh tiến hóa khác.

Giáo sư Tomasz Sulej, nhà cổ sinh vật học thuộc Viện Cổ sinh vật học của Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan cho biết bộ xương nặng khoảng 1.300kg. Khi hoàn tất phục dựng, đây sẽ là bộ xương Mastodonsaurus lớn nhất từng được trưng bày trong một bảo tàng.

Ông Sulej cùng đồng nghiệp Wojciech Pawlak (Đại học Warsaw) đã phát hiện bộ xương tại miền nam Ba Lan vào năm 2023 và đề xuất huy động tình nguyện viên tham gia quá trình phục dựng.

Theo ông Sulej, những bộ xương Mastodonsaurus từng được phát hiện ở Đức và Nga chỉ dài khoảng 2-3m, trong khi mẫu vật mới có kích thước vượt trội và có thể mang lại nhiều hiểu biết mới về loài động vật này.

"Cấu trúc cơ thể của mẫu vật khác với những gì chúng ta từng biết. Đây là nguồn dữ liệu hoàn toàn mới đối với giới khoa học", ông nói.

Theo các nhà khoa học, Mastodonsaurus từng sinh sống sau sự kiện tuyệt chủng hàng loạt lớn nhất trong lịch sử Trái đất và trước thời kỳ khủng long phát triển mạnh. Từ câu chuyện của loài vật này, giáo sư Sulej cho rằng thiên nhiên luôn có khả năng thích nghi trước những biến động lớn.