Lan tỏa tình yêu tiếng Việt trong cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

VHO - Triển khai Đề án “Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2023–2030”, đồng thời tiếp tục lan tỏa tình yêu tiếng Việt và gìn giữ văn hóa dân tộc trong cộng đồng.

Sáng ngày 18.4.2026, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka, Nhật Bản phối hợp với Mạng lưới Giảng dạy Tiếng Việt và Gìn giữ Văn hóa Việt Nam toàn cầu, các hội đoàn người Việt tại Kyushu, Okinawa và Trung Nam Nhật Bản đã tổ chức thành công buổi Tọa đàm “Tiếng Việt trong lòng Kyushu, Nhật Bản”.

Tham dự buổi tọa đàm có đại diện các cơ quan trong nước và ở nước ngoài, gồm: Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Fukuoka Trịnh Thị Mai Phương; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về NVNONN Ngô Thị Thanh Mai; Phó Trưởng Ban Đối ngoại Nhân dân (Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam) Đặng Thanh Phương; GS.TS Nguyễn Minh Thuyết; ông Nguyễn Duy Anh; Đại đức Thích Pháp Quang.

Cùng dự còn có lãnh đạo các hội đoàn và đông đảo cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập, làm việc tại khu vực Kyushu–Okinawa và Trung Nam Nhật Bản.

Trong bối cảnh cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản không ngừng gia tăng, việc giữ gìn tiếng Việt cho thế hệ trẻ đang trở thành vấn đề cấp thiết đối với các hội đoàn, gia đình và cơ quan đại diện.

Tại buổi toạ đàm, các đại biểu đã cùng phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm duy trì, lan tỏa tiếng mẹ đẻ trong cộng đồng.

Thực tế cho thấy, tiếng Việt đang dần mất đi vị trí tự nhiên trong đời sống của trẻ em gốc Việt. Nhiều em rơi vào tình trạng “ngôn ngữ thụ động”, hiểu nhưng phản xạ bằng tiếng Nhật, khiến tiếng Việt dần trở thành “ngoại ngữ thứ hai” ngay trong gia đình.

Nguyên nhân xuất phát từ môi trường sống và học tập hoàn toàn bằng tiếng Nhật, trong khi điều kiện duy trì tiếng Việt còn hạn chế. Gia đình sống phân tán, phụ huynh bận rộn, việc đưa đón con đi học khó khăn.

Các lớp tiếng Việt chủ yếu dựa vào tình nguyện viên, thiếu giáo viên chuyên môn và tài liệu học phù hợp với trẻ sinh ra ở nước ngoài.

Phát biểu tại buổi toạ đàm, Tổng Lãnh sự Trịnh Thị Mai Phương cho biết, việc gìn giữ và phát huy tiếng Việt luôn được lồng ghép trong các hoạt động đối ngoại với chính quyền sở tại.

Đồng thời, Tổng Lãnh sự cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của chính quyền địa phương Nhật Bản trong việc hỗ trợ cơ sở vật chất, không gian sinh hoạt và tổ chức các hoạt động cộng đồng, qua đó góp phần duy trì các lớp tiếng Việt.

Tại buổi tọa đàm, nhiều ý kiến cũng chia sẻ rằng, việc mở lớp đã khó, nhưng duy trì lớp và phát triển lớp học còn khó hơn, đòi hỏi sự chung tay của các bên liên quan, từ cơ quan đại diện, hội đoàn đến giáo viên, phụ huynh và học sinh.

Từ thực tiễn, nhiều mô hình hiệu quả đã được triển khai. Tại Hiroshima, hình thức dạy học kết hợp online – offline giúp khắc phục khoảng cách địa lý, đồng thời lồng ghép trải nghiệm văn hóa như gói bánh chưng, tổ chức Tết Việt để tạo hứng thú cho trẻ.

Tại Kumamoto, mô hình “mái nhà ngôn ngữ” đề cao vai trò của gia đình trong việc duy trì tiếng Việt. Bên cạnh đó, việc phát triển học liệu số (các tài liệu học tập được số hóa như bài giảng trực tuyến, ứng dụng học tiếng Việt, sách điện tử..), video, trò chơi tương tác và tăng cường kết nối giữa các địa phương như Fukuoka, Kumamoto, Hiroshima được xem là hướng đi quan trọng.

Tại buổi toạ đàm, Ban Tổ chức cũng phát động cuộc thi “Vui học tiếng Việt, nhớ ơn Bác Hồ” với nhiều hình thức tham gia đa dạng như kể chuyện, hát, vẽ tranh, làm video…nhằm tạo động lực đưa tiếng Việt trở lại đời sống hàng ngày.

Cuộc thi không chỉ đánh giá kỹ năng ngôn ngữ mà còn đề cao cảm xúc và giá trị lan tỏa trong cộng đồng, kết nối thế hệ trẻ với cội nguồn dân tộc.

Cuối buổi toạ đàm, Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết đã dành thời gian giới thiệu về cuốn sách “Vui học tiếng Viêt” tập 2.