Khủng hoảng nhân đạo Trung Đông leo thang trên nhiều mặt trận

VHO - Tình hình nhân đạo tại Trung Đông đang xấu đi nhanh chóng khi xung đột lan rộng và kéo dài, tác động đồng thời tới nhiều quốc gia như Gaza, Iran, Liban, Syria và Yemen.

Tại Dải Gaza, Liên Hợp Quốc cảnh báo tình trạng thiếu lương thực, nhiên liệu và thuốc men ngày càng nghiêm trọng do nguồn viện trợ bị hạn chế. Mỗi ngày chỉ khoảng 200 xe tải hàng cứu trợ được đưa vào, thấp hơn nhiều so với mức tối thiểu 600 xe cần thiết để đáp ứng nhu cầu cơ bản của người dân.

Nguồn dự trữ nhu yếu phẩm đang cạn kiệt, nhiều người dân phải sống trong các khu trú ẩn quá tải hoặc nhà cửa bị phá hủy, trong khi hệ thống y tế và cấp nước đối mặt nguy cơ tê liệt.

Ở quy mô khu vực, xung đột mới giữa Mỹ, Israel và Iran làm gia tăng nhanh chóng số người di dời. Chỉ trong chưa đầy một tháng, khoảng 3,2 triệu người tại Iran đã phải rời bỏ nhà cửa; hơn 10.000 công trình dân sự, bao gồm trường học và cơ sở y tế, bị hư hại.

Các tổ chức quốc tế cảnh báo nguy cơ hình thành làn sóng di cư quy mô lớn, có thể vượt xa khủng hoảng Syria trước đây nếu xung đột kéo dài.

Bên cạnh đó, khủng hoảng lương thực đang trở thành điểm nóng nghiêm trọng. Khu vực Trung Đông phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, với nhiều quốc gia phải nhập tới hơn 90% một số mặt hàng thiết yếu. Gián đoạn vận tải, đóng cửa các tuyến hàng hải chiến lược và chi phí logistics tăng cao đang làm trầm trọng thêm nguy cơ mất an ninh lương thực.

Cùng lúc, các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng khiến giá dầu và khí đốt tăng mạnh, làm chi phí sản xuất và vận chuyển hàng hóa leo thang. Giá dầu Brent có thời điểm tăng hơn 8%, khí tự nhiên tăng trên 26%, gây tác động lan tỏa đến giá cả và đời sống dân sinh.

Theo đánh giá của Liên Hợp Quốc và các tổ chức nhân đạo, khu vực Trung Đông đang đối mặt “khủng hoảng chồng khủng hoảng” - khi xung đột quân sự, gián đoạn năng lượng, suy giảm viện trợ và biến động kinh tế cùng lúc diễn ra.

Trong ngắn hạn, tình hình được dự báo tiếp tục xấu đi khi các điểm nóng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi nhu cầu cứu trợ tăng nhanh vượt khả năng đáp ứng của cộng đồng quốc tế. Về dài hạn, nếu không có giải pháp chính trị và ổn định chuỗi cung ứng, khủng hoảng nhân đạo tại Trung Đông có thể lan rộng, tác động tới an ninh lương thực và kinh tế toàn cầu.