Khi pin mặt trời “ẩn mình” giữa những di sản thế giới

VHO - Từ Pompeii (Italia) đến Évora (Bồ Đào Nha), những tấm pin mặt trời được thiết kế như mái ngói cổ đang mở ra hướng đi mới cho công tác bảo tồn di sản. Giải pháp này cho thấy gìn giữ giá trị lịch sử và phát triển năng lượng xanh hoàn toàn có thể song hành.

Mỗi năm, hàng triệu du khách đến tham quan thành phố cổ Pompeii ở miền Nam Italia để chiêm ngưỡng những bức bích họa và tàn tích khảo cổ nổi tiếng. Tuy nhiên, ít người nhận ra trên mái của Biệt thự Bí ẩn (Villa of the Mysteries) đã được lắp đặt các tấm pin mặt trời đặc biệt, được ngụy trang giống những viên ngói truyền thống nhằm hòa hợp với kiến trúc cổ.

Không chỉ tại Pompeii, thành phố Évora của Bồ Đào Nha cũng đang triển khai giải pháp tương tự. Tại đây, hệ thống pin mặt trời công suất khoảng 20kWp được tích hợp trên mái các công trình theo thiết kế phù hợp với cảnh quan đô thị lịch sử, vừa tạo điện phục vụ nhu cầu sử dụng tại chỗ vừa hạn chế tác động đến giá trị di sản.

Từ năm 1986, trung tâm lịch sử Évora được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Việc ứng dụng mái ngói quang điện là một phần của dự án POCITYF do Liên minh châu Âu hỗ trợ, hướng tới mục tiêu dung hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển bền vững.

Theo ông Nuno Bilo, điều phối viên dự án của thành phố Évora, các đô thị lịch sử có trách nhiệm gìn giữ di sản văn hóa, song cũng cần tìm ra giải pháp để thích ứng với những thách thức mới, trong đó có mục tiêu giảm phát thải carbon.

Theo các chuyên gia, những thử nghiệm tại Pompeii và Évora cho thấy công nghệ năng lượng sạch hoàn toàn có thể được ứng dụng tại các khu di sản nếu được thiết kế phù hợp.

Giám đốc Công viên Khảo cổ Pompeii Gabriel Zuchtriegel nhận định nếu giải pháp này có thể triển khai tại một địa điểm khảo cổ đặc biệt nhạy cảm như Pompeii thì nó cũng có thể được áp dụng ở nhiều nơi khác.

Bên cạnh mái ngói quang điện, Évora còn thử nghiệm nhiều giải pháp khác như mái kính tích hợp pin mặt trời và mái che năng lượng mặt trời trong khuôn viên trường học ở khu trung tâm lịch sử.

Cùng với thành phố Alkmaar (Hà Lan), Évora đang đánh giá hiệu quả của các mô hình này trong khuôn khổ dự án POCITYF nhằm xem xét khả năng nhân rộng tại nhiều đô thị lịch sử trên khắp châu Âu.