Hóa thạch T. rex đắt giá nhất thế giới lập kỷ lục đấu giá hơn 50 triệu USD

VHO - Bộ xương khủng long bạo chúa Tyrannosaurus rex (T. rex) có niên đại khoảng 67 triệu năm vừa trở thành hóa thạch đắt nhất từng được bán đấu giá, sau khi đạt mức giá kỷ lục 50,13 triệu USD tại phiên đấu giá của Sotheby's ở New York (Mỹ) hôm 14.7.

Mẫu vật được đặt biệt danh Gus, theo tên ông Gary "Gus" Licking, chủ trang trại tại quận Harding (bang Nam Dakota), nơi phát hiện hóa thạch. Ông Licking qua đời năm 2022, một năm sau khi quá trình khai quật bắt đầu.

Theo Sotheby's, Gus dài khoảng 11,6m, cao 3,8m và có hộp sọ dài 1,37m, thuộc nhóm những cá thể T. rex lớn nhất từng được phát hiện. Bộ xương gồm 183 mảnh xương hóa thạch, tương đương khoảng 61% số lượng xương nguyên bản, hoặc 75-80% nếu tính theo khối lượng.

Hộp sọ của Gus còn bảo tồn khoảng 82% số xương nguyên bản, đồng thời sở hữu nhiều bộ phận hiếm gặp như xương đòn, xương chậu hoàn chỉnh và cả hai bàn chân.

Sotheby's cho biết hiện chỉ ghi nhận một mẫu vật T. rex khác còn bảo tồn đầy đủ cả hai bàn chân. Bộ xương cũng có dấu vết răng cắn và những vết gãy đã lành, cho thấy con vật từng sống sót sau các chấn thương.

Giống như nhiều hóa thạch T. rex nổi tiếng khác, Gus được phát hiện tại Hệ tầng Hell Creek, khu vực địa chất trải dài qua các bang Montana, Wyoming và hai bang Dakota của Mỹ, vốn nổi tiếng với nhiều phát hiện hóa thạch khủng long.

Chính những mẫu vật tìm thấy tại đây đã giúp các nhà khoa học lần đầu mô tả và đặt tên loài Tyrannosaurus rex vào đầu thế kỷ XX.

Trước phiên đấu giá, Sotheby's ước tính Gus có giá từ 20-30 triệu USD. Tuy nhiên, mẫu vật cuối cùng được bán với giá 50,13 triệu USD, thông qua một người mua đấu giá qua điện thoại, hiện chưa được công bố danh tính.

Kỷ lục trước đó thuộc về Apex, bộ xương khủng long Stegosaurus được tỉ phú Ken Griffin mua với giá 44,6 triệu USD năm 2024. Hiện Apex được cho Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên New York mượn trưng bày trong thời hạn 4 năm.

Theo Sotheby's, Gus là một trong những hóa thạch T. rex hoàn chỉnh nhất từng được phát hiện.

Tuy vậy, mẫu vật này vẫn chưa hoàn chỉnh bằng Stan, bộ xương T. rex được bán đấu giá năm 2020 với mức độ hoàn chỉnh khoảng 70% số lượng xương, hay Sue, hóa thạch T. rex nổi tiếng được bán đấu giá năm 1997 với độ hoàn chỉnh khoảng 90%.

Một điểm đáng chú ý là Gus được cấp quyền khai thác toàn bộ mẫu vật, tức không sử dụng các bộ phận phục dựng dựa trên hóa thạch của những cá thể khác.

Trong khi nhiều bộ xương khủng long thường phải bổ sung các phần còn thiếu bằng bản sao lấy từ những mẫu vật khác, người mua Gus có thể sử dụng chính bộ xương này để sản xuất hoặc cấp phép chế tạo các bản sao cho bảo tàng và nhà sưu tập.

Việc Gus được bán cho một chủ sở hữu tư nhân nhiều khả năng sẽ làm dấy lên tranh luận trong giới cổ sinh vật học.

Các nhà khoa học từ lâu cho rằng khi hóa thạch thuộc sở hữu tư nhân, khả năng tiếp cận phục vụ nghiên cứu sẽ bị hạn chế. Các tạp chí khoa học thường chỉ công bố nghiên cứu dựa trên những mẫu vật được lưu giữ trong các bộ sưu tập công cộng, nhằm bảo đảm các kết quả có thể được kiểm chứng và tái lập.

Đến nay vẫn chưa có công trình khoa học chính thức nào được công bố về Gus. Theo Sotheby's, một số nhà nghiên cứu độc lập đã được tiếp cận mẫu vật một cách không chính thức.

Tuy nhiên, việc mua bán hóa thạch này hoàn toàn hợp pháp vì được khai quật trên đất tư nhân. Dù vậy, thương vụ được cho là sẽ tiếp tục làm nóng cuộc tranh luận về các phiên đấu giá hóa thạch cũng như nguy cơ nhiều bộ xương T. rex giá trị rơi khỏi phạm vi tiếp cận của công chúng và giới nghiên cứu.