Điện mặt trời bứt tốc, mở ra “kỷ nguyên tăng trưởng xanh”

VHO - Sản lượng điện từ năng lượng sạch đã vượt mức tăng nhu cầu điện toàn cầu trong năm 2025, theo báo cáo mới của Viện nghiên cứu Ember.

Theo Guardian, đây được xem là bước ngoặt quan trọng, khi phần tăng thêm của nhu cầu điện trên thế giới lần đầu tiên được đáp ứng hoàn toàn bằng các nguồn tái tạo, trong khi sản lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch gần như không tăng.

Theo nghiên cứu, điện mặt trời tiếp tục dẫn dắt xu hướng này khi sản lượng tăng gần 1/3 trong năm 2025, lập kỷ lục mới về tốc độ tăng trưởng. Tính từ năm 2015, sản lượng điện mặt trời đã tăng gấp 10 lần, với tốc độ trung bình cứ ba năm lại tăng gấp đôi.

Hơn một nửa mức tăng trưởng điện mặt trời đến từ Trung Quốc, quốc gia đang dẫn đầu thế giới về phát triển năng lượng tái tạo, đồng thời là nhà xuất khẩu lớn các thiết bị năng lượng sạch. Điện mặt trời đáp ứng khoảng 75% mức tăng nhu cầu điện toàn cầu năm 2025, phần còn lại chủ yếu đến từ điện gió.

Trong khi đó, sản lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch giảm nhẹ 0,2%, cho thấy xu hướng chững lại rõ rệt. Trên quy mô toàn cầu, năng lượng tái tạo chiếm 34% tổng sản lượng điện, vượt than đá (33%) lần đầu tiên.

Ông Aditya Lolla, Giám đốc điều hành Ember, nhận định: “Chúng ta đã chính thức bước vào kỷ nguyên tăng trưởng xanh. Năng lượng sạch đang phát triển đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, giữ sản lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch ở mức ổn định trước khi bước vào giai đoạn suy giảm.”

Không chỉ Trung Quốc, Ấn Độ cũng ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ trong phát triển năng lượng tái tạo, qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào than đá – nguồn năng lượng từng đóng vai trò chủ đạo trong tăng trưởng kinh tế của nước này. Quốc gia Nam Á này đã bổ sung lượng điện sạch ở mức kỷ lục, vượt xa mức tăng nhu cầu, kéo theo sản lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch giảm 52 TWh.

Báo cáo cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của công nghệ lưu trữ. Khoảng 14% lượng điện mặt trời bổ sung trong năm qua đã được lưu trữ và sử dụng vào các thời điểm khác trong ngày, nhờ sự phát triển nhanh của pin lưu trữ với chi phí giảm mạnh trong thập kỷ qua.

Dù nghiên cứu được thực hiện trước khi bùng phát cuộc khủng hoảng dầu mỏ hiện nay liên quan đến xung đột Mỹ – Israel và Iran, các chuyên gia cho rằng xu hướng này vẫn có ý nghĩa với những quốc gia đang đối mặt với biến động giá nhiên liệu hóa thạch và rủi ro nguồn cung.

Trong bối cảnh đó, điện khí hóa các lĩnh vực như giao thông và sưởi ấm được xem là bước đi tiếp theo. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa nhu cầu điện toàn cầu sẽ tiếp tục tăng, đòi hỏi đầu tư mạnh vào hạ tầng, đặc biệt là lưới điện.

“Năng lượng sạch đang giúp các quốc gia giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch và kiểm soát chi phí, đồng thời đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng. Bước tiếp theo là hiện đại hóa lưới điện và khung pháp lý để thích ứng với thực tế mới,” ông Lolla nhấn mạnh.

Dự kiến trong tháng này, hơn 50 quốc gia sẽ họp tại Colombia để thảo luận về lộ trình toàn cầu chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch – một vấn đề ngày càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động.