Các bảo tàng Trung Quốc rộn ràng triển lãm chào mừng Năm Ngựa trước Tết Nguyên đán

VHO - Khi Tết Nguyên đán đang đến gần, các bảo tàng trên khắp Trung Quốc đồng loạt khai mạc những triển lãm đa dạng, từ trưng bày cổ vật đến nghệ thuật kỹ thuật số đương đại nhằm chào đón Năm Ngựa.

Thông qua hình tượng con ngựa, các triển lãm không chỉ tạo không khí lễ hội mà còn tái hiện chiều sâu lịch sử và văn hóa truyền thống Trung Hoa.

Là một trong 12 con giáp, ngựa mang trong mình sự kết hợp giữa giá trị thực tiễn, ý nghĩa tinh thần và vẻ đẹp thẩm mỹ, khiến hình tượng này trở nên phổ biến và bền bỉ trong văn hóa Trung Quốc.

Theo ông Bu Xiting, nhà nghiên cứu cộng tác tại Trường Quản lý Công nghiệp Văn hóa thuộc Đại học Truyền thông Trung Quốc, những triển lãm chào mừng Năm Ngựa không chỉ đánh dấu sự khởi đầu của năm âm lịch mới mà còn làm nổi bật vai trò lịch sử của loài vật này trong đời sống xã hội và tâm thức văn hóa Trung Quốc.

Ngựa từ lâu đã là người bạn đồng hành quan trọng của nhân loại. Kể từ khi được thuần hóa, loài vật này đóng vai trò không thể thiếu trong sự phát triển của văn minh nhân loại, từ biểu tượng của địa vị xã hội và sức mạnh quân sự cho đến phương tiện vận chuyển hàng hóa và thông tin trên những khoảng cách rộng lớn.

Tại Trung Quốc, ngựa còn góp phần kết nối phương Đông và phương Tây dọc theo Con đường Tơ lụa, tạo điều kiện cho các cuộc giao lưu văn hóa định hình lịch sử khu vực.

Bên cạnh đó, trong văn hóa dân gian, ngựa mang ý nghĩa sâu sắc về sức sống, sự bền bỉ và thịnh vượng, phản ánh mối gắn bó lâu dài giữa con người và loài vật này.

Ngày 30.1, Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc tại Bắc Kinh đã khai mạc một triển lãm quy mô lớn với chủ đề Năm Ngựa, giới thiệu hơn 120 hiện vật văn hóa. Triển lãm đi sâu vào vai trò của ngựa trong lịch sử Trung Quốc, từ quá trình thuần hóa đến vị trí biểu tượng trong các nghi lễ hoàng gia.

Nhiều hiện vật nổi bật được trưng bày, bao gồm yên ngựa, dây cương chế tác tinh xảo cùng các cổ vật gắn với Con đường Tơ lụa. Trong số đó, tượng ngựa gốm tráng men ba màu thời Đường (618–907) với lớp men đen quý hiếm, bề mặt được đánh bóng và dáng vẻ mạnh mẽ tiếp tục là hiện vật thu hút đông đảo công chúng.

Một du khách tên Xia Yin chia sẻ với Global Times rằng cô đã nhanh chóng đặt vé ngay khi biết tin về triển lãm. Sinh năm Ngựa, cô cho biết việc được tận mắt chiêm ngưỡng những hiện vật lịch sử gắn với con giáp của mình vừa mang lại cảm giác thích thú, vừa giúp cô hiểu thêm về văn hóa truyền thống.

Bên cạnh Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc, nhiều bảo tàng khác cũng tổ chức các triển lãm riêng để kỷ niệm Năm Ngựa.

Bảo tàng Phong tục Dân gian Bắc Kinh sẽ trưng bày các hiện vật liên quan đến ngựa từ ngày 17.2 (tức mùng 1 Tết Nguyên đán 2026) kéo dài đến hết tháng 12, tập trung làm rõ vai trò đa dạng của ngựa trong nghi lễ, phong tục và đời sống dân gian Trung Quốc.

Trong khi đó, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Thiên Tân giới thiệu một triển lãm đa chiều về sự tiến hóa của ngựa, từ tổ tiên thời tiền sử đến các loài hiện đại.

Triển lãm kết hợp trưng bày hóa thạch, mẫu vật sống và các hình chiếu đa phương tiện nhằm giới thiệu đặc điểm sinh học, hành vi và tình trạng bảo tồn của loài vật này, đồng thời lần theo hành trình ngựa trở thành đối tác quan trọng của con người trong chiến tranh, văn hóa và thể thao.

Đáng chú ý, triển lãm lần đầu tiên trưng bày một mẫu vật ngựa Przewalski – loài ngựa hoang dã duy nhất còn tồn tại trên thế giới và được bảo vệ cấp quốc gia tại Trung Quốc.

Tại Thượng Hải, Bảo tàng Khoa học và Công nghệ Thượng Hải đang chuẩn bị khai mạc triển lãm đặc biệt về Năm Ngựa vào ngày 17.2, đánh dấu lần hợp tác quy mô lớn đầu tiên của bảo tàng với Bảo tàng Cung điện kể từ khi mở cửa trở lại.

Triển lãm sẽ giới thiệu 27 hiện vật quý liên quan đến ngựa, trải dài từ thời Hán đến Minh và Thanh, bao gồm đồ nghi lễ, vũ khí, tác phẩm nghệ thuật và các mẫu vật đại diện cho một số giống ngựa tiêu biểu.

Cùng thời điểm này, Bảo tàng Lụa Quốc gia Trung Quốc tại Hàng Châu tổ chức một triển lãm quy tụ 288 sản phẩm văn hóa và sáng tạo theo chủ đề ngựa, đến từ hơn 40 bảo tàng, tổ chức văn hóa, công ty thiết kế và nhà thiết kế cá nhân trên khắp cả nước.

Triển lãm cho thấy cách những hình ảnh ngựa truyền thống trong các bộ sưu tập bảo tàng được tái hiện sáng tạo trong thiết kế đương đại, từ thời trang đến các sản phẩm phong cách sống.

Theo Giám đốc bảo tàng Lụa Quốc gia Trung Quốc Ji Xiaofen, các tác phẩm phản ánh sự tự tin văn hóa ngày càng gia tăng của giới trẻ Trung Quốc, đồng thời cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt của những họa tiết lịch sử trong bối cảnh hiện đại.

Nhà nghiên cứu văn hóa Bu Xiting cũng nhận định rằng sự phổ biến của các triển lãm Năm Ngựa là kết quả của sự hội tụ giữa yếu tố thời điểm, đổi mới trong cách trưng bày và sức hấp dẫn lâu dài của văn hóa ngựa, qua đó cho thấy cách các bảo tàng đang giúp những biểu tượng truyền thống tìm được đời sống mới trong xã hội đương đại.