Từ vụ Mr Pips: Giữ hộ tiền, vàng bất minh có thể vướng tội gì?

VHO - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội vừa đề nghị truy tố Phó Đức Nam (tức Mr Pips) về các tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và rửa tiền. Cùng bị đề nghị truy tố về tội rửa tiền còn có bạn gái của Nam và bố mẹ ruột.

Theo kết luận đề nghị truy tố vụ án Mr Pips, sau khi biết con trai bị bắt, bố mẹ của Phó Đức Nam đã rút hàng trăm tỉ đồng, mua vàng, ngoại tệ rồi chia nhỏ gửi người thân cất giữ nhằm tránh bị kê biên, phong tỏa. Tuy nhiên, toàn bộ số tiền, vàng và ngoại tệ này sau đó đều bị cơ quan điều tra phát hiện, thu giữ.

Vụ án khiến nhiều người đặt câu hỏi: Nếu chỉ "giữ hộ" tiền, vàng hoặc tài sản do người khác gửi thì có thể bị xử lý hình sự hay không?

Theo quy định của Bộ luật Hình sự, câu trả lời phụ thuộc vào việc người giữ hộ có biết nguồn gốc bất hợp pháp của tài sản hay không và mức độ tham gia vào hành vi che giấu tài sản.

 

Người giữ hộ tiền, vàng hoặc tài sản do phạm tội mà có có thể bị xử lý hình sự, tùy vào mức độ tham gia và nhận thức về nguồn gốc tài sản.

Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có

Theo Điều 323 Bộ luật Hình sự, trường hợp không hứa hẹn, thỏa thuận trước với người phạm tội nhưng vẫn biết rõ tài sản là do phạm tội mà có và nhận cất giữ, tiêu thụ thì có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Mức phạt sẽ tăng lên nếu phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, tái phạm nguy hiểm hoặc liên quan đến tài sản có giá trị lớn, thu lợi bất chính.

Cụ thể, khung hình phạt từ 3-7 năm tù áp dụng khi tài sản trị giá từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng hoặc thu lợi bất chính từ 20 triệu đến dưới 100 triệu đồng; từ 7-10 năm tù nếu tài sản trị giá từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng hoặc thu lợi bất chính từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng; và từ 10-15 năm tù nếu tài sản trị giá từ 1 tỷ đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu đồng hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Tội rửa tiền

Theo Điều 324 Bộ luật Hình sự, người giữ hộ có thể bị truy cứu về tội rửa tiền nếu biết hoặc có căn cứ để biết tiền, vàng là do phạm tội mà có nhưng vẫn nhận cất giữ, đồng thời thực hiện các hành vi như chuyển qua tài khoản ngân hàng, đầu tư, giao dịch tài chính hoặc che giấu nguồn gốc, vị trí, quyền sở hữu của tài sản nhằm hợp thức hóa tài sản phạm pháp.

Tội danh này có khung hình phạt cơ bản từ 1 năm đến 5 năm tù, khung tăng nặng cao nhất đối với cá nhân lên đến 10-15 năm tù.

Đồng phạm với tội phạm nguồn

Người giữ hộ còn có thể bị xác định là đồng phạm với tội phạm nguồn (như lừa đảo, trộm cắp, tham ô...).

Trường hợp đã biết trước kế hoạch phạm tội hoặc có thỏa thuận, hứa hẹn từ trước sẽ cất giữ tiền, vàng sau khi người phạm tội thực hiện hành vi thì sẽ bị xử lý với vai trò đồng phạm (người giúp sức) và phải chịu khung hình phạt tương ứng với tội danh của người trực tiếp phạm tội. Nếu đồng phạm trong tội trộm cắp tài sản, mức án có thể lên tới 20 năm tù.

Người nhận cất giữ tiền, vàng hoặc tài sản giá trị cho người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu biết hoặc có căn cứ để biết đây là tài sản do phạm tội mà được.

Vì vậy, nếu được nhờ giữ những khoản tiền hoặc tài sản có dấu hiệu bất minh, người dân cần thận trọng, tránh vô tình tiếp tay cho hành vi phạm tội và khiến bản thân vướng vào vòng lao lý.