Công ty Bảo hiểm Hàng không bồi thường gần 900 triệu đồng cho chủ xe bị cháy, thành án lệ

VHO - Tòa án nhân dân Tối cao vừa công bố 8 án lệ mới sẽ được nghiên cứu, áp dụng trong hoạt động xét xử từ ngày 1.7.2026. Đáng chú ý, trong số này có án lệ liên quan đến tranh chấp hợp đồng bảo hiểm giữa chủ xe ô tô bị cháy và Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Hàng không (VNI), qua đó xác lập nguyên tắc, doanh nghiệp bảo hiểm không được trì hoãn bồi thường chỉ vì chưa có kết luận điều tra về nguyên nhân vụ cháy.

Bảo hiểm từ chối chi trả vì chờ kết luận điều tra

Theo hồ sơ vụ án, ngày 16.7.2019, chiếc xe bán tải Ford Ranger của ông Vương Ngọc Ánh (trú tại Đà Nẵng) bất ngờ bốc cháy khi đang đỗ tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Vụ cháy khiến phần đầu xe và khoang động cơ bị hư hỏng nghiêm trọng.

Trước đó, ngày 16.12.2018, ông Ánh đã ký hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới với Công ty Bảo hiểm Hàng không Đà Nẵng, đơn vị trực thuộc VNI. Ngay sau khi xảy ra sự cố, ông Ánh đã thông báo tổn thất và gửi hồ sơ yêu cầu bồi thường theo quy định.

Tuy nhiên, trong nhiều tháng sau đó, dù liên tục gửi đơn đề nghị giải quyết quyền lợi bảo hiểm, ông vẫn không nhận được khoản bồi thường nào.

Lý do VNI đưa ra là phải chờ kết luận điều tra của cơ quan công an về nguyên nhân vụ cháy trước khi xem xét trách nhiệm bảo hiểm.

Cho rằng doanh nghiệp bảo hiểm cố tình kéo dài thời gian giải quyết quyền lợi khách hàng, vi phạm hợp đồng và quy tắc bảo hiểm đã ban hành, ông Ánh khởi kiện ra tòa.

Kết quả giám định xác định thiệt hại của chiếc xe lên tới hơn 724 triệu đồng, cao hơn giá trị thực tế của phương tiện tại thời điểm tham gia bảo hiểm, thuộc trường hợp tổn thất toàn bộ.

Trong khi đó, kết luận giám định của cơ quan chuyên môn cho thấy điểm xuất phát cháy nằm trên nắp ca-pô xe. Nguyên nhân được xác định là có xăng ở bề mặt nắp ca-pô bị tác động từ bên ngoài gây cháy rồi lan rộng ra toàn bộ khu vực phía trước xe.

Từ kết quả này, VNI cho rằng vụ việc có dấu hiệu bị phá hoại, có thể liên quan đến hành vi phạm tội của bên thứ ba nên cần chờ kết luận điều tra chính thức.

Tuy nhiên, suốt quá trình giải quyết vụ án, cơ quan điều tra chưa xác định được đối tượng gây cháy, cũng không có kết luận cho thấy chủ xe hoặc người có quyền lợi liên quan cố ý gây ra thiệt hại.

Không thể lấy lý do "chờ điều tra" để từ chối bồi thường

Khi xem xét vụ việc, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam nhận định rằng việc chưa xác định được người gây cháy không đồng nghĩa với việc sự kiện bảo hiểm thuộc trường hợp loại trừ trách nhiệm.

Theo tòa, doanh nghiệp bảo hiểm hoàn toàn được pháp luật bảo vệ quyền lợi trong trường hợp sau này cơ quan điều tra xác định được người thứ ba gây thiệt hại hoặc phát hiện người được bảo hiểm có lỗi. Khi đó, doanh nghiệp bảo hiểm có quyền yêu cầu hoàn trả hoặc thực hiện quyền truy đòi theo quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm.

Đáng chú ý, trong các văn bản trả lời khách hàng, VNI không hề xác định hồ sơ yêu cầu bồi thường của ông Ánh còn thiếu tài liệu nào, cũng không yêu cầu bổ sung hồ sơ. Nội dung phản hồi duy nhất chỉ là "chờ kết quả điều tra".

Tòa án cho rằng ông Ánh đã cung cấp đầy đủ hồ sơ theo quy định và việc doanh nghiệp bảo hiểm cho rằng hồ sơ chưa hoàn chỉnh là không có căn cứ. Từ đó, Hội đồng xét xử xác định yêu cầu bồi thường của nguyên đơn là có cơ sở pháp luật và cần được chấp nhận.

Ngày 26.8.2023, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam tuyên buộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Hàng không phải thanh toán cho ông Vương Ngọc Ánh: 650 triệu đồng tiền bảo hiểm vật chất xe; Hơn 186,8 triệu đồng tiền lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ bồi thường; 27,5 triệu đồng chi phí giám định. Tổng số tiền VNI phải thanh toán lên tới khoảng 864 triệu đồng.