Cảnh giác chiêu lừa “định danh sổ đỏ”

VHO - Lợi dụng việc cơ quan chức năng đang làm sạch dữ liệu đất đai và triển khai các tiện ích liên quan trên VNeID, các đối tượng giả danh cán bộ, yêu cầu người dân “định danh sổ đỏ”. Một phụ nữ đã bị rút gần 43 triệu đồng dù đối tượng không nhắn tin hay trực tiếp gửi đường link.

 

Không gửi đường link vẫn có thể chiếm đoạt tiền

Trong vụ việc mới được cảnh báo, một phụ nữ liên hệ với số điện thoại được cho là của cán bộ địa chính sau khi nhận thông tin phải cập nhật dữ liệu đối với thửa đất của gia đình.

Người nghe máy yêu cầu nạn nhân lấy sổ đỏ, chụp mặt trước giấy chứng nhận, sau đó hỏi về việc nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Từ lý do phải hoàn thành nghĩa vụ thuế, đối tượng tiếp tục dẫn dắt nạn nhân truy cập một website giả mạo cổng dịch vụ công.

Website này được thiết kế có giao diện tương tự trang chính thức, yêu cầu người truy cập khai căn cước công dân, ngày tháng năm sinh, số điện thoại, thông tin tài khoản ngân hàng và cho phép sử dụng camera để quét giấy tờ.

Toàn bộ quá trình hướng dẫn diễn ra qua một cuộc gọi vào gần trưa. Đối tượng không nhắn tin, không trực tiếp gửi đường link mà đọc và hướng dẫn nạn nhân tự truy cập địa chỉ website giả mạo. Sau cuộc gọi, gần 43 triệu đồng trong tài khoản của người phụ nữ đã bị rút.

Vụ việc cho thấy, thủ đoạn lừa đảo không còn giới hạn ở việc gửi đường link qua tin nhắn. Ngay cả khi không nhận được liên kết lạ, người dân vẫn có thể bị thao túng tâm lý, dẫn dắt tự truy cập website giả, cung cấp thông tin bảo mật hoặc thực hiện những thao tác tạo điều kiện cho việc chiếm đoạt tiền.

Để tạo lòng tin, đối tượng có thể nêu đúng họ tên, địa chỉ, thông tin về thửa đất hoặc một phần dữ liệu cá nhân đã thu thập từ trước. Chúng thường tự xưng là cán bộ địa chính, cán bộ đăng ký đất đai, bộ phận một cửa hoặc cơ quan quản lý nhà nước, sau đó thông báo sổ đỏ còn thiếu dữ liệu, phải cập nhật, đồng bộ hoặc tích hợp khẩn cấp.

Người gọi còn tạo áp lực bằng những lý do như sắp hết thời hạn cập nhật, không thực hiện sẽ bị xử phạt, phải nộp thêm thuế hoặc quyền sử dụng đất có thể bị ảnh hưởng. Khi nạn nhân hoang mang, đối tượng đề nghị “hỗ trợ trực tuyến”, yêu cầu truy cập website, quét mã QR, cài ứng dụng hoặc làm theo từng bước trên điện thoại.

Nếu người dùng cài đặt ứng dụng giả mạo và cấp các quyền nhạy cảm, phần mềm có thể thu thập thông tin cá nhân, dữ liệu đăng nhập ngân hàng, mật khẩu, mã OTP hoặc chiếm quyền điều khiển thiết bị. Một số kịch bản còn dẫn dụ nạn nhân nhìn vào camera để thu thập dữ liệu sinh trắc học.

Thủ đoạn này dễ tạo nhầm lẫn bởi việc làm sạch dữ liệu đất đai và cung cấp thông tin giấy chứng nhận trên VNeID là hoạt động có thật.

Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29.3.2026 xác định việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ về đo đạc, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên phạm vi toàn quốc. Dữ liệu được chuẩn hóa theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” và đối khớp với thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Trên ứng dụng VNeID hiện có chức năng để người dân cung cấp thông tin giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho cơ quan nhà nước, phục vụ việc xác minh, kiểm tra, đối chiếu và làm sạch dữ liệu. Bên cạnh đó, việc tích hợp dữ liệu giấy chứng nhận đã được chuẩn hóa, xác thực để khai thác trên VNeID đang được thí điểm tại Thanh Hóa.

Đây là hai nội dung cần được phân biệt. Việc người dân gửi thông tin qua VNeID phục vụ công tác rà soát dữ liệu không đồng nghĩa giấy chứng nhận sẽ lập tức được tích hợp và hiển thị như một giấy tờ điện tử. Càng không có chuyện mọi người dân phải hoàn thành thủ tục “định danh sổ đỏ” theo yêu cầu của một người gọi điện lạ.

Không “định danh sổ đỏ” theo cuộc gọi tự xưng cán bộ

Trong quá trình rà soát dữ liệu, tùy kế hoạch của từng địa phương, cán bộ có thể thông báo, mời hoặc hướng dẫn người dân bổ sung giấy tờ. Tuy nhiên, cơ quan công an khuyến cáo, cơ quan nhà nước không yêu cầu người dân tích hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất qua điện thoại, Zalo hoặc đường link lạ.

Cán bộ thực hiện nhiệm vụ cũng không yêu cầu người dân cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP, thông tin đăng nhập ngân hàng; cài ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc chuyển tiền vào tài khoản được chỉ định để hoàn tất việc cập nhật dữ liệu.

Nếu người gọi thông báo phải nộp thuế hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai, người dân cần kiểm tra tại cơ quan thuế, UBND xã, phường hoặc bộ phận một cửa. Không chuyển tiền theo số tài khoản hay mã QR do người tự xưng cán bộ cung cấp qua điện thoại.

Khi nhận cuộc gọi đáng ngờ, người dân không nên vội làm theo, kể cả khi người gọi đọc đúng một số thông tin cá nhân. Cần chủ động dừng cuộc gọi và liên hệ cơ quan có thẩm quyền qua số điện thoại được công bố chính thức hoặc trực tiếp đến trụ sở để kiểm chứng.

Người dân không nên gọi lại số do chính đối tượng cung cấp, không kết bạn qua mạng xã hội để được “hỗ trợ”, không truy cập website lạ được đọc hoặc gửi qua điện thoại, không quét mã QR và không cài tệp có đuôi APK hay ứng dụng nằm ngoài CH Play, App Store.

Đối với việc cung cấp thông tin giấy chứng nhận trên VNeID, người dân phải tự đăng nhập ứng dụng chính thức bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Sau đó, truy cập mục “Cung cấp thông tin cho Cơ quan Nhà nước”, tạo yêu cầu mới và lựa chọn “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.

Người kê khai nhập số hiệu giấy chứng nhận, địa chỉ thửa đất, tải hình ảnh hoặc tài liệu chụp các trang của giấy chứng nhận, kiểm tra thông tin rồi gửi yêu cầu. Dữ liệu được chuyển tới cơ quan có thẩm quyền để xác minh, đối chiếu và xử lý.

Quá trình này không yêu cầu người dân nhập mật khẩu, mã PIN, mã OTP hoặc thông tin bảo mật của tài khoản ngân hàng. Ứng dụng VNeID chính thức phải được tải từ CH Play đối với thiết bị Android hoặc App Store đối với thiết bị sử dụng hệ điều hành iOS, không cài đặt từ tệp hay đường dẫn do người lạ cung cấp.

Nếu đã cung cấp thông tin ngân hàng, truy cập website giả mạo hoặc cài ứng dụng nghi chứa mã độc, người dân cần lập tức liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản. Trường hợp đã cài ứng dụng đáng ngờ, cần tắt nguồn điện thoại để hạn chế nguy cơ đối tượng tiếp tục điều khiển thiết bị, đồng thời trình báo cơ quan công an gần nhất.

Người dân cũng cần lưu lại số điện thoại, nội dung trao đổi, địa chỉ website, chứng từ giao dịch và những thông tin liên quan để phục vụ việc xác minh. Không tiếp tục chuyển tiền cho người tự nhận có thể giúp lấy lại số tiền đã mất, bởi đây có thể là một lớp lừa đảo khác nhằm tiếp tục khai thác nạn nhân.

Điểm mấu chốt không phải là từ chối việc cung cấp, cập nhật dữ liệu đất đai, mà là kiểm chứng đúng cơ quan, đúng kênh và đúng cách thực hiện. Một cuộc gọi tạo áp lực phải hoàn tất ngay, kèm yêu cầu liên quan đến tài khoản ngân hàng, ứng dụng lạ hoặc giao dịch tiền, cần được coi là dấu hiệu nguy hiểm.