Tắt sóng 2G vì sao điện thoại có 4G vẫn không gọi được?

VHO - Từ ngày 16.9.2026, hệ thống mạng di động 2G (GSM) được dừng trên phạm vi toàn quốc theo lộ trình đã được cơ quan quản lý công bố. Với người đang sử dụng điện thoại 4G, việc máy vẫn truy cập Internet nhưng không thể thực hiện cuộc gọi có thể xảy ra nếu thiết bị không hỗ trợ hoặc chưa kích hoạt VoLTE.

Có 4G chưa đồng nghĩa gọi được trên 4G

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa thông báo, từ ngày 16.9.2026, các doanh nghiệp viễn thông di động dừng hệ thống mạng 2G (GSM) trên toàn quốc, hoàn tất giai đoạn 2 của lộ trình dừng công nghệ di động 2G. Ngoại lệ là việc cung cấp dịch vụ tại quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và các nhà giàn DK.

Lộ trình này đã được chuẩn bị từ năm 2024. Theo quy hoạch các băng tần 900 MHz và 1.800 MHz, hệ thống 2G được duy trì đến hết ngày 15.9.2026, sau đó dừng từ ngày 16.9.2026. Trước đó, các thiết bị chỉ hỗ trợ 2G đã được ngừng cung cấp dịch vụ theo từng giai đoạn, tạo thời gian để người dùng chuyển đổi thiết bị và các nhà mạng mở rộng mạng 4G, 5G.

Điểm nhiều người dễ nhầm là điện thoại có biểu tượng 4G chưa chắc đã thực hiện được cuộc gọi trên nền 4G.

Lý do nằm ở VoLTE (Voice over LTE), công nghệ cho phép thực hiện cuộc gọi thoại trực tiếp trên mạng 4G. Khi 2G còn hoạt động, một số điện thoại 4G đời cũ không có VoLTE vẫn có thể dùng 4G để truy cập Internet nhưng chuyển sang mạng 2G khi thực hiện cuộc gọi. Khi 2G bị dừng, cơ chế chuyển này không còn.

Bộ Khoa học và Công nghệ hiện lưu ý rõ: thuê bao sử dụng điện thoại 4G, 5G nhưng không hỗ trợ VoLTE hoặc chưa kích hoạt VoLTE có thể bị ảnh hưởng dịch vụ thoại sau khi dừng 2G.

Nói cách khác, 4G là khả năng kết nối dữ liệu, còn VoLTE là điều kiện kỹ thuật quan trọng để thực hiện cuộc gọi thoại trên mạng 4G.

Những trường hợp nào có thể bị ảnh hưởng?

Trường hợp thứ nhất là điện thoại chỉ hỗ trợ 4G cho dữ liệu nhưng không hỗ trợ VoLTE. Đây thường là những thiết bị đời cũ hoặc phiên bản được sản xuất cho thị trường mà VoLTE chưa được triển khai rộng.

Trường hợp thứ hai là điện thoại có hỗ trợ VoLTE nhưng tính năng này chưa được kích hoạt. Một số thiết bị cho phép người dùng bật hoặc tắt VoLTE trong phần cài đặt mạng di động.

Trường hợp thứ ba là thiết bị có VoLTE nhưng chưa tương thích đầy đủ với mạng của nhà cung cấp. Khi đó, việc điện thoại có hỗ trợ công nghệ này về mặt phần cứng chưa đồng nghĩa dịch vụ thoại VoLTE đã hoạt động bình thường trên thuê bao.

Ngoài thiết bị, người dùng cũng cần kiểm tra SIM và trạng thái dịch vụ. Vì vậy, trong trường hợp không chắc chắn, cách chính xác hơn là liên hệ nhà mạng để kiểm tra cả máy, SIM và thuê bao, thay vì chỉ nhìn biểu tượng 4G trên màn hình.

Các nhà mạng cũng đã tăng cường hướng dẫn người dùng chuyển sang thoại trên nền 4G. VinaPhone hiện cung cấp dịch vụ VoLTE và VoWiFi; trên website chính thức, nhà mạng cũng giới thiệu các gói cước có mở dịch vụ thoại VoLTE.

Kiểm tra VoLTE ngay trên điện thoại

Người dùng có thể kiểm tra trong phần cài đặt mạng di động của điện thoại. Nếu thiết bị có tùy chọn VoLTE, 4G Calling hoặc Thoại trên nền 4G, cần bảo đảm tính năng này được bật.

Cách gọi tên tính năng có thể khác nhau tùy hãng và phiên bản hệ điều hành. Một số điện thoại có thể hiển thị VoLTE trong mục SIM hoặc Mạng di động; một số máy tự động kích hoạt và không cho phép người dùng bật, tắt thủ công.

Nếu không tìm thấy tùy chọn VoLTE, người dùng không nên mặc định rằng máy chắc chắn không hỗ trợ. Có trường hợp tính năng được nhà mạng cấu hình tự động hoặc bị ẩn tùy theo phiên bản phần mềm và thị trường phân phối.

Khi đó, người dùng nên liên hệ tổng đài hoặc điểm giao dịch của nhà mạng để kiểm tra. Theo thông báo mới nhất của Bộ Khoa học và Công nghệ, nếu điện thoại không có tùy chọn VoLTE, người sử dụng có thể liên hệ doanh nghiệp viễn thông để được kiểm tra thiết bị, kích hoạt dịch vụ hoặc hỗ trợ chuyển sang thiết bị phù hợp.

Không chỉ điện thoại, thiết bị M2M cũng phải chuyển đổi

Việc dừng 2G không chỉ liên quan đến người sử dụng điện thoại di động.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đang sử dụng thiết bị kết nối máy - máy (M2M) trên mạng 2G cũng thuộc nhóm cần lưu ý. Đây có thể là các thiết bị phục vụ đo đếm điện, nước, định vị, giám sát hành trình, giao dịch ngân hàng và những dịch vụ tương tự.

Nếu các thiết bị này vẫn phụ thuộc vào kết nối 2G, việc dừng mạng có thể làm gián đoạn truyền dữ liệu. Do đó, doanh nghiệp cần rà soát hệ thống thiết bị, SIM và phương thức kết nối để chuyển sang công nghệ phù hợp.

Đây cũng là lý do lộ trình dừng 2G không đơn thuần là câu chuyện thay điện thoại của người dân mà liên quan tới quá trình chuyển đổi của cả hệ sinh thái thiết bị kết nối.

4G đã phủ trên 99% dân số

Theo thông tin mới nhất từ Bộ Khoa học và Công nghệ, vùng phủ mạng 4G của các doanh nghiệp di động hiện đạt trên 99% dân số, tương đương vùng phủ của mạng 2G. Trong khi đó, vùng phủ 5G đã đạt 91,9% dân số và được đặt mục tiêu đạt 97% vào cuối năm 2026.

Hệ thống hỗ trợ thoại trên nền 4G (VoLTE) cũng đã được các doanh nghiệp nâng cấp, với năng lực phục vụ toàn bộ thuê bao thoại di động. Bộ cho biết số thuê bao sử dụng máy điện thoại chỉ hỗ trợ 2G về cơ bản không còn.

Việc dừng 2G vì vậy không có nghĩa người dùng mất dịch vụ thoại, mà chuyển nền tảng cung cấp dịch vụ từ công nghệ cũ sang các mạng di động hiện đại hơn. Tuy nhiên, với những thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, quá trình chuyển đổi vẫn có thể gây gián đoạn nếu người dùng chưa kiểm tra và xử lý trước.

Bộ khuyến nghị gì với người dùng?

Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị người sử dụng chủ động liên hệ doanh nghiệp di động để kiểm tra thiết bị, được hướng dẫn và hỗ trợ chuyển đổi nếu cần thiết. Đặc biệt, người dùng điện thoại 4G, 5G cần kiểm tra khả năng hỗ trợ và trạng thái kích hoạt VoLTE.

Các số tổng đài được Bộ công bố để tiếp nhận hỗ trợ gồm: Viettel 198, VNPT - VinaPhone 18001091, MobiFone 18001090 và Vietnamobile 0922789789. Cục Viễn thông tiếp tục theo dõi việc thực hiện lộ trình, phối hợp với các doanh nghiệp xử lý vướng mắc phát sinh.

Việc người dùng nhìn thấy biểu tượng 4G nhưng không gọi được sau khi 2G dừng vì thế không phải nghịch lý về sóng. Điện thoại vẫn có thể kết nối dữ liệu 4G, nhưng nếu không có đường thoại VoLTE phù hợp thì chức năng gọi truyền thống có thể bị gián đoạn.

Với người đang dùng smartphone 4G/5G, thao tác quan trọng lúc này không phải chỉ kiểm tra “máy có 4G hay không”, mà cần kiểm tra máy có hỗ trợ VoLTE, VoLTE đã được kích hoạt và thuê bao có được nhà mạng hỗ trợ thoại 4G hay chưa.