Những nghề dự báo “lên ngôi” năm 2026 nhờ AI

VHO - AI không còn là xu hướng mà đã trở thành hạ tầng của nền kinh tế số. Bước sang năm 2026, khi trí tuệ nhân tạo được tích hợp sâu vào nhiều lĩnh vực, thị trường lao động cũng chứng kiến một làn sóng dịch chuyển rõ rệt: nhiều nghề truyền thống thu hẹp, trong khi hàng loạt vị trí mới “lên ngôi".

Dưới đây là những nhóm nghề được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trong năm 2026:

1. Kỹ sư AI ứng dụng & chuyên gia tích hợp hệ thống

Khác với giai đoạn “chạy đua thuật toán”, nhu cầu năm 2026 tập trung vào đưa AI vào vận hành thực tế: doanh nghiệp cần người hiểu cả công nghệ lẫn quy trình kinh doanh để tích hợp AI vào bán hàng, chăm sóc khách hàng, logistics, tài chính…

Vai trò của kỹ sư AI ứng dụng hay chuyên gia tích hợp hệ thống vì thế trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Họ không nhất thiết phải tạo ra mô hình mới, mà phải làm cho AI giải quyết được vấn đề cụ thể của tổ chức.

2. Chuyên gia dữ liệu (Data Scientist / Data Analyst nâng cao)

AI chỉ thông minh khi được nuôi bằng dữ liệu tốt. Trong bối cảnh dữ liệu ngày càng lớn, phân tán và nhạy cảm, những người có khả năng làm sạch, phân tích và diễn giải dữ liệu cho lãnh đạo sẽ giữ vị trí then chốt.

Đáng chú ý, đến năm 2026, năng lực “kể câu chuyện bằng dữ liệu” được đánh giá cao không kém kỹ năng kỹ thuật, bởi doanh nghiệp cần hiểu AI đang nói gì và nên hành động ra sao.

Chính khả năng biến kết quả phân tích của AI thành những câu chuyện dễ hiểu, có sức thuyết phục sẽ quyết định việc dữ liệu có được sử dụng hiệu quả hay không.

3. Chuyên gia đạo đức & kiểm soát AI (AI Ethics / AI Governance)

Khi AI tham gia vào các quyết định liên quan trực tiếp đến con người như tuyển dụng, chấm điểm tín dụng hay hỗ trợ chẩn đoán y khoa, những rủi ro về thiên lệch, xâm phạm quyền riêng tư và trách nhiệm pháp lý trở nên rõ ràng.

Điều này thúc đẩy sự xuất hiện của các chuyên gia có nhiệm vụ giám sát, đánh giá và “gác cổng” cho AI, bảo đảm công nghệ được sử dụng đúng luật và phù hợp chuẩn mực xã hội.

4. Nhà sáng tạo nội dung kết hợp AI (AI-assisted Creator)

Trong lĩnh vực sáng tạo, AI không xóa sổ con người, nhưng buộc họ phải thay đổi. Những người làm nội dung, truyền thông, thiết kế hay báo chí nếu chỉ dừng ở thao tác kỹ thuật sẽ dễ bị thay thế.

Ngược lại, những nhà sáng tạo biết tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ, để tăng tốc sản xuất, thử nghiệm ý tưởng và tinh chỉnh sản phẩm, lại trở nên có giá trị hơn. Ở đây, AI làm phần việc nặng nhọc, còn con người giữ vai trò định hướng, biên tập và chịu trách nhiệm về thông điệp.

5. Chuyên gia huấn luyện & tối ưu AI (Prompt Engineer thế hệ mới)

Cùng với đó là sự phát triển của những vị trí chuyên huấn luyện và tối ưu việc sử dụng AI trong tổ chức. Khi AI được triển khai rộng rãi, nhu cầu về người biết cách “dạy” AI, thiết kế cách tương tác và hướng dẫn nhân sự sử dụng hiệu quả trở nên rõ rệt.

Đây không còn là vai trò mang tính thử nghiệm, mà dần trở thành một mắt xích quan trọng trong chuyển đổi số của doanh nghiệp.

6. Chuyên gia an ninh mạng & bảo mật AI

Không thể không nhắc tới lĩnh vực an ninh mạng và bảo mật AI. Khi AI ngày càng mạnh, nó cũng trở thành mục tiêu của các hình thức tấn công mới, từ việc làm sai lệch dữ liệu huấn luyện, cài cắm “điểm mù” trong thuật toán, cho đến việc lợi dụng AI để tạo ra các sản phẩm giả mạo ngày càng tinh vi như deepfake, email lừa đảo hay tin giả được cá nhân hóa cao độ.

Trong bối cảnh đó, nhu cầu về các chuyên gia an ninh mạng am hiểu AI được dự báo tăng mạnh. Đây là những người có khả năng phát hiện sớm các dấu hiệu tấn công vào mô hình, đánh giá mức độ tin cậy của kết quả do AI tạo ra, đồng thời xây dựng cơ chế phòng vệ để ngăn chặn việc lợi dụng AI vào mục đích xấu.