Ngành robot Hàn Quốc đối mặt rủi ro vì phụ thuộc chuỗi cung ứng nước ngoài

VHO - Hàn Quốc đang cho thấy năng lực cạnh tranh hàng đầu thế giới trong việc ứng dụng robot vào sản xuất. Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào nguyên vật liệu và linh kiện nhập khẩu từ nước ngoài đang khiến ngành công nghiệp robot nước này dễ bị tổn thương trước các rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Korea Times dẫn báo cáo công bố hôm 25.1 của Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc (KITA) cho thấy, dù đạt nhiều thành tựu trong triển khai robot công nghiệp, cấu trúc chuỗi cung ứng của ngành robot Hàn Quốc vẫn tồn tại những điểm yếu mang tính hệ thống.

Cụ thể, theo số liệu thống kê năm 2024 của Liên đoàn Robot Quốc tế, Hàn Quốc đứng thứ tư thế giới về số lượng robot được lắp đặt trong môi trường công nghiệp, sau Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ. Đáng chú ý, nước này dẫn đầu toàn cầu về mật độ robot, với 1.012 robot trên mỗi 10.000 lao động.

Tuy nhiên, phía sau thành tích ấn tượng đó là mức độ phụ thuộc rất cao vào nguồn cung nước ngoài.

Theo KITA, 88,8% lượng nam châm vĩnh cửu nhập khẩu của Hàn Quốc – bộ phận then chốt trong động cơ robot – đến từ Trung Quốc. Với các nguyên liệu thô như đất hiếm dùng để sản xuất nam châm, tỷ lệ phụ thuộc vào Trung Quốc cũng lên tới 60%.

Ở khâu linh kiện, Hàn Quốc lại phụ thuộc nặng nề vào Nhật Bản, đặc biệt là bộ giảm tốc chính xác – thành phần cốt lõi của hệ thống truyền động robot.

Các doanh nghiệp Nhật Bản như Harmonic Drive Systems và Yaskawa hiện đang thống lĩnh các phân khúc quan trọng, gồm bộ truyền động hài hòa và bộ giảm tốc vectơ quay.

Do mức độ phụ thuộc này, KITA cho biết Hàn Quốc hiện chỉ nội địa hóa được hơn 40% các nguyên vật liệu và linh kiện quan trọng của ngành robot. Hệ quả là dù sản lượng sản phẩm robot hoàn chỉnh trong nước tăng lên, kim ngạch nhập khẩu linh kiện cũng gia tăng tương ứng, khiến ngành robot Hàn Quốc dễ bị tác động trước các cú sốc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong khi đó, Nhật Bản lại cho thấy một mô hình chuỗi cung ứng bền vững hơn, dù nguồn tài nguyên thiên nhiên trong nước hạn chế.

Theo KITA, Nhật Bản đã phát triển các công nghệ tái chế tiên tiến, cho phép chiết xuất đất hiếm từ các động cơ robot đã qua sử dụng, qua đó nâng cao khả năng tự chủ nguồn cung.

Sự khác biệt về hệ sinh thái robot cũng được phản ánh rõ qua hiệu quả thương mại. Báo cáo cho biết 71,2% sản phẩm robot sản xuất tại Hàn Quốc được tiêu thụ trong nước, trong khi hơn 70% sản phẩm robot của Nhật Bản được xuất khẩu. KITA nhận định đây là một “khoảng cách lớn về năng lực cạnh tranh toàn cầu” giữa hai quốc gia.

“Hàn Quốc có năng lực rất mạnh trong việc sử dụng robot trong các ngành công nghiệp. Tuy nhiên, điểm yếu mang tính cấu trúc là sự phụ thuộc quá lớn vào nguyên vật liệu và linh kiện nhập khẩu. Trước đây, Hàn Quốc tập trung vào sản xuất và ứng dụng robot. Giờ đây, trọng tâm cần chuyển sang ổn định chuỗi cung ứng của ngành,” một quan chức KITA nhấn mạnh.

Để giảm thiểu rủi ro, KITA đề xuất các nhà cung cấp và nhà sản xuất trong nước cần tăng cường hợp tác nhằm giảm phụ thuộc vào khoáng sản đất hiếm nhập khẩu.

Tổ chức này cũng kêu gọi Chính phủ Hàn Quốc chia sẻ rủi ro trong quá trình nội địa hóa các nguyên liệu chủ chốt, đồng thời xem xét phát triển các mỏ khoáng sản trong nước nhằm bảo đảm nguồn cung lâu dài cho ngành robot.