V-pop khẳng định bản sắc độc đáo từ di sản và xu hướng toàn cầu

VHO - Không còn là bản sao của các nền âm nhạc lớn, âm nhạc Việt Nam đang dần khẳng định vị thế của mình trong nền công nghiệp âm nhạc thế giới. Theo các chuyên gia, sự phát triển của V-Pop hiện đại là kết quả của quá trình hòa quyện đầy tinh tế giữa di sản văn hóa nghìn năm và những xu hướng thế giới.

Kể chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ âm nhạc

Từ những đêm diễn chật kín khán giả tại các sân vận động lớn, đến những ca khúc “viral” mang hơi thở dân gian, năm 2025 đã đem đến một bức tranh rực rỡ của âm nhạc Việt.

Trong hơn 800 sự kiện trải dài khắp cả nước, những đại nhạc hội mang tầm vóc quốc gia như 80 năm Hành trình Độc lập – Tự do – Hạnh phúc, V Concert – Rạng rỡ Việt Nam, Tổ quốc trong tim… đã thu hút hàng chục nghìn khán giả mỗi đêm, với các màn biểu diễn hài hòa giữa những giai điệu, hình ảnh truyền thống và hiện đại.

Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Thăng Long, Đại học RMIT Việt Nam: Năm 2025 không chỉ chứng kiến sự bùng nổ về số lượng sự kiện, mà còn ghi nhận bước chuyển mình ngoạn mục về chất lượng, đưa thị trường âm nhạc và công nghiệp văn hóa Việt Nam lên một tầm cao mới.

Báo cáo Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025 - 2026 do nhóm nghiên cứu thuộc Khoa Truyền thông và Thiết kế, Đại học RMIT Việt Nam vừa công bố cho thấy, trong 10 xu hướng nổi bật được chỉ ra, nhiều xu hướng tập trung khẳng định bản sắc Việt và kể câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ âm nhạc.

Một trong những điểm sáng đặc biệt là sự giao hòa giữa V-Pop, folktronica (dòng nhạc hiện đại mang âm hưởng dân gian) và patriotism (lòng yêu nước).

Đây là làn sóng âm nhạc dân gian được tái hiện trong những thể loại hiện đại như EDM và pop, vừa quen thuộc vừa mới mẻ, vừa truyền thống vừa thời thượng.

Điển hình cho xu hướng này là hiện tượng Bắc Bling của ca sĩ Hòa Minzy. Không chỉ là một giai điệu bắt tai, ca khúc còn tái hiện tinh thần dân gian Bắc Bộ trong diện mạo hiện đại, khiến khán giả trẻ tìm thấy sự đồng điệu giữa truyền thống và thời đại.

Sức lan tỏa mạnh mẽ của bài hát trên các nền tảng số đã biến nó thành một “cú hích” văn hóa, thôi thúc tỉnh Bắc Ninh tổ chức các tour du lịch miễn phí đến những địa điểm xuất hiện trong MV – minh chứng cho sức mạnh của âm nhạc như một công cụ quảng bá văn hóa và du lịch đầy hiệu quả.

Bên cạnh đó, dự án Made in Vietnam của nhóm sản xuất DTAP đã tạo dấu ấn mạnh mẽ. Điểm nhấn của album là 16 sáng tác như những lát cắt biểu tượng, phản ánh vẻ đẹp đa dạng của tinh thần, cảnh quan, lịch sử và con người Việt Nam từ Bắc chí Nam. Đặc biệt, phần nhạc cụ dân tộc được phối khí và thu âm hoàn toàn bằng nhạc cụ thật – đàn bầu, đàn tranh, trống… – do chính các nghệ nhân thể hiện, giữ trọn vẹn hồn cốt thanh âm dân tộc.

Lời ca trong Made in Vietnam khéo léo đan xen những mảnh ghép văn hóa, lịch sử, địa linh nhân kiệt, dẫn dắt khán giả vào hành trình khám phá từ vẻ đẹp truyền thống đến những biểu tượng văn hóa – du lịch, để âm nhạc trở thành nhịp cầu kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai.

Soobin Hoàng Sơn cũng là giọng ca nỗ lực mang đến sự dung hòa các yếu tố truyền thống và hiện đại trong sự nghiệp của mình. Cụ thể, trong concert cá nhân tại Hà Nội mới đây, nam ca sĩ gây ấn tượng với khán giả khi kết hợp với cha của mình - NSND Huỳnh Tú trình diễn bài xẩm Mục hạ vô nhân.

Nam ca sĩ cùng Trung tâm Xúc tiến Quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam (VICH) cũng vừa khởi động dự án Xẩm đến trường, đưa tiếng đàn, tiếng hát mộc mạc của xẩm qua các trường học trên khắp ba miền Bắc - Trung – Nam…

“Hộ chiếu văn hóa” đưa Việt Nam ra thế giới

Thay vì rập khuôn theo những công thức thành công có sẵn từ các nền công nghiệp giải trí khổng lồ như Anh, Mỹ, Hàn Quốc… các nghệ sĩ Việt thế hệ mới đang chủ động thực thi chiến lược “Bản địa hóa đẳng cấp toàn cầu” (Glocalization) với tư duy nghệ thuật: Càng bản địa, càng quốc tế.

Bằng việc khai thác một cách tinh tế kho tàng di sản văn hóa dân tộc và tái cấu trúc chúng dưới lăng kính âm nhạc đương đại, mỗi tác phẩm giờ đây không chỉ đơn thuần là giải trí mà còn đóng vai trò như một “tấm hộ chiếu văn hóa”, mang căn cước Việt Nam vươn xa trên bản đồ âm nhạc thế giới.

Minh chứng rõ nét nhất cho xu hướng này là khi Phương Mỹ Chi xuất sắc đoạt hạng Ba chung cuộc tại đấu trường Sing! Asia 2025 – một thành tích khẳng định vị thế của âm nhạc Việt trên sân chơi khu vực.

Với những ca khúc kết hợp dân ca truyền thống và pop hiện đại như Buôn trăng, mashup Lý Bắc bộ – Đẩy xe bò, Rock hạt gạo, Bóng phù hoa, nữ ca sĩ đã đưa khán giả quốc tế đi qua những giai điệu dân gian, hòa quyện cùng tiết tấu trẻ trung.

Đức Phúc cũng khẳng định bản lĩnh khi giành quán quân tại Intervision 2025 ở Moscow với tiết mục Phù Đổng Thiên Vương. Không chọn một bản ballad an toàn, ca sĩ mang đến câu chuyện dân gian về hình tượng Thánh Gióng với ngôn ngữ trình diễn chuẩn quốc tế.

Chiến thắng này chứng minh rằng khán giả thế giới cần nét bản sắc độc đáo được kể bằng kỹ thuật dàn dựng hiện đại…

Nói về xu hướng này, Giáo sư Donna Cleveland (Đại học RMIT) nhận định: "Âm nhạc không chỉ là nghệ thuật, nó là tài sản chiến lược. Khi được đầu tư với tầm nhìn toàn cầu và giữ vững cội nguồn, nó sẽ là cầu nối đưa di sản Việt Nam đi xa hơn bất cứ phương thức ngoại giao nào".

Tuy vậy, để thành công của năm 2025 không chỉ dừng lại như một khoảnh khắc vụt sáng, các chuyên gia cho rằng, ngành âm nhạc Việt Nam cần bước vào giai đoạn chuyên nghiệp hóa toàn diện.

Điều này không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là nền tảng để V-Pop trở thành một ngành công nghiệp văn hóa bền vững, có khả năng cạnh tranh trên trường quốc tế.

Để ngành âm nhạc Việt Nam có sức ảnh hưởng vượt ra ngoài biên giới cần có những chiến lược bài bản, bao gồm phát triển nghệ sĩ chuyên nghiệp, thúc đẩy hợp tác công tư và tăng cường liên kết giữa các lĩnh vực sáng tạo.

Trong đó, chìa khóa để tạo dựng bản sắc V-Pop trên trường quốc tế nằm ở chính nghệ sĩ – trái tim của hệ sinh thái âm nhạc Việt Nam. Họ không chỉ là người truyền tải cảm xúc, mà còn là những đại sứ văn hóa, kết nối khán giả trong và ngoài nước.

Tổng hòa giữa nghệ thuật, quản trị chuyên nghiệp và công nghệ số đang định hình thế hệ nghệ sĩ Việt mới. Bằng sáng tạo cá nhân và phong cách biểu diễn, họ không chỉ định hình thị hiếu âm nhạc mà còn góp phần đưa bản sắc Việt đến gần hơn với thế giới.

Đồng thời, một sản phẩm thành công phải hội tụ ba yếu tố: đậm bản sắc để khác biệt, hiện đại để dễ tiếp cận, và giàu cảm xúc để lan tỏa.

Sự chuyên nghiệp hóa phải được triển khai đồng bộ trong toàn bộ chuỗi giá trị: từ khâu sáng tác, sản xuất, phân phối cho đến khai thác các sản phẩm phái sinh.

Mỗi mắt xích trong chuỗi này cần được vận hành với tư duy chiến lược, công nghệ hiện đại và sự phối hợp chặt chẽ giữa nghệ sĩ, nhà sản xuất, doanh nghiệp và cơ quan quản lý…

Với đồng bộ các giải pháp trên, PGS.TS. Nguyễn Văn Thăng Long tin tưởng: “Khi được đầu tư bài bản với tầm nhìn toàn cầu, âm nhạc sẽ trở thành cầu nối đưa di sản Việt Nam vươn xa không chỉ là nghệ thuật, mà là tài sản chiến lược trong hội nhập văn hóa bền vững”.